Od tożsamości do utożsamienia. Inspiracja psychoanalityczna

Main Article Content

Krzysztof Świrek

Abstrakt

Modern subject is interested in studying his or her identity, however this act of examination nullifies its object: showing it as problematical or even non-existent, impossible to maintain as coherent entity. As time passes, the problem radicalizes itself, as it is shown in the works of theoreticians of ‘late modernity’: identity is often treated as a project, non-conclusive process of seeking the optimal states of well-being. As the various ‘identity crises’ go on, it is stated in various ways, that even subjectivity itself is waning. Maybe focusing on individual, as someone who has particular identity is not the best way of entangling this knot of problems. Interesting inspirations come from psychoanalysis. Firstly, psychoanalytical theory shows us, that individual with particular traits is not the same, as subject, and that subject is always-already ‘deconstructed’, divided. Secondly, problems with identity may be elucidated, when we turn to psychoanalytical theories of identification. In fact, what we often call ‘identities’ is better to be understood as partial and even theatrical identification with some content. The article shows how certain concepts of Freud and Lacan can be used to clarify complex or even obscure problems that haunt the notion of ‘identity’ as a source of meaning, used by social sciences.


Krzysztof Świrek, Od tożsamości do utożsamienia. Inspiracja psychoanalityczna [From Identity to Identification. Psychoanalytical Inspiration] edited by E. Smolarkiewicz, J. Kubera, „Człowiek i Społeczeństwo” vol. XLIV: Tożsamość i identyfikacje. Propozycje teoretyczne – doświadczenia badawcze [Identity and identifications. Theoretical proposals – research experiences], Poznań 2017, pp. 33-48, Adam Mickiewicz University. Faculty of Social Sciences Press. ISSN 0239-3271.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Świrek, K. (1). Od tożsamości do utożsamienia. Inspiracja psychoanalityczna. Człowiek I Społeczeństwo, 44, 33-48. https://doi.org/10.14746/cis.2017.44.3
Dział
ARTYKUŁY

Referencje

  1. Adorno Th. (1994), Anti-Semitism and Fascist Propaganda, w: idem, The Stars Down to Earth, London: Routledge.
  2. Castells M. (2008), Siła tożsamości, przeł. S. Szymański, Warszawa: PWN.
  3. Cooper C. (2015), Entrepreneurs of the Self: The Develeopment of Managemenet Control Since 1976, „Accounting, Organisations and Society” nr 47.
  4. Durkheim E. (1968 [1895]), Zasady metody socjologicznej, przeł. J. Szacki, Warszawa: PWN.
  5. Fink B. (1995), The Lacanian Subject, Princeton: Princeton University Press.
  6. Foucault M. (1999), Prawdziwa płeć, przeł. A. Lewańska, w: idem, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, wybór i oprac. T. Komendant, przeł. T. Komendant, B. Banasiak i in., Warszawa: Aletheia.
  7. Foucault M. (2010a), Bezpieczeństwo, terytorium, populacja, przeł. M. Herer, Warszawa: PWN.
  8. Foucault M. (2010b), Historia seksualności, przeł. B. Banasiak, T. Komendant, K. Matuszewski, Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
  9. Foucault M. (2011), Narodziny biopolityki, przeł. M. Herer, Warszawa: PWN.
  10. Freud S. (1976 [1923]), Ego i Id, w: idem, Poza zasadą przyjemności, przeł. J. Prokopiuk, Warszawa: PWN.
  11. Freud S. (2007 [1900]), Objaśnianie marzeń sennych, przeł. R. Reszke, Warszawa: Wydawnictwo KR.
  12. Freud S. (2009a), Kultura jako źródło cierpień, przeł. R. Reszke, w: idem, Pisma społeczne, Warszawa: Wydawnictwo KR.
  13. Freud S. (2009b), Psychologia zbiorowości a analiza „ja”, przeł. R. Reszke, w: idem, Pisma społeczne, Warszawa: Wydawnictwo KR.
  14. Giddens A. (2007), Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, przeł. A. Szulżycka, Warszawa: PWN.
  15. Irigaray L. (2003), Rynek kobiet, przeł. A. Araszkiewicz, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” nr 1(3).
  16. Lacan J. (1987), Stadium zwierciadła jako czynnik kształtujący funkcję ja w świetle doświadczenia psychoanalitycznego (Referat na XVI Międzynarodowym Kongresie Psychoanalitycznym, Zurich, 17 lipca 1949), „Psychoterapia” nr 4.
  17. Lacan J. (2006), On a Question Prior to Any Possible Treatment of Psychosis, w: idem, Ecrits, przeł. B. Fink, New York–London: W. W. Norton & Co.
  18. Lacan J. (2007), The Other Side of Psychoanalysis. The Seminar of Jacques Lacan. Book XVII, przeł. R. Grigg, New York–London: W. W. Norton & Co.
  19. Lacan J. (2015), Anxiety. The Seminar of Jacques Lacan. Book X, przeł. A.R. Price, Cambridge: Polity Press.
  20. Legendre P. (2010), Inny wymiar prawa, przeł. A. Dwulit, „Kronos” nr 3.
  21. Milner J.C. (2017), Dzieło jasne. Lacan, nauka, filozofia, przeł. M. Gusin, Warszawa: Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.
  22. Platon (2009), Państwo, przeł. W. Witwicki, Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.
  23. Staniszkis J. (2006), Ontologia socjalizmu, Kraków–Nowy Sącz: Ośrodek Myśli Politycznej, Wyższa Szkoła Biznesu – National Louis University, Wydawnictwo DANTE.
  24. Theweleit K. (2016a), Męskie fantazje, przeł. M. Falkowski, M. Herer, Warszawa: PWN.
  25. Theweleit K. (2016b), Śmiech morderców. Breivik i inni. Psychogram przyjemności zabijania, przeł. P. Stronciwilk, Warszawa: PWN.
  26. Žižek S. (2000), The Ticklish Subject. The Absent Centre of Political Ontology, London–New York: Verso.
  27. Žižek S. (2008a), Lacan. Przewodnik Krytyki Politycznej, przeł. J. Kutyła, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
  28. Žižek S. (2008b), O wierze, przeł. B. Baran, Warszawa: Aletheia.
  29. Žižek S. (2008c), Przemoc. Sześć spojrzeń z ukosa, przeł. A. Górny, Warszawa: Muza.