„Za mało na ślad”. O Spisie z natury i innych wczesnych wierszach Krystyny Miłobędzkiej

Main Article Content

Piotr Bogalecki

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę rekonstrukcji poetyki wczesnych tekstów Krystyny Miłobędzkiej. Głównym przedmiotem zamieszczonych w nim analiz jest tom Spis z natury, powstający w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych XX wieku jako poetycki debiut, lecz wówczas nieopublikowany. Podejmując łączną lekturę dwóch składających się na niego cykli poetyckich – Anaglifów i Małych mitów – autor wskazuje na konieczność uzupełnienia nasuwającego się w lekturze tego pierwszego odczytania nieantropocentrycznego o implikowaną przez wielopoziomową strukturę tego drugiego interpretację postsekularną. Analizie poddano również cztery wiersze Miłobędzkiej – Małże, Widziane w ogniu, Patrzące chwytliwe oraz Klee – opublikowane w latach sześćdziesiątych w miesięczniku „Twórczość” i niewłączone w żaden jej tom. Pozwoliło to wskazać na możliwe związki wczesnej poezji autorki Wykazu treści z twórczością Francisa Ponge’a i Paula Klee.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Bogalecki, P. (2021). „Za mało na ślad”. O Spisie z natury i innych wczesnych wierszach Krystyny Miłobędzkiej. Forum Poetyki, (24), 62-83. https://doi.org/10.14746/fp.2021.24.30232
Dział
Teorie
Biogram autora

Piotr Bogalecki, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Piotr Bogalecki – dr hab., prof. UŚ, historyk i teoretyk literatury, komparatysta, pracownik Instytutu Literaturoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego. Jego naukowe zainteresowania obejmują myśl postsekularną, teorię literatury oraz polską poezję XX i XXI wieku, ze szczególnym uwzględnieniem nurtów awangardowych i eksperymentalnych. Autor książek: „Niedorozmowy”. Kategoria niezrozumiałości w poezji Krystyny Miłobędzkiej (2011), Szczęśliwe winy teolingwizmu. Polska poezja po roku 1968 w perspektywie postsekularnej (2016) oraz Wiersze-partytury w poezji polskiej neoawangardy. Białoszewski – Czycz – Drahan – Grześczak – Partum – Wirpsza (2020). Współredagował m.in. antologię Drzewo poznania. Postsekularyzm w przekładach i komentarzach z 2012 roku (z Aliną Mitek-Dziembą) oraz opublikowaną w 2020 roku monografię Marani literatury polskiej (z Adamem Lipszycem).

Referencje

  1. Barańczak, Stanisław. „Dramatyczna agramatyczność”. W Wielogłos. Krystyna Miłobędzka w recenzjach, szkicach, rozmowach. Zredagowane przez Jarosław Borowiec, 43–46. Wrocław: Biuro Literackie, 2012.
  2. Bieńkowski, Zbigniew. „Parti pris poezja Ponge’a”. W Piekła i Orfeusze. Szkice z literatury zachodniej, 443–454. Warszawa: Czytelnik, 1960.
  3. Bogalecki, Piotr. „Boga zastąpiłam światem. Wiara i świeckość w poezji Krystyny Miłobędzkiej”. W Literatura a religia. Wyzwania epoki świeckiej, t. II: Literatura polska po 1945 roku – kierunki, idiomy, paradygmaty. Zredagowane przez Agnieszka Bielak i Łukasz Tischner, 321–350. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2020.
  4. Bogalecki, Piotr. Szczęśliwe winy teolingwizmu. Polska poezja po 1968 roku w perspektywie postsekularnej. Kraków: Universitas, 2016.
  5. Borowiec, Jarosław. Szare światło. Rozmowy z Krystyną Miłobędzką i Andrzejem Falkiewiczem. Wrocław: Biuro Literackie, 2009.
  6. Calvino, Italo. Po co czytać klasyków. Przetłumaczone przez Anna Wasilewska. Warszawa: PIW, 2020.
  7. Derrida, Jacques. „Sygnowane Ponge”. Przetłumaczone przez Stanisław Cichowicz. Literatura na Świecie, nr 8-9 (1988): 301–318.
  8. Górniak-Prasnal, Karolina. „Rzeczy, które się do nas zbliżają – Anaglify Krystyny Miłobędzkiej”. Wielogłos, nr 2 (2017): 53–67.
  9. Gutorow, Jacek. „Glif”. W Wielogłos. Krystyna Miłobędzka w recenzjach, szkicach, rozmowach. Zredagowane przez Jarosław Borowiec, 17–30. Wrocław: Biuro Literackie, 2012.
  10. Hoffmann, Krzysztof. „Mistrzyni Krystyna Miłobędzka. Alchemiczka poezji z nową publikacją Spis z natury”. Gazeta Wyborcza. Poznań, 6 sierpnia 2019, https://poznan.wyborcza.pl/poznan/7,36000,25063141,mistrzyni-milobedzka-alchemiczka.html. (dostęp: 14.06.2021)
  11. Jarzyna, Anita. „Na nowo. Wokół Spisu z natury Krystyny Miłobędzkiej”. Zamek Czyta, 16 października 2020, http://www.zamekczyta.pl/na-nowo-wokol-spisu-z-natury-krystyny-milobedzkiej/. (dostęp: 14.06.2021)
  12. Kałuża, Anna. Wielkie wygrane. Wspólne sprawy poezji, krytyki i estetyki. Mikołów: Instytut Mikołowski, 2011.
  13. Klee, Paul. „Credo artystyczne”. Przetłumaczone przez Wacław Niepokólczycki. Więź, nr 4 (1961): 81–86.
  14. Kristeva, Julia. Ta niewiarygodna potrzeba wiary. Przetłumaczone przez Anna Turczyn. Kraków: Universitas, 2010.
  15. Linzey, Andrew. Animal Gospel. Louisville: Westminster John Knox Press, 2000.
  16. Markowski, Michał Paweł. „Teologia, dyskurs, zdarzenie”. W Maciej Bielawski, Mikroteologie, 215–226. Kraków: Homini, 2008.
  17. Miłobędzka, Krystyna. „Klee”. Twórczość, nr 12 (1962): 37.
  18. Miłobędzka, Krystyna. „Małe mity”. Siódmy Głos Tygodnia, nr 33 (1965): 8.
  19. Miłobędzka, Krystyna. „Małże”. Twórczość, nr 2 (1965): 30.
  20. Miłobędzka, Krystyna. . „Patrzące chwytliwe”. Twórczość, nr 11 (1966): 63-64.
  21. Miłobędzka, Krystyna. „Piła”. „Widok z hotelu”. Rocznik Nadnotecki, t. I (1966): 212.
  22. Miłobędzka, Krystyna. . Pokrewne. Warszawa: Czytelnik 1970.
  23. Miłobędzka, Krystyna. . Siała baba mak. Gry słowne dla teatru. Wrocław: A, 1995.
  24. Miłobędzka, Krystyna. . Spis z natury. Anaglify, Małe mity, Jesteś samo śpiewa. Opracowane i zredagowane przez Jarosław Borowiec. Lusowo: Wolno, 2019.
  25. Miłobędzka, Krystyna. . „W dziesiątą rocznicę. Gałczyński – Tuwim”. Twórczość, nr 12 (1963), 26.
  26. Miłobędzka, Krystyna. . „Widziane w ogniu”. Twórczość, nr 2 (1965): 30.
  27. Miłobędzka, Krystyna. . Zbierane 1960–2005. Wrocław: Biuro Literackie, 2006.
  28. Nawarecki, Aleksander. „Mikrologia, genologia, miniatura”. W Miniatura i mikrologia literacka, t. I. Zredagowane przez Aleksander Nawarecki, 9–29. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2000.
  29. Orska, Joanna. Performatywy. Składnia/retoryka, gatunki i programy poetyckiego konstruktywizmu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2019.
  30. Ponge, Francis. „Furia wyrażania”. Przetłumaczone przez Krystyna Szeżyńska-Maćkowiak. Literatura na Świecie, nr 9–10 (2006): 65.
  31. Ponge, Francis. „Motyl”. Przetłumaczone przez. Zbigniew Bieńkowski, Twórczość, nr 4 (1957): 146.
  32. Ponge, Francis. „My Creative Method”. Przetłumaczone przez Jan Maria Kłoczowski. Literatura na Świecie, nr 9–10 (2006): 107–133.
  33. Ponge, Francis. „Rozkosze drzwi”. Przetłumaczone przez Anna Wasilewska. Literatura na Świecie, nr 9–10 (2006): 6.
  34. Poprawa, Adam. „Na początku było inne. Anaglify”. W Miłobędzka wielokrotnie. Zredagowane przez Piotr Śliwiński, 95–104. Poznań: WBPiCAK, 2008.
  35. Scholem, Gershom. O podstawowych pojęciach judaizmu. Przetłumaczone przez Juliusz Zychowicz. Warszawa: Aletheia, 2015.
  36. Skurtys, Jakub. „Cały inwentarz pojęć”. Odra, nr 10 (2019): 103–105.
  37. Skurtys, Jakub. „Zamiast Szymborskiej? Krystyna Miłobędzka i źródła współczesnej ekopoezji w Polsce”. Przestrzenie Teorii, nr 28 (2017): 203–219.
  38. Stankiewicz, Edward. „Struktury dośrodkowe i odśrodkowe w poezji”. Przetłumaczone przez Paweł Wawrzyszko. W Poetyka i sztuka słowa, 103–134. Kraków: Universitas, 1996.
  39. Vattimo, Gianni. Poza interpretacją. Znaczenie hermeneutyki dla filozofii. Przetłumaczone przez Katarzyna Kasia. Kraków: Universitas, 2011.
  40. „Wiersza nie można zapisać, bo trzeba by było zapisać wszechświat. Z Krystyną Miłobędzką rozmawia Sergiusz Sterna-Wachowiak”. W Wielogłos. Krystyna Miłobędzka w recenzjach, szkicach, rozmowach. Zredagowane przez Jarosław Borowiec, 599–612. Wrocław: Biuro Literackie, 2012