Wielkopolskie Słowniki Regionalne – założenia leksykograficzne serii

Main Article Content

Jerzy Sierociuk

Abstrakt

Gwary wielkopolskie są najsłabiej udokumentowane leksykograficznie, toteż proponowana seria Wielkopolskie Słowniki Regionalne jest próbą nadrobienia tych zaległości. Ze względu na ograniczoną liczebność zespołu dialektologów (tylko 3 osoby) zdecydowano, że współpracować będziemy z różnymi środowiskami lokalnymi, szczególnie ze szkołami. Eksploracja terenowa o wyraźnym założeniu leksykograficznym zawężona jest do wybranego pola tematycznego, a specjalny kwestionariusz zawiera 600–800 specjalnie skonstruowanych pytań prowokujących rozmówców do dłuższych wypowiedzi; pożądane też są fotografie omawianych desygnatów. Identyczne tematycznie słowniki mają być przygotowane dla kilku regionów Wielkopolski – w zamierzeniu ma ich być 4–5 – co w dalszej perspektywie stwarza możliwości analiz komparatystycznych. Dopuszczamy ponadto możliwość zestawiania podobnych słowników także z różnych dialektów polskich jak i w kontekście slawistycznym. Słowniki mają mieć charakter popularnonaukowy, przez co rezygnujemy z zamieszczania informacji gramatycznych, etymologii itp. Wartość naukową dodatkowo akcentuje obecność jednostek leksykalnych istotnych w badaniach lingwistycznych, zarówno dotyczących języka polskiego jak i niektórych zależności slawistycznych. Przestrzegana jest zasada synchronii – podajemy datę rejestracji materiału w terenie, charakterystykę współczesnego stanu gwary oraz szkic o historii terenu i współpracującej szkoły.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Sierociuk, J. (2021). Wielkopolskie Słowniki Regionalne – założenia leksykograficzne serii. Gwary Dziś, 14, 289-305. https://doi.org/10.14746/gd.2021.14.25
Dział
Artykuły i rozprawy

Bibliografia

  1. Kobus J., Gniazdowski T. (red.) (2018), Słownik języka mieszkańców okolic Gniezna. Święta, wierzenia i przesądy. Poznań. http://psp.amu.edu.pl/asset/public/1411/Slownik_Gniezna.pdf
  2. Kobus J., Stępień M. (red.) (2018), Słownik języka mieszkańców okolic Czerniejewa. Praca na roli i w gospodarstwie, Poznań. http://psp.amu.edu.pl/asset/public/1412/Slownik_Czerniejewa.pdf
  3. Kobus J., Migdałek A. (red.) (2021), Słownik języka mieszkańców okolic Pobiedzisk. Praca na roli i w gospodarstwie. Poznań.
  4. Osowski B. (red.) (2018a), Gospodarz. Słownik języka mieszkańców powiatu kolskiego, Poznań. https://wydawnictwo.ptpn.poznan.pl/wp-content/uploads/2021/02/Gospodarz.-Slownik-jezyka-mieszkancow-powiatu-kolskiego.pdf
  5. Osowski B. (red.) (2018b), Gospodyni. Słownik języka mieszkańców powiatu kolskiego, Poznań. https://wydawnictwo.ptpn.poznan.pl/wp-content/uploads/2021/02/Gospodyni.-Slownik-jezyka-mieszkancow-powiatu-kolskiego.pdf
  6. Osowski B. (red.) (2019), W kuchni u pleszewian. Słownik języka i kultury mieszkańców powiatu pleszewskiego, Poznań. https://wydawnictwo.ptpn.poznan.pl/wp-content/uploads/2021/02/W-kuchni-u-pleszewian.-Slownik-jezyka-i-kultury-mieszkancow-powiatu-pleszewskiego.pdf
  7. Sierociuk J. (red.) (2019a), Słownik języka mieszkańców ziemi łukowskiej. Praca na roli i w gospodarstwie, Poznań. http://psp.amu.edu.pl/asset/public/1413/Slownik_ziemi_lukowskiej.pdf
  8. Karaś H. (2011), Polska leksykografia gwarowa, Warszawa.
  9. Reichan J., Woźniak K. (2001), Perspektywy polskiej leksykografii gwarowej, [w:] Gwary Dziś, t. 1. Metodologia badań, red. J. Sierociuk, Poznań, s. 33–42.
  10. SGP, Słownik gwar polskich, oprac. Zakład Dialektologii Polskiej Instytutu Języka Polskiego PAN, t. I, z. 1: A–Algiera, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1979 – t. X. z. 33: I–Iżyna, Kraków 2019.
  11. SGP (1977), Słownik gwar polskich, oprac. Zakład Dialektologii Polskiej Instytutu Języka Polskiego PAN, Źródła, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
  12. Sierociuk J. (2006), Regionalny słownik gwarowy – nowa propozycja z udziałem środowiska lokalnego, [w:] Język – literatura – wychowanie. Praca zbiorowa dedykowana Profesor Annie Kowalskiej, red. J. Bałachowicz, S. Frycie, Warszawa, s. 65–70.
  13. Sierociuk J. (2010), Założenia metodologiczne regionalnych słowników gwarowych powstających przy współudziale środowisk lokalnych, Studia Dialektologiczne, t. IV, red. H. Kurek, A. Tyrpa, J. Wronicz, Kraków, s. 135–143.
  14. Sierociuk J. (2012), Cechy definicyjne gwar w języku mieszkańców wsi, [w:] Językoznawstwo. Prace na XV Międzynarodowy Kongres Slawistów w Mińsku 2013, t. I, Z Polskich Studiów Slawistycznych, seria XII, Warszawa, s. 159–166.
  15. Sierociuk J. (2016), Słowniki regionalne jako wstępny etap opracowania Słownika ogólnowielkopolskiego, [w:] Słowiańskie słowiki gwarowe – tradycja i nowatorstwo, red. D.K. Rembiszewska,
  16. Warszawa–Łomża, s. 245–254.
  17. Sierociuk J. (2017), Językowo-kulturowa wspólnota wsi słowiańskiej – założenia projektu badawczego, „Gwary Dziś”, t. 9, s. 71–83, http://gwary.ptpn.poznan.pl/wp-content/uploads/2019/12/Gwary-9-06-Sierociuk.pdf.
  18. Sierociuk J. (2018), Deminutiva gwarowe w systemie i w tekście, [w:] Językoznawstwo. Prace na XVI Międzynarodowy Kongres Slawistów w Belgradzie 2018, t. II, Z Polskich Studiów Slawistycznych, seria 13, red. Z. Greń, Poznań, s. 273–282.
  19. Sierociuk J. (2019), Bamber – rozwój znaczeniowy wyrazu, [w:] „Kronika Miasta Poznania” 2: Bambrzy, s. 41–54.
  20. Sierociuk J. (2020a), Features defining dialects spoken in language of villagers. „Gwary Dziś /Dialects Today”, t. 13, s. 173–181, http://gwary.ptpn.poznan.pl/wp-content/uploads/2021/01/12_Gwary_13_2020_Features-defining-dialects.pdf; https://pressto.amu.edu.pl/index.php/gd/issue/view/1760.
  21. Sierociuk J. (2020b), Dialectal diminutives in a system and a text, „Gwary Dziś / Dialects Today”, t. 13, s. 191–200, http://gwary.ptpn.poznan.pl/wp-content/uploads/2021/01/14_Gwary_13_2020_Dialectal-diminutives.pdf; https://pressto.amu.edu.pl/index.php/gd/issue/view/1760.
  22. Sierociuk J. (2020c), The linguistic and cultural community of a Slavic village: research project assumptions, „Gwary Dziś / Dialects Today”, t. 13, s. 227–241, http://gwary.ptpn.poznan.pl/wp-content/uploads/2021/01/17_Gwary_13_2020_The-linguistic-and-cultural-community.pdf; https://pressto.amu.edu.pl/index.php/gd/issue/view/1760.
  23. Sobierajski Z. (1985), Teksty gwarowe z zachodniej Wielkopolski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź.
  24. Sobierajski Z. (1990), Teksty gwarowe z północnej Wielkopolski, Wrocław–Warszawa–Kraków.
  25. Sobierajski Z. (1991), Podstawowe założenia metodyczne Słownika Ludowego Wielkopolski, „Prace Filologiczne”, t. XXXVI, s. 65–77.
  26. Sobierajski Z. (1995), Teksty gwarowe ze środkowej Wielkopolski, Poznań.
  27. Woźniak K. (2000), Stan polskiej leksykografii gwarowej pod koniec XX wieku, [w:] Słowiańskie słowniki gwarowe, red. H. Popowska-Taborska, Warszawa, s. 17–51.
  28. Zaręba A. (1969–1996), Atlas językowy Śląska, t. I–VIII, Warszawa–Kraków.
  29. Шерочук Й. [Serochuk Ĭ. (Sierociuk J.)] (2019), Диалектният речник като проявление на опазването на народната култура [ Dialektniiat rechnik kato pro͡iavlenie na opazvaneto na narodnata kultura], „Български език” [„Bŭlgarski ezik”] 66, № 3, s. 65–76. http://www.balgarskiezik.eu/3-2019/06-Sierociuk_str.%2065-76.pdf.