Słowa kluczowe
język frygijski
paleobałkanistyka
migracje
języki indoeuropejskie
językoznawstwo historyczne
Azja Mniejsza
Jak cytować
Abstrakt
Autor podjął problem pochodzenia Frygów i czasu ich pojawienia się na Bałkanach oraz w Azji Mniejszej. Zagadnienie to należy do najważniejszych problemów paleobałkanistyki. Wiąże się z określeniem miejsca języka frygijskiego w rodzinie indoeuropejskiej i rekonstrukcją migracji ludów starożytnych. Celem artykułu jest przedstawienie stanu badań nad pochodzeniem Frygów i krytyczna ocena najważniejszych hipotez dotyczących ich związków językowych oraz etnicznych. Autor zastosował metodę historyczno-językoznawczą. Przeanalizował materiał epigraficzny, onomastyczny, glosy antyczne i wyniki badań porównawczych. Przedstawił wyniki badań nad klasyfikacją języka frygijskiego do grupy języków typu centum lub satem. Omówił także trzy główne interpretacje na temat pochodzenia Frygów (związki z Trakami, Grekami i Ormianami). Z przeprowadzonej analizy wynika, że żadna z tych teorii nie wyjaśnia w pełni genezy Frygów ani ich miejsca wśród ludów indoeuropejskich. Zdaniem autora wśród badaczy utrzymuje się niepewność co do ich pochodzenia i chronologii migracji. Rozwiązanie tego problemu będzie zależało od konsekwencji w łączeniu wyników badań językoznawczych, archeologicznych i historycznych.
Bibliografia
Akurgal E., Les problèmes de l'art phrygien [w:] Le rayonnement des civilisations grecque et romain sur les cultures périphériques, red. P. Demargane, Paris 1965, s. 467–474.
Arnaud D., Starożytny Bliski Wschód. Od wprowadzenia pisma do Aleksandra Wielkiego, Warszawa 1982.
Balcanica. Lingvisticeskie issledovanija, red. T. Ciwian, Moskva 1979.
Cary M., Warmington E. H., Starożytni odkrywcy, Warszawa 1968.
Casson L., Podróże w starożytnym świecie, Wrocław 1981.
Diakonov I., Chetty, Frigijcy i Armjane [w:] Priedneazjatskij sbornik. Voprosy Chettologii i Churritologii, red. T. Cereteli, Moskwa 1961, s. 333–336.
Diakonov I., Mesto frigijskogo sredi indoevropejskich jazykov, „Drevnij Vostok” 1976, t. 2, s. 160–161.
Diakonov I., Neroznak V. P., Očerk frigijskoj morfologii, „Baltistica” 1977, t. 2, s. 169–198. DOI: https://doi.org/10.15388/baltistica.0.2.921
Diakonov I., Neroznak V. P., Osnovnye čerty frigijskoj morfologii, „Anticnaja balkanistika” 1975, 2, s. 4–9.
Diakonov I., Predystorija armjanskogo naroda, Erevan 1968.
Duridanov I., Die Stellung des P ionischen [w:] Actes du X-e congrès international des linguistes, t. IV, red. A. Graur, Bucarest 1970, s. 759–763.
Duridanov I., Die Vorgeschichte Mygdoniens im Lichte der Sprache, „Studia Balcanica” 1971, t. 5, s. 199–205.
Duridanov I., Ezikăt na Trakite, Sofija 1976.
Duridanov I., Päonisches und Illyrisches im alten Makedonien, „Onoma” 1968, t. 13, z. 2–3, s. 353–359.
Duridanov I., Thrakisch-dakische Studien: I. Die thrakisch- und dakisch-baltischen Sprachbeziehungen, „Linguistique Balkanique” 1969, t. 13, z. 2, s.1–103.
Dżaukian G., Obščeje i armjanskoe jazykoznanie, Erevan 1978.
Georgiev V., Issledovanija po sravnitelno-istoricheskomu jazykoznaniju, Moskva 1958.
Georgiev V., Issledovanija po sravnitelno-istoricheskomu jazykoznaniju, 1958.
Georgiev V., Raporturile dintre limbile daca, tracă și frigiană, „Studii Clasice” 1960, t. II, s. 39–45.
Georgiev V., Trakijskijat ezik, Sofija 1957.
Georgiev V., Trakite i tehnijat ezik, Sofija 1977.
Gindin L., Anticnaja balkanistika v SSSR, Moskva 1979.
Haas O., Das Problem der Herkunft der Phryger und ihrer Beziehungen zu den Balkanvölkern, „Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae” 1970, t. 18, s. 31–69.
Haas O., Die phrygischen Sprachdenkmäler, „Linguistique Balkanique” 1966, t. 10.
Helck W., Die Beziehungen Ägyptens zu Vorderasien um 3. und 2. Jahrtausend v. Chr., „Ägyptologische Abhandlungen” 1962, t. 5, s. 245–246.
Ivanov U., Archaizmy v glagolnych fleksijach drevnebalkanskich i albanskogo jazykov [w:] Antičnaja balkanistika 1. Predvaritel'nye materialy, red. L. A. Gindin, Moskva 1972, s. 31–33.
Ivanov U., Slovianskij, baltijskij i ranniebalkanskij glagol. Indoevropejskije istoki, Moskva 1981.
Kempiński A.M., Etnos frygijski, „Balcanica Posnaniensia. Acta et Studia” 1990, t. 5, s. 47–68. DOI: https://doi.org/10.14746/bp.1990.5.4
Kretschmer P., Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache, Göttingen 1986.
Lelewel J., Dzieje starożytne, Warszawa 1966.
Milewski T., Atlas lingwistyczny języków świata, Lublin–Kraków 1948.
Neroznak V., K izučeniju frigijskogo jazyka: problemy i rezul'taty, „Drevnij Vostok” 1976, t. 2, s. 165–189.
Neroznak V., Paleobalkańskie jazyki, Moskwa 1978.
Otkupščikov J., Frakijskij, frigijskij i karijskij, „Anticnaja balkanistika” 1975, t. 2, s. 21–24.
Poghirc C., Thrace et daco-mesien: langues ou dialectes [w:] Thraco-dacica, București 1976, s. 335–347.
Popko M., Stan badań nad językiem frygijskim, „Przegląd Orientalistyczny” 1972, t. 1, s. 59–63.
Popov V., Nekotorye problemy etnoistoriceskich svjazej meždu Bałkańskim poluostrovom i Maloj Aziej do konca II tys. do n. e., „Studia Thracica” 1975, t. 1, s. 11–19.
Stadelmann R., Die Abwehr der Seevölker unter Ramsès III., „Saeculum” 1968, t. 19, s. 156–171. DOI: https://doi.org/10.7788/saeculum-1968-0116
Struve V., Chronologija VI v. do n. e. v trude Gerodota, „Vestnik drevnej istorii” 1952, t. 40, z. 2, s. 60–78.
Tarn W., Cywilizacja hellenistyczna, Warszawa 1957.
Torp A., Zu den phrygischen Inschriften aus römischer Zeit, Christiania 1896.
Toporov V., K frakijsko-baltijskim jazykovym parallelam, I, A–K [w:] Balkanskoje jazykoznanije, red. L. Gidin, Moskwa 1973, s. 30–73.
Toporov V., K frakijsko-baltijskim jazykovym parallelam, II, L–U: Balkanskij lingvističeskij sbornik, Moskva 1977, s. 59–116.
Witkowski S., Historiografia grecka i nauki pokrewne (chronografia–biografia–geografia), Kraków 1927.
Licencja
Copyright
© by Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii, Poznań, 1984
OPEN ACCESS