Ironiczne ubóstwienie. Bruno Schulz poza zasłoną rzeczywistości
Okładka czasopisma Forum Poetyki, nr 3-4 (41-42), rok 2025
PDF (English)
PDF

Słowa kluczowe

ironia
nowoczesność
Bruno Schulz
mit
rzeczywistość
postironia
New Sincerity.

Jak cytować

Kowalczyk, B. (2025). Ironiczne ubóstwienie. Bruno Schulz poza zasłoną rzeczywistości. Forum Poetyki, (3-4 (41-42), 78–91. https://doi.org/10.14746/fp.2025.41-42.51983

Abstrakt

Artykuł stanowi próbę ponownego przemyślenia zastosowania ironii przez Brunona Schulza. Za przykład służy autorowi krótkie opowiadanie Pan, wchodzące w skład Sklepów cynamonowych. Zastosowany przez Schulza ironiczny zabieg deifikacji zdaje się wykraczać poza standardowe ujęcia ironii i sugeruje rezultat odmienny od oczekiwanego. Ostatecznie pisarstwo Schulza niejako zdaje się wpisywać w dyskurs postironiczny, co skłania do rewizji utartych sądów na temat tej szczególnej prozy.

https://doi.org/10.14746/fp.2025.41-42.51983
PDF (English)
PDF

Bibliografia

Agamben, Giorgio. Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie. Tłum. Mateusz Salwa. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2008.

Bataille, Georges. Doświadczenie wewnętrzne. Tłum. Oskar Hedemann, Krzysztof Matuszewski. Warszawa: Wydawnictwo KR, 1998.

Baudrillard, Jean. Symulakry i symulacja. Tłum. Sławomir Królak. Warszawa: Sic!, 2005.

Deleuze, Gilles, Félix Guattari. Tysiąc plateau. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, 2015.

Dybel, Paweł. Mesjasz, który odszedł. Bruno Schulz i psychoanaliza. Kraków: Universitas, 2017.

Freud, Zygmunt, Wstęp do psychoanalizy. Tłum. Salomea Kempnerówna, Witold Zaniewicki. Warszawa: De Agostini Polska & Ediciones Altaya Polska, 2001.

James, William. Pragmatyzm. Tłum. Władysław N. Kozłowski. Kraków: Vis-à-Vis Etiuda, 2016.

Konstantinou, Lee, Cool characters. Irony and American Fiction. Cambridge, London: Harvard University Press, 2016. DOI: https://doi.org/10.4159/9780674969490

Konstantinou, Lee, Cool characters. „Four Faces of Postirony”. W: Metamodernism. Historicity, Affect and Depth after Postmodernism, red. Robin van den Akker, Alison Gibbons, Timotheus Vermeulen, 87–102. London, New York: Rowman & Littlefield International, 2017.

Machen, Arthur. „Wielki bóg Pan”. W tegoż: Inne światy. Tłum. Tomasz S. Gałązka, 11–69. Białystok: C&T, 2007.

Markowski, Michał Paweł. Polska literatura nowoczesna. Leśmian, Schulz, Witkacy. Kraków: Universitas, 2007.

Markowski, Michał Paweł. Powszechna rozwiązłość. Schulz, egzystencja, literatura. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.

Metamodernism. Historicity, Affect and Depth After Postmodernism. Red. Robin van den Akker, Alison Gibbons, Timotheus Vrmeulen. London, New York: Rowman & Littlefield International, 2017.

Naróg, Aleksandra. „«Wegetatywne i telluryczne ingrediencje». Obraz wstrętu w opowiadaniach «Sierpień» i «Pan» Brunona Schulza”. Wielogłos 3 (2016): 93–112. DOI: https://doi.org/10.4467/2084395XWI.16.022.6406

Nerdrum, Odd. „Summer Exhibition 2022: «Alone in the World»”. Odd Nerdrum Official Website, 1.06.2022. https://nerdrum.com/summer-exhibition-2022-alone-in-the-world/.

Nietzsche, Friedrich. To rzekł Zaratustra. Książka dla wszystkich i dla nikogo. Tłum. Sława Lisiecka, Zdzisław Jaskuła. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1999.

Piętniewicz, Michał. Bruno Schulz. Między mitem a kiczem. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2020.

Schulz, Bruno. Proza. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1964.

Słownik Schulzowski. Red. Włodzimierz Bolecki, Jerzy Jarzębski, Stanisław Rosiek. Gdańsk: Wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria, 2006.

Vermeulen, Timotheus, Robin van den Akker. „Notes on metamodernism”. Journal of Aesthetics & Culture 2 (2010): 1–14. DOI: https://doi.org/10.3402/jac.v2i0.5677

Wyka, Kazimierz, Stefan Napierski. „Dwugłos o Schulzu”. Ateneum 1 (1939): 156–163