O zjawisku, które w tekstach polskich występuje w ponad 60% wyrazów

Main Article Content

Witold Mańczak

Abstrakt

The present writer believes that in all languages the form of words depends on three main factors, not only on regular sound change and analogical development, but also on what he calls irregular sound change due to frequency. He has analysed a fragment of a poem by Mickiewicz and has found different reduced forms there, e. g. waść < wasza miłość, mości < miłościwy, mego < mojego, dość < dosyć, już < OPol. juże, mi < mnie, przed (a reduced equivalent of przód), co (a reduced equivalent of OCS. česo), bez (a reduced equivalent of Biez‑ in the toponym Biezdziedza), za (a reduced equivalent of Lith. ažúo), ‑em < OPol. jeśm, ‑sz (a reduced equivalent of the OCS. ending ‑ši), ‑ < OPol. jeś, ą < PSl. *‑ętь, ć < OPol. ci, ę < PIE. *‑omi or adjectival endings like ‑emu < *ujemu, ‑y < *ъ, ej < *yjejě, ‑ego < *‑ajego, e < *y. These irregular reductions, which are very numerous, occur in texts in more than 60% of words. There are six arguments which prove that there exists a connection between irregular phonetic reductions and frequency of use. Finally, the present writer quotes the opinion of a statistician according to which there is less than a chance in 10 million that this connection does not exist.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Mańczak, W. (2015). O zjawisku, które w tekstach polskich występuje w ponad 60% wyrazów. Poznańskie Spotkania Językoznawcze, (29), 63–69. https://doi.org/10.14746/psj.2015.29.4
Dział
Artykuły naukowe
Biogram autora

Witold Mańczak, Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filologiczny

lingwista, emerytowany profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, znawca języków indoeuropejskich; członek krajowy Polskiej Akademii Umiejętności i członek Polskiej Akademii Nauk. Wybrane prace: Polska fonetyka i morfologia historyczna (1965); Fonética y morfología histórica del español (1976); Słowiańska fonetyka historyczna a frekwencja (1977); Praojczyzna Słowian (1981); Frequenzbedingter unregelmäßiger Lautwandel in den germanischen Sprachen (1987); De la préhistoire des peuples indo-européens (1992), Problemy językoznawstwa ogólnego (1996); O pochodzeniu i dialekcie Kaszubów (2002).

 

Bibliografia

  1. Bańkowski A., 2000, Etymologiczny słownik języka polskiego, t. 1–2, Warszawa.
  2. Boryś W., 2005, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków.
  3. Długosz-Kurczabowa K., 2008, Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, Warszawa.
  4. Leppermann H., 1890, De correptione vocabulorum, quae apud Plautum in senariis atque septenariis iambicis et trochaicis invenitur, Münster.
  5. Mańczak W., 1969, Le développement phonétique des langues romanes et la fréquence, Kraków.
  6. Mańczak W., 1977, Słowiańska fonetyka historyczna a frekwencja, Kraków.
  7. Mańczak W., 1987, Frequenzbedingter unregelmäßiger Lautwandel in den germanischen Sprachen, Wrocław.
  8. Mańczak W., 1996, Problemy językoznawstwa ogólnego, Wrocław.
  9. Mańczak W., 2001, Nieregularny rozwój fonetyczny spowodowany frekwencją w słowniku Bańkowskiego, w: Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, nr 2011, s. 153–158.
  10. Mańczak W., 2002, Nieregularny rozwój fonetyczny spowodowany frekwencją w II tomie słownika Bańkowskiego, „Slavia Occidentalis”, t. 59, s. 51–56.
  11. Mańczak W., 2006, rec. W. Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, „Język Polski”, t. 86, s. 144–148.
  12. Mańczak W., 2009a, 50-lecie nieregularnego rozwoju fonetycznego spowodowanego frekwencją, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, t. 65, s. 237–246.
  13. Mańczak W., 2009b, rec. K. Długosz-Kurczabowa, Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, „Poradnik Językowy”, z. 9, s. 90–93.
  14. Urbańczyk S. (red.), 2002, Słownik staropolski, t. 11, z. 8 (76), Kraków.