Leksyka związana z rodziną w poezji religijnej polskiego oświecenia

Main Article Content

Joanna Gorzelana

Abstrakt

Artykuł dotyczy słownictwa wskazującego na rodzinę w polskim oświeceniu. Analiza opiera się na poezji religijnej K. Benisławskiej, F. Karpińskiego, F.D. Kniaźnina, J.P. Woronicza i J.A. Załuskiego. Uwzględniony został w niej aspekt życia ziemskiego i relacja między Bogiem a człowiekiem oraz wynikające z nich skomplikowane zależności: dzięcięctwo wszystkich ludzi, macierzyństwo Maryi i braterstwo między ludźmi a Jezusem-Bogiem. W sumie analizie poddano 76 jednostek, bogatą grupę stanowią np. określenia dziecka: potomek, niemowlę, niemówlę, niemówlątko, dziecko,  ziecina, dziecię, dziatki, dziateczki, dziatwa, syn, córka, córa. Poeci, przedstawiając członków rodziny, wskazują na ich powinności względem Boga i najbliższych. W poezji Benisławskiej wyraźnie dowartościowana jest kobieta, która jako matka i mężatka uczestniczy w życiu na chwałę Boga.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Gorzelana, J. (2018). Leksyka związana z rodziną w poezji religijnej polskiego oświecenia. Poznańskie Spotkania Językoznawcze, (34), 71-84. https://doi.org/10.14746/psj.2017.34.5
Dział
Artykuły naukowe
Biogram autora

Joanna Gorzelana, Wydział Humanistyczny Uniwersytet Zielonogórski al. Wojska Polskiego 69, 65-001 Zielona Góra

doktor habilitowany, zatrudniona na stanowisku adiunkta w Zakładzie Stylistyki Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego; członkini Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego i Polskiego Towarzystwa Językoznawczego; zainteresowania naukowe: stylistyka tekstów artystycznych polskiego oświecenia, związki języka Biblii z polszczyzną dawną i współczesną, a także kultura i język Górali Czadeckich z Bukowiny; autorka monografii Właściwości językowo-stylistyczne poezji religijnej Franciszka Karpińskiego (2006), Swoistość stylistyczno-językowa poezji religijnej okresu oświecenia (2016).

Bibliografia

  1. BCV – Biblia clementine Vulgate, http://vulsearch.sourceforge.net/html/Ct.html [dostęp: 5.07.2018].
  2. Chachulski T., 2000, Wstęp, w: Benisławska K., Pieśni sobie śpiewane, Warszawa, s. 5–19.
  3. Gorzelana J., 2002, „Pieśni nabożne” Franciszka Karpińskiego odczytane w kontekście liturgii Kościoła katolickiego, w: Gatunki okołoliterackie, red. C.P. Dutka, Wałbrzych, s. 241–248.
  4. Gorzelana J., 2008, Stylistyczna wartość leksyki z kręgu rodziny w „Hymnie do Boga” Jana Pawła Woronicza, w: Stylistyka a leksykologia. Związki, zależności, metody, red. K. Maćkowiak, C. Piątkowski, Zielona Góra, s. 35–44.
  5. Gorzelana J., 2011, Funkcja zdrobnień w Pieśniach sobie śpiewanych Konstancji Benisławskiej, w: Język pisarzy. Problemy słownictwa, red. T. Korpysz, A. Kozłowska, Warszawa, s. 285–307.
  6. Jodłowski S., 1964, Substantywizacja przymiotników w języku polskim, Wrocław.
  7. Kaczyński P., 2009, Rodzina w literaturze stanisławowskiej. Motywy – koncepcje – poglądy, Wrocław.
  8. Katechizm – Katechizm Kościoła katolickiego, 1994, Poznań.
  9. SL – Linde S.B., 1854–1860, Słownik języka polskiego, t. 1–6, wyd. II, Lwów.
  10. Wojtak M., 1992, O początkach stylu religijnego, „Stylistyka”, nr 1, s. 90–97.