Keywords
feminism
transphobia
TERF
How to Cite
Abstract
In recent years, postfeminist-transphobic narratives began gradually developing in Poland. Some of the women commonly known in many countries as TERFs (trans-exclusionary radical feminist) have privileged access to public discourse. This article presents results of a critical discourse analysis of academic papers and journalistic texts containing transphobic narratives, authored by self-declared feminists from Poland, published between 2020 and 2025. Research results provide an overview of ideological discourse structures. The most important ones include allusions, the term cancel culture, repetitions, generalizing structures, misgendering, apparent denial structures and linguistic devices specific to academic and journalistic style. These devices allow authors to create a negative image of trans people as the outgroup and cultivate positive self-representation. The article provides insight into methods of popularization of the postfeminist-transphobic discourse in Poland and outlines possible counter-discourse strategies.
References
Amery F., Mondon A., Othering, peaking, populism and moral panics: the reactionary strategies of organised transphobia, „The Sociological Review” 2024, no. 73(3). DOI: https://doi.org/10.1177/00380261241242283
Ansara Y.G., Hegarty P., Methodologies of misgendering: Recommendations for reducing cisgenderism in psychological research, „Feminism & Psychology” 2014, no. 24(2). DOI: https://doi.org/10.1177/0959353514526217
Barr B., Language and Legislation: How Radical Feminists of the 1970’s Have Impacted the Sociopolitical Climate of the 21st Century, University of Puget Sound 2021.
Cabral Grinspan M., Eloit I., Paternotte D., Verloo M., Exploring TERFnesses, „DiGeSt – Journal of Diversity and Gender Studies” 2023, no. 10(2). DOI: https://doi.org/10.21825/digest.90008
Chakravarthi B. R., Hande A., Ponnusamy R., Kumaresan P., Priyadharshini R., How can we detect Homophobia and Transphobia? Experiments in a multilingual code-mixed setting for media governance, „International Journal of Information Management Data Insights” 2022, no. 2. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2022.100119
Clark M., DRAG THEM: A brief etymology of so-called „cancel culture”, „Communication and the Public” 2020, no. 5(3–4). DOI: https://doi.org/10.1177/2057047320961562
Dijk T. van, Critical Discourse Studies: A Sociocognitive Approach, w: Methods of Critical Discourse Studies, eds. M. Meyer, R. Wodak, Sage, London 2015.
Dijk T. van, Editorial: Discourse analysis with a cause, „The Semiotic Review of Books” 1991, no. 2.
Dijk T. van., Principles of critical discourse analysis, „Discourse & Society” 1993, no. 4(2). DOI: https://doi.org/10.1177/0957926593004002006
Dijk T. van, Jiwani Y., Richardson J., Discourse, Ethnicity, Culture and Racism, w: Discourse as Social Interaction, vol. 2, „Discourse Studies: A Multidisciplinary Introduction”, red. T. van Dijk, Sage, London 1997.
Dudek-Waligóra G., Z historii badań nad właściwościami propagandowego dyskursu komunistycznego (lata 70. i 80. XX wieku), „Świat i Słowo” 2025, nr 45(2). DOI: https://doi.org/10.53052/17313317.2025.39
Gozdyra A., Debata Dnia, Polsat News z dnia 12.08.2024 r.
Grzyb M., Płeć za kratami: tożsamość płciowa jako nowe wyzwanie dla systemu penitencjarnego, w: Polityka kryminalna: między teorią a praktyką. Księga jubileuszowa profesor Janiny Błachut, red. M. Grzyb, K. Krajewski, Krakowski Instytut Prawa Karnego Fundacja, Kraków 2023.
Grzyb M., Tożsamość płciowa to nie płeć. refleksje na tle wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 29.09.2020 r., V Ca 2686/19, „Prawo w Działaniu” 2022, nr 52. DOI: https://doi.org/10.32041/PWD.5211
Grzyb M., Więzienie za zaimki? Kontrowersje wokół kryminalizacji mowy nienawiści w Szkocji, „Forum Polityki Kryminalnej” 2023, nr 1(5). DOI: https://doi.org/10.31261/FPK.2023.05.03
Grzyb M., Zmiana płci „na słowo”. Praktyczne implikacje hiszpańskiej Ley Trans, „Prawo w Działaniu” 2023, nr 56. DOI: https://doi.org/10.32041/pwd.5605
Lazar M.M., Feminist Critical Discourse Analysis: Gender, Power and Ideology in Discourse, Palgrave Macmillan, Londyn 2005. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230599901
Nagoshi J., Adams K., Terrell H., Hill E., Brzuzy S., Nagoshi C., Gender Differences in Correlates of Homophobia and Transphobia, „Sex Roles” 2008, no. 59. DOI: https://doi.org/10.1007/s11199-008-9458-7
Nowak J., Modalność deontyczna w języku prawa na przykładzie polskiego i hiszpańskiego kodeksu cywilnego [praca doktorska], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 2011.
Pearce R., Erikainen S., Vincent B., TERF wars: An introduction, „The Sociological Review Monographs” 2020, no. 68(4). DOI: https://doi.org/10.1177/0038026120934713
Raymond J., The Transsexual Empire. The Making of the She-Male, Teachers College Press, New York 1994.
Rytel D., Leksykalne środki wyrażania modalności w języku czeskim i polskim, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1982.
Szumlewicz K., Cancel culture jako autorytarna dystopia, w: Utopia a Edukacja, t. V, red. H. Achremowicz, P. Włodarczyk, Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2022.
Tudisco J., Anti-Trans, Anti-Gender, And Transphobic Language, w: The Oxford Handbook of Language and Prejudice, ed. J. Setter, Oxford University Press, Oksford 2025. DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780192869203.013.37
Tudor A., Decolonizing Trans/Gender Studies? Teaching Gender, Race, and Sexuality in Times of the Rise of the Global Right, „TSQ: Transgender Studies Quarterly” 2021, no. 8(2). DOI: https://doi.org/10.1215/23289252-8890523
Woźniak E., Język a emancypacja, feminizm, gender, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” 2014, nr 60.
Zdunkiewicz-Jedynak D., Wykłady ze stylistyki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
Zubrzycki K., Zapożyczenia jako dyskursywny środek konstruowania tożsamości społecznej, w: Wybrane zagadnienia lingwistyki tekstu, analizy dyskursu i komunikacji międzykulturowej – In memoriam Profesor Anny Duszak (1950–2015), red. U. Okulska, U. Topczewska, A. Jopek-Bosiacka, Instytut Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018.
Bruszewski G., Sąd koleżeński Lewicy Razem wykluczył z partii działaczkę oskarżaną o transfobię, Polska Agencja Prasowa, 7.05.2021, https://tinyurl.com/n69bspyy [dostęp: 13.01.2026].
Romanowska K., Kaya Szulczewska: Hejterów mam od prawa do lewa. Tutaj jesteśmy nazywane TERF, a na prawicy – feminazistkami, „Wysokie Obcasy” z 28.12.2020 r., https://tinyurl.com/4dpwzdp7 [dostęp: 16.01.2026]
Romanowska K., Mam wątpliwości, czy zamiana „kobiet” na „osoby z macicami” to postawa lewicowa, „Wysokie Obcasy” z 12.12.2020 r., https://tinyurl.com/3vxmnxfz [dostęp: 16.01.2026].
License
Copyright (c) 2026 Alicja Uwarowa
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Czasopismo oraz wszystkie zamieszczone w nim materiały są powszechnie dostępne i mogą być wykorzystywane do celów naukowych, edukacyjnych, poznawczych i niekomercyjnych bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody autorów i redakcji. Nadesłanie artykułu do publikacji traktowane jest jako zgoda autora na udostępnienie swojej pracy i informacji w niej zawartych do powyżej wymienionych celów. W takich przypadkach należy jedynie wskazać źródło, z którego zaczerpnięte zostały informacje. Pobieranie opłat za dostęp do materiałów zawartych w czasopiśmie lub ograniczanie do niego dostępu jest zabronione.
Przesyłane do redakcji teksty muszą stanowić oryginalne prace, uprzednio nigdzie niepublikowane ani nie przedkładane innym redakcjom lub wydawcom. Autorzy nadsyłanych artykułów ponoszą odpowiedzialność za uzyskanie zezwoleń na publikowanie materiałów, do których prawa autorskie są w posiadaniu osób trzecich. Publikacja materiałów chronionych prawem autorskim jest możliwa pod warunkiem uprzedniego dostarczenia przez autora do redakcji pisemnej zgody właściciela praw autorskich.