Z tygodnia na tydzień, z powieści na powieść, z meczu na mecz jako przykłady nieswobodnych grup syntaktycznych

Main Article Content

Małgorzata Gębka-Wolak
Andrzej Moroz

Abstrakt

The article has verified a hypothesis suggesting that the sequences mentioned in the title and similar to them are constrained syntactic groups, i.e., they do not form a regular combination of simple signs. The verification has been conducted on the basis of a three-stage procedure taking into account the semantic features and inner qualities of the studied expressions, namely, their composition as well as the structural and linear links between segments. It has been indicated that the components of the studied sequences jointly express meaning which can be considered as a form of perlocution: ‘something changes within fragments of time undergoing observation whose measure is determined by a variable component’. Moreover, it has been demonstrated that the two components of a sequence that can be exchanged can be realized not only by standard measures of time (second, minute, hour, week), but also by nouns referring to events (match, meeting, term). Also, there is a presentation of the basic limitations in the realization of a variable component and a mutual linear arrangement of variable and constant components. A characteristic of the expressions of the type from week to week, from novel to novel, from match to match is supplemented by the remarks concerning their external syntax.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Gębka-Wolak, M., & Moroz, A. (2014). Z tygodnia na tydzień, z powieści na powieść, z meczu na mecz jako przykłady nieswobodnych grup syntaktycznych. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 21(2), 9-24. https://doi.org/10.14746/pspsj.2014.21.2.1
Dział
Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną
Biogramy autorów

Małgorzata Gębka-Wolak, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

dr hab. Małgorzata Gębka-Wolak – Zakład Współczesnego Języka Polskiego, Instytut Języka Polskiego, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu; specjalizacja: współczesny język polski; zainteresowania naukowe: składnia, język współczesnych tekstów prawnych, zagadnienia gramatyczne w nauczaniu języka polskiego jako obcego.

Andrzej Moroz, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

dr hab. Andrzej Moroz – Zakład Współczesnego Języka Polskiego, Instytut Języka Polskiego, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu; specjalizacja: współczesny język polski; zainteresowania naukowe: składnia, język współczesnych tekstów prawnych.

Bibliografia

  1. Bańko Mirosław, red., Inny słownik języka polskiego, Warszawa 2000: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Bogusławski Andrzej (1988) Język w słowniku, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  3. Bogusławski Andrzej, Danielewiczowa Magdalena (2005) Verba polona abscondita. Sonda słownikowa III, Warszawa: Katedra Lingwistyki Formalnej UW.
  4. Dubisz Stanisław, red., Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2004: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  5. Gębka-Wolak Małgorzata (2000) Związki linearne między składnikami grup nominalnych we współczesnym języku polskim, Toruń: Wydawnictwo UMK.
  6. Gębka-Wolak Małgorzata (2013) Między leksyką a składnią, czyli o specyficznych właściwościach gramatycznych wyrażeń typu gdzie on nie mieszkał, celnik jak nie wrzaśnie, ja ci porzucam, kupców a kupców, w: Ewa Pajewska, red., Dyskursy trzeciego tysiąclecia II, Szczecin: Volumina, s. 71-87.
  7. Gębka-Wolak Małgorzata, Moroz Andrzej (2014) Nieswobodna grupa syntaktyczna – propozycja procedury identyfikacyjnej, w: Małgorzata Gębka-Wolak, Joanna Kamper-Warejko, Andrzej Moroz, red., Leksyka języków słowiańskich w badaniach synchronicznych i diachronicznych, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, s. 43-59.
  8. Gębka-Wolak Małgorzata, Moroz Andrzej (2014) O nieswobodnej grupie syntaktycznej, „Prace Językoznawcze”, z. XVI/1, s. 45-61.
  9. Laskowski Roman (1998) Kategorie morfologiczne języka polskiego – charakterystyka funkcjonalna, w: Renata Grzegorczykowa, Roman Laskowski, Henryk Wróbel, red., Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, , s. 152-157.
  10. Lewicki Andrzej Maria (1983) Składnia związków frazeologicznych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XL, s. 75-83.
  11. Mel´čuk Igor A. (1987) Un affixe dérivationnel et un phrasème syntaxique du russe moderne: essai de description formelle, „Revue des Études Slaves”, z. 3, s. 631-648.
  12. Mel´čuk Igor A. (1995) Un affixe dérivationnel et un phrasème syntaxique du russe moderne, w: Mel´čuk Igor A., Русский языкв в модели СМЫСЛ ↔ ТЕКСТ, Москва-Вена, s. 325-345.
  13. Mel´čuk Igor A. (2003) Collocations dans le dictionnaire, w: T. Szende, red., Les écarts culturels dans les dictionnaires bilingues, Paris, s. 19-64.
  14. Mel´čuk Igor A. (2006) Phrasemes in Language and Phraseology in Linguistics, w: M. Everaert, E.J. van der Linden, A. Schenk and R. Schreuder, red., Idioms: Structural and Psychological Perspectives, Hillsdale, New Jersey, Hove, UK, s. 167-232.
  15. Mel´čuk Igor A. (2008) Phraséologie dans la langue et dans le dictionnaire, w: À. Campà, L. Baqué, red., Repères & Applications (VI), Barcelona, s. 187-200.
  16. Mel´čuk Igor A. (2011) Phrasémes dans la dictionnaire, w: J.C. Abscombre, S. Mejri, red., Le figement linguistique: la parole entrâvée, Paris, s. 41-61.
  17. Moroz Andrzej (2013) Pomiędzy składnią a leksyką – problemy proceduralne, „LingVaria”, nr 2 (16), s. 149-161.
  18. Przepiórkowski Adam, Bańko Mirosław, Górski Rafał L., Lewandowska-Tomaszczyk Barbara, red., Narodowy Korpus Języka Polskiego, Warszawa 2012.
  19. Saloni Zygmunt, Świdziński Marek (1998) Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  20. Йорданская Лидия Н., Мельчук Игорь A. (2007) Смысл и сочетаемость в словаре, Москва: Языки славянских культур.