Słowacja - antyzachodni, eurosceptyczny i prorosyjski członek Unii Europejskiej
Okładka czasopisma Przegląd Politologiczny, nr 1, rok 2026
PDF

Słowa kluczowe

eurosceptycyzm
demokracja
Słowacja
tożsamość
Unia Europejska

Jak cytować

Jakimowicz-Pisarska, I. (2026). Słowacja - antyzachodni, eurosceptyczny i prorosyjski członek Unii Europejskiej . Przegląd Politologiczny, (1), 22–36. https://doi.org/10.14746/pp.2026.31.1.3

Abstrakt

Rozpad bloku wschodniego i zmiany polityczne przełomu lat 80. i 90. ubiegłego stulecia pozwalały na złudzenie, że wszystkie społeczeństwa europejskie staną się jedną wspólnotą, której naturalną drogą będzie demokratyzacja i liberalizacja. Słowacja, postrzegana jako tożsama z Czechami, miała, podobnie jak Polska czy Węgry, podążać tym samym szlakiem. Niestety niedoceniane różnice tożsamościowe sporej grupy Słowaków stały się przyczyną akceptacji powstania państwa, którego liberalizacja gospodarki nie idzie w parze z demokratycznym charakterem. Z dekady na dekadę coraz wyraźniej ujawniają się słowacki eurosceptycyzm, kwestionowanie fundamentalnych dla Europy wartości oraz nostalgia za czasem silnych rosyjskich wpływów. W tekście wskazano czynniki kształtowania się postaw Słowaków względem Europy oraz niezbyt dostrzeganą w dyskursie politologicznym tożsamość tego małego państwa, która w wielu aspektach różni się zasadniczo od czeskiego poczucia przynależności do świata kultury zachodniej.

https://doi.org/10.14746/pp.2026.31.1.3
PDF

Bibliografia

Béreš, M. (2017). Prvé odvolanie Vladimíra Mečiara. Recenzovaný zborník príspevkov z II. ročníka vedeckej konferencie doktorandov, ktorá sa uskutočnila dňa 15. 02. 2017 v priestoroch Fakulty verejnej správy Univerzity Pavla Jozefa Šafárika v Košiciach, 66–77. https://unibook.upjs.sk/img/cms/2017/fvs/teoriaa-prax-vs2017.pdf#page=66 (dostęp: 17.07.2024).

Bukalska, P. (2003). Mieliśmy szczęście: mieliśmy Havla. Tygodnik Powszechny, 5. https://www.tygodnikpowszechny.pl/mielismy-szczescie-mielismyhavla-162542 (dostęp: 10.08.2024).

Buzalka, J. (2023). Postsedliaci. Slovenský ľudový protest. Bratislava.

Čarnogurský, J. (1997). Odpovede na otázky ruského spisovateľa Sergeja Chelemendika. W J. Čarnogurský (red.), Videné od Dunaja. Bratislava.

Chmiel, R. (2014). Kompleks słowacki. Eseje. Kraków.

Czyż, A. i Kubas, S. (2012). Czechy i Słowacja. Politologiczne studium wspólnej i oddzielnej państwowości. Katowice.

Duleba, A. (1996). The blind pragmatism of Slovak foreign policy: the actual agenda of Slovak-Russian bilateral relations. Research Center of the Slovak Foreign Policy Association.

Fábik, D. (2023). Słowacy ulegają propagandzie rosyjskiej. Większość niechętnie pomaga Ukrainie. Nowa Europa Wschodnia, 5.09. https://new.org.pl/3134,slowacy_ulegaja_propagandzie_rosyjskiej.html (dostęp: 12.08.2024).

Gál, F. (1992). Dnešní krize česko-slovenských vztahů. Praha.

Galanská, N. i Bošeľová, Z. (2018). The wages of fear: attitudes towards refugees and migrants in Slovakia. https://www.pism.pl/publikacje/slowacja-na-pierwszymmiejscu-polityka-zagraniczna-czwartego-rzadu-roberta-ficy (dostęp: 5.03.2020).

Havel, V. (1999). Politická tragédie v šesti dějstvích. Praha.

Husák, P.M. (2019). Česká cesta ke svobodĕ. Svĕdectví o sametové revoluci a porevolučním budování státu. Praha.

Jakimowicz-Pisarska, I. (2022). Katolicy i katolickość w polityce Słowaków – państwo, partie i polityka. Wybrane zagadnienia. Przegląd religioznawczy, 4(286).

Kopeček, L. (2022). Hodný, zlý a ošklivý? Havel, Klaus, Zeman. Paralelní životopisy. Brno.

Kosatík, P. (2021). Slovenské století. Praha.

Kosatík, P. (2022). Slovensko 30 let poté. Praha.

Kościelniak, L. (2010). Historia Słowacji. Wrocław.

Krapfl, J. (2016). Revoluce s lidskou tváří. Politika, kultura a společenství v Československu v letech 1989–1992. Praha.

Kundera, M. (2023). Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej. Warszawa.

Lesná, L. (2001). Únos demokracie. Praha–Bratislava.

Lewkowicz, Ł. (2018). Słowacja na pierwszym miejscu: polityka zagraniczna czwartego rządu Roberta Fico. Komentarze IEŚ, 4. https://ies.lublin.pl/komentarze/kies1028/ (dostęp: 22.01.2024).

Ogrodnik, Ł. (2019). Słowackie dążenia do lepszych stosunków z Rosją. PISM, 18.09. https://www.pism.pl/publikacje/Slowackie_dazenia_do_lepszych_stosunkow_z_Rosja (dostęp: 11.08.2024).

Pithart, P. (2018). Prsty do ran. Výběr z textů 1960–1989. Praha.

Riedel, R. (2015). Czechs’ and Slovaks’ Approaches to the Eurozone Two Decades after the Czechoslovakian Divorce. Yearbook of Polish European Studies, 18, 193–210. http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklightb320fb37-ff76-4498-a512-78ecc2730fed (dostęp: 12.08.2024).

Rychlík, J. (2015). Češi a Slováci ve 20. století. Spolupráce a konflikty 1914–1992. Praha.

Schuster, R. (1996). Ultimátum. Košice.

Šimečka, M.M. (2019). Słowacja. Dzieje obojętności. Kraków.

Štrasser, J. (2021). Martin Bútora. Rozhovory o časoch któré sme žili a žijeme. Bratislava.

Štrasser, J. (2024). Život na tekutých pieskoch. Rozhovory z Matinem M. Šimečkom. Bratislava.

Suk, J. (2020). Labyrintem Revoluce. Aktéži, zápletky a křižovatky jedné politické krize. Praha.

Vášáryová, M. (2008). Sąsiad z północy. Kraków.

Wojtas, K. (2011). Partie populistyczne w Czechach i na Słowacji. Warszawa.

Zenderowski, R. (2010). Dylematy tożsamościowe „młodego” państwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Przypadek słowacki. Resovia Sacra. Studia Teologiczno-Filozoficzne Diecezji Rzeszowskiej, 17.

Żarna, K. (2009). Słowacja na drodze do Unii Europejskiej. Polityka i Społeczeństwo, 6.