Abstract
Contrary to the belief in their separation, science and religion are not opposing worlds but two paths in the search for truth. Science asks how, while religion asks why—and only their dialogue allows the human being to understand the world in its fullness, both in the dimension of facts and of meaning. Rejecting either leads to the impoverishment of humanity: science without faith loses its moral orientation, and faith without reason sinks into irrationality. What is needed today is a new way of coexistence—a mature dialogue between reason and faith, in which knowledge meets wisdom. Their encounter does not signify a return to old unity, but a renewed dialogue in which science regains its spiritual depth, and religion its rational grounding. Only then can the human person rediscover meaning in a world that demands both knowledge and wisdom.
References
Agazzi E., Granice wiedzy naukowej a hipoteza transcendencji, w: Refleksje na rozdrożu. Wybór tekstów z pogranicza wiedzy i wiary, red. S. Wszołek, Biblos, Tarnów 2000.
Arystoteles, Fizyka, V, 1, 1025b.
Augustyn A. św., Przeciw Feliksowi, w tenże, Pisma przeciw manichejczykom, tłum. J. Sulowski, ATK, Warszawa 1990.
Barbour I.G., Christianity and the Scientist, Association Press, New York 1960.
Bonhoeffer D., Listy i notatki z więzienia, tłum. A. Morawska, A. Ściegienny, w: idem, Wybór pism, red. A. Morawska, Biblioteka „Więzi”, Warszawa 1970.
In Agro dominico, bulla papieża Jana XXII z 27 marca 1329 r., http://www.eckhart.de/index.htm?bulle.htm [dostęp: 20.05.2026].
Capra F., Tao fizyki: w poszukiwaniu podobieństw między fizyką współczesną a mistycyzmem Wschodu, tłum. P. Macura, Rebis, Poznań 2001.
Crombie A.C., Nauka średniowieczna i początki nauki nowożytnej, t. II, tłum. S. Łypacewicz, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1960.
Deleuze Ch., Różnica i powtórzenie, tłum. B. Banasiak, „Colloquia Communia” 1988, nr 1–3 (36–38).
Gombrowicz W., Dziennik 1967–1969, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1992.
Harris S., Koniec wiary. Religia, terror i przyszłość rozumu, tłum. D. Jamrozowicz, Błękitna Kropka, Nysa 2012.
Heller M., Wyobraźnia w nauce i doświadczeniu religijnym, czyli mały traktat o machaniu rękami i molach jedzących literaturę, „Znak” 1997, nr 2, luty.
Horkheimer M., Was wir ‘Sinn’ nennen, wird verschwinden, w: idem, Gesammelte Schriften VII, S. FischerFrankfurt/M. 1985.
Husserl E., Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia, tłum. J. Sidorek, Fundacja Aletheia, Warszawa 1993.
Karloso P., Wie und warum entstehen wissenschaftliche Irrtümer?, w: Irrtümer in der Wissenschaft, Herausgegeben von Dieter Czeschlik, Springer-Verlag, Berlin 1987. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-642-72712-2_1
Scheler M., Problem socjologii wiedzy, tłum. S. Czerniak, M. Skwieciński, w: Problemy socjologii wiedzy, red. A. Chmielecki, PWN, Warszawa 1985.
Marcel G., Być i mieć, tłum. D. Eska, Pax, Warszawa 1998.
Mariański J. ks., Co mówi „duch czasu” – sekularyzacja religii i społeczeństwo postsekularne, „Roczniki Nauk Społecznych” 2004, t. XXXII, z. 1.
Mauriac F., Życie Jezusa, tłum. J. Kossakowska, Pax, Warszawa 1965.
Millon-Delsol Ch., Skazani na konflikt, tłum. D. Zańko, „Znak” 2002, nr 9.
Penrose R., Makroświat, mikroświat i ludzki umysł, przeł. P. Amsterdamski, Prószyński i S-ka, Warszawa 1997.
Polkinghorne J., Poza nauką, Amber, Warszawa 1998.
Ricoeur P., Żyć aż do śmierci oraz fragmenty, tłum. A. Turczyn, Universitas, Kraków 2007.
Spaemann R., Odwieczna pogłoska. Pytanie o Boga i złudzenie nowożytności, tłum. J. Merecki, Oficyna Naukowa, Warszawa 2009.
Szuman S., Rozwój pytań dziecka. Badania nad rozwojem umysłowości dziecka na tle jego pytań, Nasza Księgarnia, Warszawa 1939.
W co wierzy ten, kto nie wierzy (II), „Życie Duchowe” 2001, nr 26.
Whitehead A. N., Nauka i świat nowożytny, tłum. M. Kozłowski, M. Pieńkowski OP, Znak, Kraków 1987.
Wilber K., Małżeństwo rozumu z duszą. Integracja nauki i religii, tłum. H. Smagacz, Jacek Santorski & Co Agencja Wydawnicza, Warszawa 2008.
Wolniewicz B., Filozofia i wartości. Rozprawy i wypowiedzi, WFiS Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1993.
License
Copyright (c) 2026 Marek Szulakiewicz
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Czasopismo oraz wszystkie zamieszczone w nim materiały są powszechnie dostępne i mogą być wykorzystywane do celów naukowych, edukacyjnych, poznawczych i niekomercyjnych bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody autorów i redakcji. Nadesłanie artykułu do publikacji traktowane jest jako zgoda autora na udostępnienie swojej pracy i informacji w niej zawartych do powyżej wymienionych celów. W takich przypadkach należy jedynie wskazać źródło, z którego zaczerpnięte zostały informacje. Pobieranie opłat za dostęp do materiałów zawartych w czasopiśmie lub ograniczanie do niego dostępu jest zabronione.
Przesyłane do redakcji teksty muszą stanowić oryginalne prace, uprzednio nigdzie niepublikowane ani nie przedkładane innym redakcjom lub wydawcom. Autorzy nadsyłanych artykułów ponoszą odpowiedzialność za uzyskanie zezwoleń na publikowanie materiałów, do których prawa autorskie są w posiadaniu osób trzecich. Publikacja materiałów chronionych prawem autorskim jest możliwa pod warunkiem uprzedniego dostarczenia przez autora do redakcji pisemnej zgody właściciela praw autorskich.