Abstrakt
The article discusses verbs and collocations expressing the act of eating meals in Bosnian and Polish, e.g. doručkovati/jeść śniadanie (‘have breakfast’), kahvenisati/pić kawę, kawkować, kawoszyć (‘have coffee’). Four main semantic groups of verbs and collocations have been distinguished in the collected vocabulary: 1) indicating the consumption of main meals: doručkovati/jeść śniadanie, 2) referring to the consumption of additional meals, e.g. užinati/jeść podwieczorek (‘have afternoon tea’), 3) indicating the consumption of festive meals: iftariti/ there is no proper equivalent in the Polish standard language, so ‘eat a meal at the end of the all-day fast during Ramadan’, and 4) general, not indicating any specific meal, e.g. konzumirati/konsumować (‘consume’). The aim of the article is to semantically and equivalently develop the collected Bosnian and Polish material in order to present the similarities and differences visible in this semantic field. The material basis for this study was the dictionaries and corpora of both languages in question. The comparative method was used in the analysis to help present similarities and differences based on selected vocabulary from this semantic field. The analysis showed that Bosnian turned out to be more synthetic than Polish, which in turn seems to be more innovative, because in the system, alongside old forms that have a common origin with Bosnian forms, there are new forms, which is something not observed in Bosnian.
Bibliografia
Abdallah-Krzepkowska Beata (2023), Language of Polish Female Convert to Islam, w: Managing Spoiled Identity. The Case of Polish Female Convert to Islam, red. Beata Abdallah-Krzepkowska, Katarzyna Górak-Sosnowska, Joanna Krotofil, Anna Piela, Leiden, Boston, s. 135–168. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004529540_007
Baer Magdalena (2023), Synthetism and Analytism of Linguistic Units in Croatian-Polish Comparative Approach on the Example of Croatian Sudjelovati and Polish Take Part, Participate (brać/wziąć udział, uczestniczyć), „Slavia Meridionalis“, t. 23, art. 2894, s. 1–21. DOI: https://doi.org/10.11649/sm.2894
Benešić Juliiusz, red. (1938), Jugosłowiańska poezja ludowa, Warszawa.
Biblia Święta to jest Całe Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Nowa Biblia Gdańska (2012), Ustroń.
Biblia Tysiąclecia (2000), wyd. 5, Warszawa.
Biblia warszawsko-praska (1997), Warszawa.
Bońkowski Robert (2010), Oficjalna nazwa jednego z trzech języków urzędowych w Bośni i Hercegowinie – konflikt nazwotwórczy, w: Komunikacja w sytuacjach kryzysowych, red. Jadwiga Stawnicka, t. 1, s. 166–174. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2010.01.13
Boryś Wiesław (2008), Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa.
Čedić Ibrahim, red. (2007), Rječnik bosanskoga jezika, Sarajevo.
Gasz Agnieszka (2019a), Polskie i rosyjskie czasowniki jedzenia. Studium semantyczno-leksykalne, Katowice.
Gasz Agnieszka (2019b), Polskie i rosyjskie czasowniki motywowane nazwami napojów, w: Słowiański krąg: słowo – myśl – obraz w tradycji i współczesności, red. Aneta Banaszek-Szapowałowa, Katowice, s. 91–104.
Hasanaginica (2005), w: Wikizvor, wydawca Sladjan Glisić, Bratunac, https://bs.wikisource.org/wiki/Hasanaginica [dostęp: 22 października 2025].
Jahić Dževad (2001), Bosanski jezik u 100 pitanja i 100 odgovora, Sarajevo.
Jahić Dževad, Halilović Senahid, Palić Ismail (2000), Gramatika bosanskoga jezika, Zenica.
Kiszka-Pytel Beata (2023), Wokół stołu… – kilka uwag o dawnym słownictwie związanym ze spożywaniem posiłków zachowanym w śląszczyźnie, „Studia Językoznawcze”, t. 22, s. 41–52. DOI: https://doi.org/10.18276/sj.2023.22-04
Kudra Barbara (2016), O niektórych właściwościach nowych derywatów czasownikowych, „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego”, t. 62, s. 49–57.
MaCoCu Bosnian Web v1 (2021–2022), https://www.sketchengine.eu/macocu-corpora-from-the-web/ [dostęp: 22 października 2025].
Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza (2016), Toruń.
Pismo Święte. Przekład toruński Nowego Przymierza (2023), Toruń.
Przybylska Renata (2020), Kolokacje a analiza semantyczna wyrazu, „LingVaria”, nr 15/2, s. 43–51. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.04
RBJ – Jahić Dževad, red. (2010), Rječnik bosanskog jezika, Sarajevo.
RBJ HPŠ – Halilović Senahid, Palić Ismail, Šehović Amela (2010), Rječnik bosanskog jezika, Sarajevo.
SJP – Słownik języka polskiego, hasło: kolokacja, https://sjp.pl/kolokacja [dostęp: 12 września 2025].
SJPDor – Doroszewski Witold, red. (1985–1969), Słownik języka polskiego, Warszawa.
Softić Mirza (2023), Siromašnih ima i na zapadu: Kako ne upasti u vrtlog iz kojeg nema izlaza, https://tiny.pl/qfs_bzxj [dostęp: 29 marca 2025].
Spagińska-Prószak Agnieszka (1997), Sytuacja językowa w byłej Jugosławii, Gdańsk.
Uwspółcześniona Biblia Gdańska. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (2017), Giedajty.
Wojnar Janina (2023), Słownik polszczyzny XVI w., hasło: jużyna, https://spxvi.edu.pl/indeks/haslo/56365/ [dostęp: 2 września 2025].
WSJP PAN – Żmigrodzki Piotr, red. (2007–), Wielki słownik języka polskiego PAN, https://wsjp.pl [dostęp: 1 kwietnia 2025].
Zdunkiewicz-Jedynak Dorota (2023), Polacy mówią o jedzeniu… Konceptualizacja czynności jedzenia w świetle polskiej leksyki, „Poradnik Językowy”, z. 10, s. 66–83. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2023.10.5
Zimić Muhamed (2017), Kolumna: Šator, https://radiokameleon.ba/sator/ [dostęp: 28 marca 2025].
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Magdalena Baer

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
