„Wszystko jest warte opisania”. Przypadek Jacka Baczaka

Main Article Content

Justyna Szczęsna

Abstrakt

Zapiski z nocnych dyżurów Jacka Baczaka to rzecz o nieobecnym w kulturze, przemilczanym hospicyjnym świecie będącym przestrzenią spotęgowanej obcości. Baczak podejmuje próbę jego opisania, wysłowienia nagromadzonego tam cierpienia, powolnego odchodzenia i śmierci. Jego opis nie może odwoływać się do gotowych matryc, schematów czy wypróbowanych i oswojonych języków. Opis powstaje więc z elementów najprostszych, najbardziej przezroczystych, ascetycznych. Staje się dzięki temu dojmująco wiarygodny, służebny. Zachowując dalece idącą powściągliwość wobec spraw ostatecznych, boleśnie dotyka.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Szczęsna, J. (2020). „Wszystko jest warte opisania”. Przypadek Jacka Baczaka. Forum Poetyki, (19), 63-75. https://doi.org/10.14746/fp.2020.19.23432
Dział
Praktyki
Biogram autora

Justyna Szczęsna, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

doktor habilitowany, prof. UAM. Pracuje w Instytucie Filologii Polskiej
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuje się literaturą czasu wojny, poezją polską XX wieku oraz problematyką tanatyczną w literaturze i kulturze współczesnej. Autorka książek Tadeusz Borowski – poeta (Poznań 2000) oraz Poetyckie światy wojny. Studia o poezji polskiej po roku 1939 (Poznań 2015). Redaktorka tomu poetyckiego i współredaktorka (we współpracy z Tadeuszem Drewnowskim i Sławomirem Buryłą) pozostałych tomów krytycznego wydania Pism w czterech tomach Tadeusza Borowskiego, t. 1–4 (Kraków 2003–2005). Publikowała w tomach zbiorowych i pismach literackich, pisząc m.in. o Herbercie, Wacie, Krynickim, Przybosiu, Iwaszkiewiczu, Borowskim, Gajcym.

Referencje

  1. Baczak, Jacek. Zapiski z nocnych dyżurów. Posłowie Jan Błoński. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1997.
  2. Czaja, Dariusz. „Twarze, twarze, twarze…”. Konteksty, nr 1-2 (1996).
  3. Czapliński, Przemysław. „«Była we mnie odraza»”. W Mikrologi ze śmiercią. Motywy tanatyczne we współczesnej literaturze polskiej, 187–194. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne, 2001.
  4. Drzycimska, Tatiana. „Jacek Baczak”. Tekst uzupełniony jest rozmową z Jackiem Baczakiem. Dzielnice Magazine, 9 kwietnia 2014. DzielniceWrocławia.pl [dostęp: 17.01.2020].
  5. Dzień, Mirosław. „«Wszystko jest warte opisania»”. Z Jackiem Baczakiem rozmawia Mirosław Dzień. Kwartalnik Artystyczny, nr 1 (1996).
  6. Karoń-Ostrowska, Anna. „Byłem dobrym salowym”. Więź, nr 2 (1999).
  7. Kristeva, Julia. Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie. Przetłumaczone przez Maciej Falski. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007.
  8. Lévinas, Emmanuel. Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności. Przetłumaczone przez Małgorzata Kowalska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998.
  9. Lévinas, Emmanuel. Etyka i nieskończony. Rozmowy z Philipp’em Nemo. Przetłumaczone przez Bogna Opolska-Kokoszka. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT, 1991.
  10. Łebkowska, Anna. Empatia. O literackich narracjach przełomu XX i XXI wieku. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2008.
  11. Łebkowska, Anna. „Jak ucieleśnić ciało: o jednym z dylematów somatopoetyki”. Teksty Drugie, nr 4 (2011).
  12. Łebkowska, Anna. Somatopoetyka – afekty – wyobrażenia. Literatura XX i XXI wieku. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2019.
  13. Łebkowska, Anna. „Somatopoetyka”. W Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje.
  14. Zredagowane przez Ryszard Nycz i Teresa Walas. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2012.
  15. Rosiek, Stanisław. Słowo wstępne. W Wymiary śmierci. Wybór i słowo wstępne Stanisław Rosiek. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2010.
  16. Serkowska, Hanna. Co z tą starością? O starości i chorobie w europejskiej literaturze i filmie. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2018.
  17. Serkowska, Hanna. „Zapiski z (przechodniości) bezradności”. Autobiografia. Literatura.
  18. Kultura. Media, nr 2 (7) (2016): 115–123. DOI: http://doi.org/10.18276/au.2016.2.7-08.
  19. Sławiński, Janusz. „O opisie”. W Próby teoretycznoliterackie. Warszawa: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1992.
  20. Thomas, Louis-Vincent. Trup. Od biologii do antropologii. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1991