Instytucjonalne warunki działania szkół wyższych

Main Article Content

Janusz Beksiak
Ewa Chmielecka
Aleksander Sulejewicz

Abstrakt

Autorzy poddają krytycznej analizie obowiązującą obecnie Ustawę o szkolnictwie wyższym i towarzyszące jej regulacje prawne. Sądzą, że należy sformułować zasady ustrojowe, na których środowisko akademickie pragnęłoby oprzeć przyszłe rozwiązania instytucjonalne. Skupiają się m.in. na kwestiach zarządu szkołami, samorządu akademickiego, zatrudnienia i karier nauczycieli akademickich, programów nauczania i gospodarki szkół. Obecny system sprawowania kontroli nad uczelniami jest z gruntu błędny. Publicznej kontroli i ocenie powinny być poddawane wyniki działalności uczelni, np. poziom wykształcenia absolwentów. Zamiast tego programuje się i poddaje drobiazgowym analizom funkcjonowanie szkół. Regulacje prawne nie rozdzielają kompetencji organów zarządu i samorządu akademickiego, co dodatkowo komplikuje system kontroli. Nie jest też jasno określony status nauczycieli akademickich (pracownicy uczelniani czy urzędnicy państwowi?) oraz ich pracodawców. Promowanie do kolejnych stopni naukowych i nadawanie tytułów naukowych odbywa się poprzez procedurę „scentralizowaną” , określoną ogólnokrajowymi przepisami. Autorzy przedkładają nad nią wariant „korporacyjny”, w którym istnieje zróżnicowanie norm stosownie do wielocentrowego układu różnorodnych, autonomicznych korporacji akademickich i zawodowych. Model korporacyjny wydaje się korzystny dla tworzenia programów nauczania, zamiast obecnie istniejącego systemu projektowania ich przez MEN. Warunkiem bezwzględnym autonomii szkoły wyższej jest jej wyodrębnienie ekonomiczne: wydzielenie zasobów, którymi może ona samodzielnie gospodarować. Najbardziej konsekwentną formą takiej gospodarczej autonomii jest prywatyzacja szkoły i przyjęcie zasady odpłatności za jej usługi z zapewnieniem, co oczywiste, systemu pomocy finansowej dla tych studentów, którzy jej potrzebują.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Beksiak, J., Chmielecka, E., & Sulejewicz, A. (2016). Instytucjonalne warunki działania szkół wyższych. Nauka I Szkolnictwo Wyższe, (2), 10-21. Pobrano z https://pressto.amu.edu.pl/index.php/nsw/article/view/4329
Dział
Oryginalny artykuł naukowy
Biogramy autorów

Janusz Beksiak, Uniwersytet Jagielloński

Janusz Beksiak - profesor ekonomii, kierownik II Katedry Ekonomii Uniwersytetu Jagiellońskiego, współorganizator Zespołu Koordynacyjnego ds. Reformy Studiów Ekonomicznych, koordynator Programu Badań Ekonomicznych Europy Wschodniej i Środkowej w Fundacji im. Stefana Batorego. Uczestnik obrad „okrągłego stołu”, członek Komitetu Obywatelskiego, doradca ekonomiczny L. Wałęsy (1989) i premiera J.K. Bieleckiego (1992). Autor wielu rozpraw naukowych na temat społeczeństwa gospodarującego, zarządzania przedsiębiorstwami, zmian w gospodarce, programu stabilizacyjnego i zmian systemowych.

Ewa Chmielecka, Szkoła Główa Handlowa

Ewa Chmielecka - doktorat z filozofii nauki uzyskała na Uniwersytecie Warszawskim; od 1991 r. kierownik Ośrodka Rozwoju Studiów Ekonomicznych Szkoły Głównej Handlowej. Zainteresowania badawcze — filozofia nauki, organizacja szkolnictwa wyższego. Autorka ponad 20 publikacji.

Aleksander Sulejewicz, Szkoła Główa Handlowa

Aleksander Sulejewicz - master of philosophy Uniwersytetu Sussex w Wielkiej Brytanii; adiunkt w warszawskiej Szkole  Głównej Handlowej. Jego zainteresowania naukowe obejmują strategie międzynarodowej współpracy przedsiębiorstw, współczesne teorie zacofania i rozwoju, ekonomię rozwoju, analizę przedsięwzięć inwestycyjnych. Jest prodziekanem Studium Dyplomowego SGH, dyrektorem programu MBA w SGH, konsultantem UNIDO, członkiem Komitetu Redakcyjnego „European Journal of Development”.