Abstrakt
The Author discusses two ways of presenting broadly understood nature in Wincenty Pol’s (1807–1872) prose. Pol created views and descriptions. Views are subjective depictions of nature perceived through the senses of sight, smell and hearing. Pol used lexical and semantic figures of poetic expression to portray nature in views. Less known objects of nature were presented in descriptions, e.g. rivers, mountains and forests, which Pol would visit during his academic travels. Descriptions were objective and realistic. Pol resorted to academic terminology from geography, geology, biology and ethnography.
Bibliografia
Pol Wincenty (2004), Listy z ziemi naszej. Korespondencja Wincentego Pola z lat 1826–1872, zebrał, oprac. i wstępem opatrzył Zbigniew Sudolski, Warszawa.
Pol Wincenty (1876), Obrazy z życia i natury. Seria I i II, w: Dzieła prozą Wincentego Pola. Pierwsze wydanie zupełne, t. 2, Lwów.
Pol Wincenty (1877a), Rzut oka na północne stoki Karpat, w: Dzieła prozą Wincentego Pola, Pierwsze wydanie zupełne, t. 3, Lwów, s. 1–116.
Pol Wincenty (1877b), Umiejętność geografii ze stanowiska uniwersyteckiego wykładu, w: Dzieła prozą Wincentego Pola. Pierwsze wydanie zupełne, t. 3, Lwów.
Awdiejew Aleksy (2004), Kategoria obserwatora jako kategoria gramatyczna, w: Punkt widzenia w języku i kulturze, red. Jerzy Bartmiński, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Ryszard Nycz, Lublin, s. 103–112.
Bryła Władysława (2015), Idiolekt Wincentego Pola, w: Obrazy natury i kultura. Studia o Wincentym Polu, red. Małgorzata Łoboz, Wrocław 2015, s. 581–601.
Bryła Władysława (2016), Syn ziemian i rycerzy. Studia o twórczości i języku Wincentego Pola, Lublin.
Bryła Władysława (2019), O świadomości językowej Wincentego Pola, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica”, t. 14, s. 7–18. DOI: https://doi.org/10.24917/20831765.14.2
Bryła Władysława (2023), O świadomości nazewniczej w twórczości Wincentego Pola, w: Nazwa – styl – tekst. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Elżbiecie Umińskiej-Tytoń, red. Aneta Gajda, Anita Pawłowska-Kościelniak, Rafał Zarębski, Łódź, s. 87–99. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-130-2.07
Falkenberg Gabriel (1993), Definicja i eksplikacja: dwa rodzaje analizy językoznawczej, w: O definicjach i definiowaniu, red. Jerzy Bartmiński, Ryszard Tokarski, Lublin, s. 63–71.
Grzegorczykowa Renata (2004), Punkt widzenia w znaczeniach wyrazów, w: Punkt widzenia w języku i kulturze, red. Jerzy Bartmiński, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Ryszard Nycz, Lublin, s. 161–176.
Jackowski Antoni, Sołjan Izabela (2006), Wincenty Pol, „ojciec” nowożytnej geografii polskiej, w: Wincenty Pol jako geograf i krajoznawca, red. ciż, Kraków, s. 51–96.
Łoboz Małgorzata (2004), Śpiewak pieśni niedogranych. W kręgu twórczości Wincentego Pola, Wrocław.
Połuszejko Grażyna (2015), Kalendarium podroży Wincentego Pola, w: Obrazy natury i kultura. Studia o Wincentym Polu, red. Małgorzata Łoboz, Wrocław 2015, s. 233–266.
Szymanek Krzysztof (2008), Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny, Warszawa.
Tabakowska Elżbieta (2004), O językowych wyznacznikach punktu widzenia, w: Punkt widzenia w języku i kulturze, red. Jerzy Bartmiński, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Ryszard Nycz, Lublin, s. 47–64.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Władysława Bryła

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
