Abstract
The aim of the article is to explore two aspects of the visibility of non-heteronormativity in biographies – their absence and attempts to assign them new interpretations through reframing. The study employed a hermeneutic approach to frame analysis. The research corpus comprised 15 biographies of Maria Konopnicka, Maria Rodziewiczówna, Karol Szymanowski, Jarosław Iwaszkiewicz, Maria Dąbrowska, and Witold Gombrowicz, published after 1990. The analysis identified “falsifying” strategies: framing non-heteronormative relationships as friendships, omitting non-heteronormative themes, and accumulation, as well as strategies for reframing non-heteronormativity: placing it in a historical frame, linking it to liberalization of intimacy, and presenting as a field of possibilities.
References
Borkowska, G. (1999). Maria Dąbrowska i Stanisław Stępowski. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Chylińska, T. (2008). Karol Szymanowski i jego epoka. T. 1-3. Kraków: Musica Iagellonica.
Głuszenia, J. (2014). Rodziewiczówna. Strażniczka kresowych Granic. Szczecinek: Fundacja Nasza Przyszłość.
Gwizdanka, D. (2021). Uwodziciel. Rzecz o Karolu Szymanowskim. Warszawa: PWM.
Jarzębski, J. (2004). Gombrowicz. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie.
Kienzler, I. (2018). Prowokatorka. Fascynujące życie Marii Dąbrowkiej. Warszawa: Bellona.
Kienzler, I. (2022). Maria Konopnicka. Rozwydrzona bezbożnica. Warszawa: Bellona.
Magnone, L. (2014). Maria Konopnicka. Lustra i symptomy. Gdańsk: Słowo/obraz-Terytoria.
Padół, E. (2023). Rodziewiczówna. Gorąca dusza. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Radźwion, M. (2010). Iwaszkiewicz. Pisarz po katastrofie. Warszawa: Wydawnictwo WAB.
Romaniuk, R. (2012). Inne życie. Biografia Jarosława Iwaszkiewicza. T.1. Warszawa: Iskry.
Romaniuk, R. (2017). Inne życie. Biografia Jarosława Iwaszkiewicza. T.2. Warszawa: Iskry.
Waldorff, J. (1998). Serce w płomieniach. Słowo o Szymanowskim. Warszawa: Iskry.
Zawada, A. (1994). Jarosław Iwaszkiewicz. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Żak, S. (2000). Witold Gombrowicz: autobiografia, autokreacja, legenda. Kielce: Ston 2.
Bal, M. (2000). Memory Acts: Performing Subjectivity. Performance Research, 5(3), 102–114 DOI: https://doi.org/10.1080/13528165.2000.10871753
Butler, J. (2008). Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
CBOS (2024). Stosunek Polaków do gejów i lesbijek. Komunikat z badań. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_088_24.PDF (dostęp 01.12.2024).
Domańska, E. (2022). Zwroty badawcze w historii i w innych naukach humanistycznych. W: E. Domańska, J. Pomorski (red.) Wprowadzenie do metodologii historii. Warszawa: PWN, 218-235.
Eyerman, R. (2015). Social Movements and Memory. W. A.L. Tota i T. Hagen (red.). Routledge International Handbook of Memory Studies. London: Routledge, 79-83.
Frost, S. (2010). The Warren Cup: Secret Museums, Sexuality and Society. W: A. Levin (red.) Gender, Sexuality and Museum. The Routledge Reader. New York, London: Routledge, 138-150.
Gauden, G. (2012). Preambuła ustawy o związkach partnerskich. Gazeta Wyborcza z 12 października.
Giddens, A. (2006). Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach. Warszawa: PWN.
Goffman, E. (1976). Frame Analysis. New York: Harper and Row.
Halbwachs, M. (2022). Społeczne ramy pamięci. Warszawa: Aletheia.
Haraway, D. (2014). Wiedza usytuowana: problem z nauką w feminizmie. W: E. Bińczyk, A. Derra (red.) Studia nad nauką i technologią. Wybór tekstów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika, 103-138.
Foucault, M. (1977). Archeologia wiedzy. Warszawa: PIW.
Jacyno, M. (2007). Kultura indywidualizmu. Warszawa: PWN.
Kącka, K. (2015). Polityka historyczna: kreatorzy, narzędzia, mechanizmy działania – przykład Polski. W: K. Kącka, J. Piechowiak-Lamparska (red.). Narracje pamięci: między polityką a historią. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 59–80.
Kuypers, J. (2010). Framing Analysis from a Rhetorical Perspective. W: P. D’Angelo i J. Kuypers (red.), Doing News Framing Analysis. New York: Routeledge, 286-311.
Matthes, J. i M. Kohring (2008). The Content Analysis of Media Frames: Toward Improving Reliability and Validity. Jorunal of Communication, 58 (2), 258-279. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2008.00384.x
Nora, P. (2022). Między pamięcią a historią. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.
Nowacki, D. (2008). Homobiografie. Pisarki i pisarze polscy XIX i XX wieku, Krzysztof Tomasik, Gazeta Wyborcza z 27.05.2008.
Olick, Jeffery K. (2015). Sites of memory studies. W. A.L. Tota i T. Hagen (red.). Routledge International Handbook of Memory Studies. London: Routledge, 41-52.
Radziszewski, K. (2017). Poczet (cykl portretów). Warszawa: zbiory Muzeum Sztuki Nowoczesnej.
Sobolczyk, P. i K. Szczuka (2014). „Gay/lesbian studies”. W: M. Rudaś-Grodzka i in. Encyklopedia gender. Płeć w kulturze, 153-155.
Sosnowski, J. (2009). Na pohybel homofobom? Więź, 1-2.
Szczyrbowski, J. (2015). Żywioł przestrzeni czy ład pamięci? Przestrzeń jako źródło pamiętania i tożsamości społecznej – uwagi na temat procesu badawczego. Studia Etnologiczne i Antropologiczne, 15, 26-34.
Tatchell, P. (2004). Inside the Gay Museum. The Guardian. https://www.theguardian.com/education/2004/jun/08/highereducation.politicsandthearts [dostęp 04.10.2023].
Tomasik, K. (2014). Homobiografie. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Wasilewski, K. (2019). Framing i analiza ramowa – stan badań we współczesnym medioznawstwie. Przegląd stanowisk badawczych. Media - Kultura - Komunikacja Społeczna, 1(14), 91–109. DOI: https://doi.org/10.31648/mkks.2952
Warkocki, B. (2014). Trzy fale emancypacji homoseksualnej w Polsce. Porównania. Czasopismo poświęcone zagadnieniom komparatystyki literackiej, 15, 121-132. DOI: https://doi.org/10.14746/p.2014.15.10896
Wyrobisz, A. (2008). Odmieńcy i fałszerze. Przegląd historyczny, 99/8, 193-203.
License
Copyright (c) 2026 Jakub Krasny
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
W przypadku zakwalifikowania tekstu do druku Autor wyraża zgodę na przekazanie praw autorskich do tego artykułu wydawcy (zob. Polityka open access). Autor artykułu zachowuje prawo wykorzystania treści opublikowanego przez czasopismo artykułu w dalszej pracy naukowej i popularyzatorskiej pod warunkiem wskazania źródła publikacji.