Liczebniki złożone w gwarach polskich a wpływy germańskie

Main Article Content

Kazimierz Sikora

Abstrakt

W artykule autor przedstawia swoje poglądy na temat budzącego wątpliwości pochodzenia w polskich gwarach liczebników złożonych (21–99) o strukturze zestawienia z jednostką w  prepozycji (typu: pięć dwadzieścia, zam. dwadzieścia pięć). Swoje rozważania opiera głównie na przykładach z Podhala i Spiszu. Doceniając rolę wzorców łacińskich, autor opowiada się za hipotezą o niemieckim pochodzeniu tej grupy liczebników. Uzasadnia to faktami historycznojęzykowymi i historycznymi, zwłaszcza intensywnością kontaktów z niemieckojęzyczną, napływową ludnością, zamieszkującą niegdyś licznie obszary występowania polskich gwar góralskich. Świadczą o tym np. germańskiego pochodzenia nazwy wielu wsi spiskich i podhalańskich.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Artykuły i rozprawy

Bibliografia

  1. Basaj M. (1974), Morfologia i składnia liczebnika w języku czeskim do końca XVI wieku, Wrocław.
  2. Bubak J. (1966), Teksty gwarowe ze wsi Ząb w powiecie nowotarskim, ZNUJ, „Prace Językoznawcze”, z. 12, s. 26–27.
  3. Gruszczyński W. (1981), Odmiana i składnia tzw. liczebników zbiorowych, [w:] Współczesna polszczyzna, red. H. Satkiewicz, Warszawa, s. 95–110.
  4. Herniczek-Morozowa W. (1976), Terminologia polskiego pasterstwa górskiego, cz. II, Wrocław.
  5. Klemensiewicz Z. (1930), Liczebnik główny w polszczyźnie literackiej. Historia formy i składni, „Prace Filologiczne”, XV, s. 1–130.
  6. Klemensiewicz Z. (1980), Historia języka polskiego, wyd. 4, Warszawa.
  7. Kucała M. (1991), Odmiana liczebników w dialektach, [w:] Encyklopedia języka polskiego, red. S. Urbańczyk, Wrocław.
  8. Laskowski R. (1984), Liczebnik, [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, red. R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel, Wrocław, s. 283–293.
  9. Lorentz F., (1927–1937), Gramatyka Pomorska, [za:] Pomorska Biblioteka Cyfrowa, http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=1399&from=publication
  10. (28.09.2014).
  11. Małecki M. (1938), Język polski na południe od Karpat (Spisz, Orawa, Czadeckie, wyspy językowe, Kraków.
  12. Mieczkowska H. (1996), Liczebniki na co dzień, Kraków.
  13. Mieczkowska H. (1994), Kategoria gramatyczna liczebników w ujęciu konfrontatywnym polskosłowackim, Kraków.
  14. Mieczkowska H. (1995), Studia nad liczebnikiem (na materiale polsko-słowackim), Kraków.
  15. Moszyński K. (1967), Kultura ludowa Słowian, t. II, Kultura duchowa, cz. 1, Warszawa.
  16. Nitsch K. (1958), Wybór pism polonistycznych, t. IV, Pisma dialektologiczne, Wrocław – Kraków.
  17. Pöss O. (2005), Dejiny a kultúra karpatských Nemcov, Bratislava – Pressburg.
  18. Polański K. (2010), Gramatyka języka połabskiego; [za:] Śląska Biblioteka Cyfrowa, http://www.sbc.org.pl/dlibra/doccontent?id=18899&from=FBC (2.11.2014).
  19. Rybicka H. (1976), Losy wyrazów obcych w języku polskim, Warszawa.
  20. Sikora K. (2006), Liczebniki w gwarach Podtatrza (Podhale, Spisz, Orawa), „LingVaria”, nr 2, s. 49–61.
  21. Sikora K. (2007), Kto nauczył górali liczyć?, [w:] Ponad granicami. Kultura, literatura i język obszarów pogranicza, red. J. Kułakowska-Lis, K. Sikora, Prace Naukowo-dydaktyczne PWSZ w Krośnie, z. 26, Krosno, s. 77–86.
  22. Siuciak M. (2008), Kształtowanie się kategorii gramatycznej liczebnika w języku polskim, Katowice.
  23. Słoboda A. (2012), Liczebnik w grupie nominalnej średniowiecznej polszczyzny. Semantyka i składnia, Poznań.
  24. Wikarjak J. (1978), Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa.