Abstract
This article presents preliminary results from a nationwide survey investigating the inclusion of archaeological heritage in Municipal Monuments Care Programs (MMCPs). The research addresses a significant knowledge deficiency regarding the extent to which archaeological assets are recognized and integrated into local development strategies. Although previous findings indicate that, despite the cultural and historical significance of archaeological heritage, its presence in municipal strategic documents is limited and often superficial, a lack of concrete data makes it impossible to conduct a knowledge-based analysis of the problem. The survey included questions about whether, and in which components of the MMCP, archaeological heritage was present, in order to determine how archaeological heritage is addressed at different stages of the planning process. The study reveals a pronounced gap between the formal recognition of archaeological heritage and its practical implementation in local policy. The results highlight the need for more comprehensive and participatory approaches to heritage management at the municipal level.
Funding
This research was funded in whole by the National Science Centre, Poland, Preludium BIS-3 Programme (Grant number 2021/43/O/HS3/01621).
References
Błyskosz, T., Fortuna-Marek, A., Jagielska, E., Liżewska, I., Oszczanowska, B., Welc-Jędrzejewska, J. (2009). Gminny program opieki nad zabytkami. Poradnik metodyczny. Kurier Konserwatorski, 3, 14–36.
Chabiera, A. (2024). Ready or not? Archaeological heritage and local Policies in Poland. Disciplina Variabilis. Proceedings of the Fifth Annual Doctoral and Postdoctoral Conference of the Department of Culture, Heritage and Tourism at the University of Library Studies and Information Technologies, p. 606–619.
Chabiera, A. (in press). Archeolodzy i społeczności lokalne – horyzonty współpracy. In Dziedzictwo kulturowe w badaniach, vol. 5. Warszawa: Narodowy Instytut Dziedzictwa.
Chabiera, A., Dąbrowski, A., Fortuna-Marek, A., Kozioł, A., Lubaś, M., Nowak, P., Skaldawski, B., Stępnik, K. (2017). Polacy wobec dziedzictwa. Raport z badań społecznych. Warszawa: Narodowy Instytut Dziedzictwa. https://nid.pl/wp-content/uploads/2021/07/Polacy-wobec-dziedzictwa.-Raport-z-badan-spolecznych.pdf
Liibert, K., Malińska, M., Wachowicz, L., Marciniak, A. (2014). Discovering the Archaeologists of Poland 2012–14. Poznań: Adam Mickiewicz University. https://discovering-archaeologists.eu/wp-content/uploads/sites/2/2014/09/PL-DISCO-2014-Poland-National-Report-English.pdf
Muzea w 2021 roku. (2022). Warszawa: Narodowy Instytut Muzeów. https://www.nim.gov.pl/files/publications/79/RAPORT-Muzea-w-2021.pdf
Ochrona zabytków i opieka nad zabytkami w samorządzie gminnym. Raport z realizacji badania (2020). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. https://samorzad.nid.pl/wp-content/uploads/2021/11/RAPORT_GUS_Ochrona-zabytkow-i-opieka-nad-zabytkami-w-gminach_2019.pdf
Pawleta, M. (2016). Festyny archeologiczne: pomiędzy edukacją, popularyzacją a komercjalizacją. Raport, 11, 257–276.
Pawleta, M., Chabiera, A., Oniszczuk, A. (in press). Wartości dziedzictwa archeologicznego w badaniach społecznych: postawy, wiedza i zaangażowanie Polaków. Archeologia Polski.
Przewłocka, J. (2009). CAWI – specyfika, wykorzystanie, perspektywy rozwoju. In A. Haber, M. Szałaj (eds.), Ewaluacja wobec wyzwań stojących przed sektorem finansów publicznych (p. 97–108). Warszawa: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.
Smith, L. (2006). Uses of Heritage. London: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203602263
Staniszewska, M. (2013). The internet as a tool for conducting social research. Acta Innovations, 9, 48–52.
Urbańska, M., Kwinta, J., Ciećmierowska, A., Sibińska, M. (2021). Raport z badania świadomości potrzeby o zakresu realizacji działań popularyzatorskich dotyczących dziedzictwa archeologicznego wśród środowisk archeologicznych. Warszawa: Narodowy Instytut Dziedzictwa. https://samorzad.nid.pl/wp-content/uploads/2021/12/Raport-koncowy-z-badania-archeologow_TemboLab.pdf
Badanie wiedzy i świadomości Polaków dotyczących dziedzictwa archeologicznego – raport z badania (2020). Sopot: Narodowy Instytut Dziedzictwa. https://nid.pl/wp-content/uploads/2023/01/Badanie-wiedzy-i-swiadomosci-Polakow-dotyczace-dziedzictwa-archeologicznego.pdf
Council of Europe Framework Convention on the Value of Cultural Heritage for Society (2005). CETS No. 199. Faro. https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list?module=treaty-detail&treatynum=199
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568) [The Law on Care and Protection of Monuments, Journal of Laws, 2003, No. 162, item 1568].
License
Copyright (c) 2025 Aleksandra Chabiera

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
