Ironiczne ubóstwienie. Bruno Schulz poza zasłoną rzeczywistości
Okładka czasopisma Forum Poetyki, nr 3-4 (41-42), rok 2025
PDF

Słowa kluczowe

ironia
nowoczesność
Bruno Schulz
mit
rzeczywistość
postironia
New Sincerity.

Jak cytować

Kowalczyk, B. (2025). Ironiczne ubóstwienie. Bruno Schulz poza zasłoną rzeczywistości. Forum Poetyki, (41-42), 78–91. https://doi.org/10.14746/fp.2025.41-42.51983

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę ponownego przemyślenia zastosowania ironii przez Brunona Schulza. Za przykład służy autorowi krótkie opowiadanie Pan, wchodzące w skład Sklepów cynamonowych. Zastosowany przez Schulza ironiczny zabieg deifikacji zdaje się wykraczać poza standardowe ujęcia ironii i sugeruje rezultat odmienny od oczekiwanego. Ostatecznie pisarstwo Schulza niejako zdaje się wpisywać w dyskurs postironiczny, co skłania do rewizji utartych sądów na temat tej szczególnej prozy.

https://doi.org/10.14746/fp.2025.41-42.51983
PDF

Bibliografia

Agamben, Giorgio. Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie. Tłum. Mateusz Salwa. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2008.

Bataille, Georges. Doświadczenie wewnętrzne. Tłum. Oskar Hedemann, Krzysztof Matuszewski. Warszawa: Wydawnictwo KR, 1998.

Baudrillard, Jean. Symulakry i symulacja. Tłum. Sławomir Królak. Warszawa: Sic!, 2005.

Deleuze, Gilles, Félix Guattari. Tysiąc plateau. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, 2015.

Dybel, Paweł. Mesjasz, który odszedł. Bruno Schulz i psychoanaliza. Kraków: Universitas, 2017.

Freud, Zygmunt, Wstęp do psychoanalizy. Tłum. Salomea Kempnerówna, Witold Zaniewicki. Warszawa: De Agostini Polska & Ediciones Altaya Polska, 2001.

James, William. Pragmatyzm. Tłum. Władysław N. Kozłowski. Kraków: Vis-à-Vis Etiuda, 2016.

Konstantinou, Lee, Cool characters. Irony and American Fiction. Cambridge, London: Harvard University Press, 2016. DOI: https://doi.org/10.4159/9780674969490

Konstantinou, Lee, Cool characters. „Four Faces of Postirony”. W: Metamodernism. Historicity, Affect and Depth after Postmodernism, red. Robin van den Akker, Alison Gibbons, Timotheus Vermeulen, 87–102. London, New York: Rowman & Littlefield International, 2017.

Machen, Arthur. „Wielki bóg Pan”. W tegoż: Inne światy. Tłum. Tomasz S. Gałązka, 11–69. Białystok: C&T, 2007.

Markowski, Michał Paweł. Polska literatura nowoczesna. Leśmian, Schulz, Witkacy. Kraków: Universitas, 2007.

Markowski, Michał Paweł. Powszechna rozwiązłość. Schulz, egzystencja, literatura. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.

Metamodernism. Historicity, Affect and Depth After Postmodernism. Red. Robin van den Akker, Alison Gibbons, Timotheus Vrmeulen. London, New York: Rowman & Littlefield International, 2017.

Naróg, Aleksandra. „«Wegetatywne i telluryczne ingrediencje». Obraz wstrętu w opowiadaniach «Sierpień» i «Pan» Brunona Schulza”. Wielogłos 3 (2016): 93–112. DOI: https://doi.org/10.4467/2084395XWI.16.022.6406

Nerdrum, Odd. „Summer Exhibition 2022: «Alone in the World»”. Odd Nerdrum Official Website, 1.06.2022. https://nerdrum.com/summer-exhibition-2022-alone-in-the-world/.

Nietzsche, Friedrich. To rzekł Zaratustra. Książka dla wszystkich i dla nikogo. Tłum. Sława Lisiecka, Zdzisław Jaskuła. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1999.

Piętniewicz, Michał. Bruno Schulz. Między mitem a kiczem. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2020.

Schulz, Bruno. Proza. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1964.

Słownik Schulzowski. Red. Włodzimierz Bolecki, Jerzy Jarzębski, Stanisław Rosiek. Gdańsk: Wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria, 2006.

Vermeulen, Timotheus, Robin van den Akker. „Notes on metamodernism”. Journal of Aesthetics & Culture 2 (2010): 1–14. DOI: https://doi.org/10.3402/jac.v2i0.5677

Wyka, Kazimierz, Stefan Napierski. „Dwugłos o Schulzu”. Ateneum 1 (1939): 156–163