Zasady prawa w świetle materiałów legislacyjnych

Main Article Content

Agnieszka Bielska-Brodziak
Sławomir Tkacz

Abstrakt

The paper discusses the possibilities for using legislative materials in the process of establishing a catalogue of legal principles and determining their content. The starting point for the analysis was the conviction that the catalogue of legal principles and their content are established through discourse. One element of this discourse is the legislator’s voice in the form of „traces” left in various places. The interpreter may refer to both the legislator’s expressions in texts of normative acts and to expressions presented in legislative materials. Until recently, given their insufficient availability, legislative materials were seldom used in the discourse on legal principles. Through an analysis of legislative materials developed for the 2016 amendment of the Code of Criminal Proceedings, the authors show that these materials can be a source of valuable information on the legislative intent. The paper concludes with the following observation: the currently available access opportunities offered by information technologies mean that expanding the context that shapes the catalogue and content of the various principles through the use of legislative materials appears necessary.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Bielska-Brodziak, A., & Tkacz, S. (2018). Zasady prawa w świetle materiałów legislacyjnych. Filozofia Publiczna I Edukacja Demokratyczna, 7(1), 135-160. https://doi.org/10.14746/fped.2018.7.1.6
Dział
Wykładnia i stosowanie konstytucji
Biogram autora

Sławomir Tkacz, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Sławomir Tkacz - profesor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, pracownik  Katedry Teorii i Filozofii Prawa. 

Uczeń Profesora Józefa Nowackiego.

W 2001 r. obronił rozprawę doktorską „Klauzula sprawiedliwość w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego", która otrzymała pierwszą nagrodę w XXXVII Konkursie organizowanym przez „Państwo i Prawo" na najlepszą pracę doktorską z dziedziny nauk prawnych.

24 marca 2015 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk prawnych na podstawie rozprawy „O zintegrowanej koncepcji zasad prawa w polskim prawoznawstwie (Od dogmatyki do teorii)"

Koordynator prac nad nowym wydaniem klasycznego podręcznika "Wstęp do prawoznawstwa" autorstwa Józefa Nowackiego i Zygmunta Tobora (autor czterech rozdziałów).

Jego zainteresowania naukowe koncentrują się  na problematyce teoretyczno-prawnych problemów wynikających z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zagadnieniach wykładni prawa, argumentacji prawniczej, techniki legislacyjnej oraz problematyce zasad konstytucyjnych.  Odmienny obszar zainteresowań autora stanowi myśl teoretyczno-prawna w Polsce międzywojennej (L.Petrażycki, Sz.Rundstein, J.Zajkowski). 

Bibliografia

  1. Alexy Robert, „On the Structure of Legal Principles”, Ratio Juris 2000, vol. 13, no 3, s. 294–304.
  2. Alexy Robert, Teoria praw podstawowych, tłum. Bożena Kwiatkowska, Jerzy Zajadło, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2010.
  3. Atienza Manuel, Manero Juan Ruiz, A Theory of Legal Sentences, Springer, Dordrecht–Boston 1998.
  4. Ávila Humberto, Theory of Legal Principles, Springer, Dordrecht 2007.
  5. Beaulac Stéphane, „Parliamentary Debates in Statutory Interpretation: A Question of Admissibility or of Weight?”, McGill Law Journal 1998, no. 43, s. 287–324.
  6. Bielska-Brodziak Agnieszka, „Cel interpretacji jako kryterium oceny przydatności materiałów legislacyjnych dla wykładni prawa na gruncie niemieckiej kultury prawnej”, w: Maciej Kłodawski (red.), Szkice z teorii tworzenia prawa i techniki legislacyjnej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2018, s. 46–59.
  7. Bielska-Brodziak Agnieszka, „Po co prawnikom materiały legislacyjne”, Radca.pl 2017, nr 3, s. 21–34.
  8. Bielska-Brodziak Agnieszka, „Podmioty w dyskursie interpretacyjnym – motywacja, interes a wybór rezultatu”, w: Agnieszka Bielska-Brodziak, O czym mówią prawnicy, mówiąc o podmiotowości, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 3354, Katowice 2015, s. 31–57.
  9. Bielska-Brodziak Agnieszka, Śladami prawodawcy faktycznego. Materiały legislacyjne jako narzędzie wykładni prawa, Wolters Kluwer, Warszawa 2017.
  10. Bielska-Brodziak Agnieszka, Tobor Zygmunt, „Zmiana w przepisach jako argument w dyskursie interpretacyjnym”, Państwo i Prawo 2009, nr 9, s. 18–32.
  11. Breyer Stephen, „On the Uses of Legislative History in Interpreting Statutes”, Southern California Law Review 1992, vol. 65, s. 845–874.
  12. Brudney James J., „Below the Surface: Comparing Legislative History Usage by the House of Lords and the Supreme Court”, Washington University Law Review 2007, no. 85, s. 1–62.
  13. Całkiewicz Monika, „Odwrót od kontradyktoryjności”, www.temidium. pl [dostęp: 27.05.2018].
  14. Dworkin Ronald, A Matter of Principle, Harvard University Press, Cambridge, MA–London 1985.
  15. Dworkin Ronald, Biorąc prawa poważnie, tłum. Tomasz Kowalski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998.
  16. Evans Jim, „Controlling the Use of Parliamentary History”, New Zealand Universities Law Review 1998, no. 18.
  17. Fleischer Holger, „Comparative Approaches to the Use of Legislative History in Statutory Interpretation”, American Journal of Comparative Law 2012, no. 60, s. 401–437.
  18. Folsom Gwendolyn B., Legislative History. Research for the Interpretation of Law, Fred B. Rothman & Co, Charlottesville 1972.
  19. Garrett Elizabeth, Eskridge William N., Frickey Philip P., Legislation and Statutory Interpretation, Foundation Press, New York 2006.
  20. Germain Claire M., „Approaches to Statutory Interpretation and Legislative History in France”, Duke Journal of Comparative and International Law 2003, no. 13, s. 195–206.
  21. Gil Damian, „Z problematyki zbyt częstych nowelizacji Kodeksu postępowania karnego. W poszukiwaniu ratio ostatnich zmian w polskim procesie karnym”, Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ 2016, nr 2, s. 5–19.
  22. Gizbert-Studnicki Tomasz, „Konflikt dóbr i kolizja norm”, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1989, z. 1, s. 1–15.
  23. Gizbert-Studnicki Tomasz, „Zasady i reguły prawne”, Państwo i Prawo 1988, nr 3, s. s. 16–26.
  24. Gluck Abbe R., Bressman Schultz Lisa, „Statutory Interpretation from the Inside – An Empirical Study of Congressional Drafting, Delegation, and the Canons”, Part I, Stanford Law Review 2013/65, s. 901–1025; Part II, Stanford Law Review 2014, no. 66, s. 725–801.
  25. Henschen Beth M., „Judicial Use of Legislative History and Intent in Statutory Interpretation”, Legislative Studies Quarterly 1985, no. 3, s. 353–371.
  26. Hermeliński Wojciech, Nita-Światłowska Barbara, „Kilka uwag o prawie do obrony w związku z nowelizacją kodeksu postępowania karnego z 2016 roku”, Palestra 2016, nr 9, s. 12–25.
  27. Jellum Linda D., Mastering Statutory Interpretation, Carolina Academic Press, Durham 2008.
  28. Josse Philippe, Le role de la notion de travaux preparatoires dan la jurisprudence du conseil constitutionnel, Panthéon-Assas Paris II, Paris 1998.
  29. Kordela Marzena, Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012.
  30. Leszczyński Leszek, Maroń Grzegorz, „Pojęcie i treść zasad prawa oraz generalnych klauzul odsyłających. Uwagi porównawcze”, Annales UMCS Lublin – Polonia, Sectio G 2013, vol. 60, no. 1, s. 145–157.
  31. Mammen Christian E., Using Legislative History in American Statutory Interpretation, Kluwer Law International, Hague–London–New York 2002.
  32. Maroń Grzegorz, Zasady prawa. Pojmowanie i typologie a rola w wykładni i orzecznictwie konstytucyjnym, Wydawnictwo Ars boni et aequi, Poznań 2011.
  33. Nourse Victoria, „Elementary Statutory Interpretation: Rethinking Legislative Intent and History”, Boston College Law Review 2014, no. 55, s. 1613–1658.
  34. Nowacki Józef, „«Materialna» jedność systemu prawa”, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno-Społeczne, Seria I 1976, z. 108, s. 95–118.
  35. Peczenik Aleksander, Bergholz Gunnar, „Statutory Interpretation in Sweden”, w: D. Neil MacCormick, Robert S. Summers (eds), Interpreting Statutes: A Comparative Study, Routledge, London 1991, s. 311–357.
  36. Popkin Wiliam D., A Dictionary of Statutory Interpretation, Carolina Academic Press, Durham 2007.
  37. Salvador Coderch Pablo, „Los materiales prelegislativos: entre el culto y la polémica”, Anuario de derecho civil 1983, no. 4, s. 1657–1684.
  38. Tkacz Sławomir, O zintegrowanej koncepcji zasad prawa w polskim prawoznawstwie (od dogmatyki do teorii), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2014.
  39. Tkacz Sławomir, „Podstawowe sposoby rozumienia zasad prawa”, w: System Prawa Administracyjnego Procesowego. Zasady prawa administracyjnego, t. 2 (w druku).
  40. Tobor Zygmunt, „Rola materiałów legislacyjnych w porządku prawnym”, Przegląd Prawa i Administracji 2016, t. 104: Systemowość prawa, red. Zbigniew Pulka, s. 180.
  41. Systemowość prawa, red. Zbigniew Pulka, Wrocław 2016, s. 180.
  42. Tobor Zygmunt, „Wykładnia historyczna”, w: Marian Mikołajczyk et al. (red.), O prawie i jego dziejach księgi dwie: studia ofiarowane Profesorowi Adamowi Lityńskiemu w czterdziestolecie
  43. pracy naukowej i siedemdziesięciolecie urodzin, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2010, s. 1177–1186.
  44. Vogel Hans-Heinrich, „Sources of Swedish Law”, w: Michael Bogdan (ed.), Swedish Legal System, Norstedts Juridik AB, Stockholm 2010.
  45. Wronkowska Sławomira, Zieliński Maciej, Ziembiński Zygmunt, Zasady prawa. Zagadnienia podstawowe, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1974.
  46. Wróblewski Jerzy, „Prawo obowiązujące a «ogólne zasady prawa»”, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno-Społeczne, Seria I 1965, z. 42, s. 17–29.
  47. Wróblewski Jerzy, Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1959.
  48. Zieliński Maciej, „Konstytucyjne zasady prawa”, w: Janusz Trzciński (red.), Charakter i struktura norm Konstytucji, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1997, s. 58–77.
  49. Zieliński Maciej, „Zasady i wartości konstytucyjne”, w: Andrzej Bałaban, Przemysław Mijal (red.), Zasady naczelne Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku. Materiały 52. Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Prawa Konstytucyjnego w Międzyzdrojach (27–29 maja 2010 r.), Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego Szczecin 2011, s. 11–40.
  50. Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247 ze zm.).
  51. Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 396).
  52. Ustawa z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 437).
  53. Opinia prawna Biura Analiz Sejmowych z dnia 22 lutego 2016 r. na temat projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 207/VIII kadencja.
  54. Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 207/VIII kadencja.
  55. Wyrok TK z 25 listopada 2008 r., K 5/08, OTK ZU 9/A/2008, poz. 169.