Zagubione dziedzictwo ideowe „Solidarności”. O ewolucji solidarnościowej myśli społeczno-politycznej w latach 1980-1989

Main Article Content

Krzysztof Brzechczyn

Abstrakt

The paper aims to trace development of socio-political thought of “Solidarność” in years 1980-1989 in the light of a model of doctrinal evolution. In the second chapter theoretical assumptions regarding the nature of real socialism, structure of “Solidarność” movement and doctrinal development are presented. In the third chap¬ter the intellectual development of “Solidarność” thought is outline. It is supposed that in years 1980-1989 “Solidarność” was revolutionary (1980-1981) conspirational (1981-1986) and reformist social movement (1986-1989) what influenced its doctrinal development and diversification (emerging of radical and compromise wings). In the fourth chapter, the sociopolitical and socio-economic factors and conditions are identified which influenced the doctrinal development of “Solidarność” after 1989 – namely acceptance of neo-liberal model of transformation and resignation from workers’ self-governance.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Krzysztof Brzechczyn, K. B. (1). Zagubione dziedzictwo ideowe „Solidarności”. O ewolucji solidarnościowej myśli społeczno-politycznej w latach 1980-1989. Człowiek I Społeczeństwo, 42, 183-218. https://doi.org/10.14746/cis.2016.42.10
Dział
ARTYKUŁY

Referencje

  1. Źródła
  2. Analiza stanu grup i struktur konspiracyjnych w kraju po X Zjeździe PZPR (1986), w: A. Dudek (red.), Zmierzch dyktatury. Polska lat 1986-1989 w świetle dokumentów, IPN, Warszawa 2009.
  3. Błażejowska J. (red.), Głos niepodległości. Wybór publicystyki środowiska czasopism „Głos”, Biały Kruk, Kraków 2016.
  4. Bujak Z., Walka pozycyjna, „Tygodnik Mazowsze” 8/1982.
  5. D. K., Opozycja jako „sumienie państwowe”, „Przegląd Polityczny” 5/1985
  6. Deklaracja i elementy programu Ruchu Politycznego Wyzwolenie, „Wyzwolenie. Niezależny Miesięcznik Polityczny” 4-5/1984.
  7. Dlaczego idziemy głosować? Program wyborczy Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” (1989), w: M. Strasz (red.), Komitet Obywatelski przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie, Rosner, Warszawa 2006.
  8. Elementy programu Ruchu Politycznego Wyzwolenie, „Wyzwolenie. Niezależny Miesięcznik Polityczny” 4-5/1984.
  9. Gdzie walczyć, „Solidarność Walcząca” 2/1982, w: K. Dworaczek, G. Waligóra (red.),
  10. Solidarność Walcząca w dokumentach, , t. 2, cz. 1: Materiały własne, IPN, Warszawa 2016.
  11. GPP, Wystąpienie pierwsze, „Przegląd Polityczny” 4/1984.
  12. GPP, Wystąpienie drugie, „Przegląd Polityczny” 4/1984.
  13. GPP, Wystąpienie trzecie, „Przegląd Polityczny” 4/1984.
  14. Gwiazda A., Poważnie o okrągłym stole, w: idem, Gwiazda miałeś rację, ZP Sopot, Gdynia 1988.
  15. Informacja dot[ycząca] sytuacji społeczno-politycznej w maju 1988 r., w: A. Dudek (red.), Polska lat 1986-1989 w świetle dokumentów, Warszawa 1988.
  16. J. M., Pluralizm?, „Przegląd Polityczny” 5/1985.
  17. K. M. W., Ujednolicenie: zagrożenie i szansa, „Przegląd Polityczny” 5/1985.
  18. Kierunki działania Związku w obecnej sytuacji kraju. Tezy do dyskusji, „Tygodnik „Solidarność” 3/1981 (wkładka).
  19. Kminkiewicz P., Dlaczego ulica, „Solidarność Walcząca” 1/1982, w: K. Dworaczek, G. Waligóra (red.), Solidarność Walcząca w dokumentach, t. 2, cz. 1: Materiały własne, IPN, Warszawa 2016.
  20. Komunikat Grupy Roboczej Komisji Krajowej z 29 stycznia 1988, w: M. Zagajewski (red.), Pęknięty dzban, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1991.
  21. Kulerski W., Trzecia możliwość, „Tygodnik Mazowsze” 8/1982.
  22. Kuroń J., Tezy o wyjściu z sytuacji bez wyjścia, „Tygodnik Mazowsze” 8/1982.
  23. List do przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Lecha Wałęsy, w: M. Zagajewski (red.), Pęknięty dzban, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1991.
  24. Między Polską naszych pragnień a Polską naszych możliwości. Szkic do programu, „Polityka Polska” 4/1984.
  25. Nowa strategia „S”, „Tygodnik Mazowsze” 232/1987.
  26. Propozycja do dyskusji. Stanowisko członków Komisji Krajowej zgromadzonych w Gdyni w dn. 18 XII 1988, w: M. Zagajewski (red.), Pęknięty dzban, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1991.
  27. Realista A., Pięć płaszczyzn integracji, „WSN – Idee, Program, Dokumenty” 3/1984. „Solidarność” w krajobrazie po bitwie. Dyskusja na spotkaniu TR „S”, „Tygodnik Mazowsze” 220/1987.
  28. Syntetyczna ocena sytuacji strajkowej w kraju w okresie 25 kwietnia – 10 maja 1988 r. (1988), w: A. Dudek (red.), Zmierzch dyktatury. Polska lat 1986-1989 w świetle dokumentów, IPN, Warszawa 2009.
  29. Tezy do ustawy o samorządzie pracowniczym (1981), w: J. Luszniewicz, A. Zawistowski (red.), Sprawy gospodarcze w dokumentach pierwszej Solidarności, t. 1: 16 VIII 1980 – 30 VI 1981, IPN, Warszawa 2008.
  30. Szkic deklaracji programowej Ruchu Społecznego Wolność – Sprawiedliwość – Niepodległość (wrzesień 1982), „Almanach WSN” 1/1982.
  31. Założenia programowe, „Niepodległość” 23/1983.
  32. Zasady ideowe i Program Solidarności Walczącej, Agencja Wydawnicza SW, Gdańsk 1989. Zespół Głosu, Odbudowa państwa, „Głos. Niezależne Pismo Społeczno-Polityczne” 2 (43)/1983.
  33. Opracowania
  34. Brzechczyn K., Wolność, Solidarność, Niepodległość – myśl polityczna organizacji „Solidarność Walcząca”, w: D. Dobrzański, A. Wawrzynowicz (red.), Idea solidarności w kontekstach filozoficzno-historycznych, Wyd. Naukowe IF UAM, Poznań 2006.
  35. Brzechczyn K., Program polityczny Organizacji Solidarność Walcząca. Próba wstępnej charakterystyki, w: K. Brzechczyn, P. Zwiernik (red.), Organizacja Solidarność Walcząca w Wielkopolsce w latach 1983-1990, IPN, Poznań 2009.
  36. Brzechczyn K., Program i myśl polityczna NSZZ „Solidarność”, w: Ł. Kamiński, G. Waligóra (red.), NSZZ „Solidarność” 1980-1989, t. 2: Ruch społeczny, IPN, Warszawa 2010.
  37. Brzechczyn K., Kompromis przy Okrągłym Stole. Próba modelu, w: K. Brzechczyn (red.), Interpretacje upadku komunizmu w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej, IPN, Poznań 2011.
  38. Brzechczyn K., Koncepcje oporu społecznego w okresie stanu wojennego 1981-1983, w: W. Polak i in. (red.), O Polskę wolną! O Polskę Solidarną! NSZZ „Solidarność” w latach 1980-1989, Tatastudio, Gdańsk 2011.
  39. Brzechczyn K., O ewolucji solidarnościowej myśli społeczno-politycznej w latach 1980-1989. Studium z filozofii społecznej, Wyd. Naukowe WNS UAM, Poznań 2013.
  40. Brzechczyn K., Rzeczpospolita Samorządna. O ideowych inspiracjach programu „Solidarności”, w: A. Kubaj, M. Siedziako (red.), Regionalny wymiar „Solidarności” 1980-1981. Szczecin na tle kraju, IPN, Szczecin 2014.
  41. Brzechczyn K., Wybory do Sejmu i rad narodowych w programie i myśli politycznej NSZZ „Solidarność” w latach 1980-1981, w: S. Ligarski, M. Siedziako (red.), Wybory i referenda w PRL, IPN, Szczecin 2014.
  42. Brzechczyn K., Myśl polityczna młodzieżowego ruchu anarchistycznego w Polsce w latach osiemdziesiątych XX w., w: B. Noszczak (red.), Życie na przekór. Młodzieżowa kontestacja systemu w ostatniej dekadzie PRL (1980-1989) – nowe tropy i pytania badawcze, IPN, Warszawa 2016.
  43. Cirtautas A. M., The Polish Solidarity Movement. Revolution, Democracy and Natural Rights, Routledge, London – New York 1997.
  44. Friszke A. (red.), Solidarność podziemna 1981-1989, ISP PAN/Archiwum Solidarności, Warszawa 2006.
  45. Friszke A., Stan wojenny – statystyka represji, „Wolność i „Solidarność. Studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury” 2/2010.
  46. Kieżun W., Patologia transformacji, Poltext, Warszawa 2014.
  47. Kowalik T., WWW.Polska.transformacja, Muza, Warszawa 2009.
  48. Krasnodębski Z., Drzemka rozsądnych, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2006.
  49. Kubaj A., Maciejowski M., Wprowadzenie, w: A. Kubaj, M. Maciejowski (red.), Zarejestrujcie nam Solidarność, IPN, Szczecin 2009.
  50. Nowak L., U podstaw teorii socjalizmu, t. 3: Dynamika władzy. O strukturze i konieczności zaniku socjalizmu, Nakom, Poznań 1991.
  51. Olaszek J., Program podziemnej Solidarności, „Wolność i Solidarność. Studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury” 5/ 2013.
  52. Ost D., Klęska solidarności. Gniew i polityka w postkomunistycznej Europie, Muza, Warszawa 2005.
  53. Tittenbrun J., Z deszczu pod rynnę. Meandry polskiej prywatyzacji, t. I-IV, Zysk i S-ka, Poznań 2007.