Słowa kluczowe
refuge
onomastics
attendance
naming motivation
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 36
Liczba pobrań: 15
Abstrakt
The article examines the names of 917 abandoned children at the Infant Jesus Hospital in Warsaw in 1870. A total of 123 female and 131 male names were analyzed for frequency, origin and motivation. The study tests J.S. Bystroń’s hypothesis that illegitimate children – who dominated in the orphanage – were given stigmatizing names. However, a comparison with names given to all children in Warsaw in 1870–1871 shows that this hypothesis lacks support. The naming patterns of abandoned children do not differ significantly from general naming trends. Minor differences are linked to the specific context of naming in the shelter. Some naming motivations were identified (e.g. the popularity of Anna), while others remain unclear (e.g. Onufry, given six times, yet absent elsewhere that year). The study also shows an effort to preserve ties to the mothers’ names when available. Notably, calendar-based naming played only a small role. Since the naming of abandoned children has received little attention in onomastic research, these archival records provide valuable insights and open new directions for study.
Bibliografia
Geneteka (2024) – Dom Dziecka ks. Boduena – Szpital Dzieciątka Jezus w Warszawie, U-1870: Rodowody chłopców, Rodowody dziewcząt https://metryki.genealodzy.pl/id3012 [dostęp: grudzień 2024].
Bartoszewicz Julian (1870), Historia Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie, Warszawa.
Bystroń Jan Stanisław (1916), Słowiańskie obrzędy rodzinne, Warszawa.
Bystroń Jan Stanisław (1938), Księga imion w Polsce używanych, Warszawa.
Caffarelli Enzo (2015), Gli espositi dell’Istituto Madonna dell’Annunziata di Napoli. Nomi e cognomi tra il 1830 e il 1860, „Rivista Italiana di Onomastica”, t. 21, s. 529–590.
Gulczyński Andrzej (2010), Nazwisko dziecka. Ewolucja ukazywania relacji rodzinnych, Poznań.
Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego (1825), Warszawa.
Kolankiewicz Maria (1997), Schronienie. Historia Domu Małych Dzieci Ks. G. P. Baudoina, Warszawa.
Konic Henryk (1926), Megryki podrzutków w b. zaborze rosyjskim, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, t. 6, z. 4, s. CCXV–CCXXIV.
Koziara Stanisław, Rudnicka-Fira Elżbieta (2010), Imiona chrzestne dzieci nieślubnych w perspektywie historyczno-kulturowej (na materiale z terenu Małopolski), „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica”, t. 5, s. 144–153.
Kresa Monika (2013), Antroponimia historycznego pogranicza mazowiecko-podlaskiego w XVIII wieku na przykładzie parafii Stoczek w ówczesnym dekanacie kamieńczykowskim. Imiona, Warszawa.
Kuklo Cezary (1987), Dzieci nieślubne i podrzutki w warszawskiej parafii Świętego Krzyża w XVIII wieku, „Roczniki Humanistyczne”, t. 35, z. 5, s. 305–315.
Łojek Agata (2022), Kult świętych jako motywacja wyboru imienia w parafii Daleszyce w XVII–XIX wieku (na przykładzie imion kalendarzowych), „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN”, t. 70, s. 71–103.
Paprocki Ludwik (1871), Opieka nad dziećmi opuszczonemi i dom podrzutów w Warszawie, Warszawa.
Umińska-Tytoń Elżbieta (2017), Imiona dzieci nieślubnych na tle obyczaju imienniczego w XIX wieku w Działoszynie, „Onomastica”, t. 61/2, s. 192–217. DOI: https://doi.org/10.17651/ONOMAST.61.2.16
Wróbel-Kącka Karolina (2022), Zefiryna, Peregryna, Dydak… o imionach wybieranych dla dzieci nieślubnych w XIX wieku (na przykładzie ksiąg metrykalnych parafii Trzciana i Żegocina), „Językoznawstwo”, nr 2 (17), s. 153–162. DOI: https://doi.org/10.25312/2391-5137.17/2022_11kwk
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Monika Kresa
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).