Wyrażenie persona grata ‛osoba mile widziana, pożądana’ w językach słowiańskich na tle wyrażenia persona non grata ‛osoba niemile widziana, niepożądana’
Okładka czasopisma Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, tom 32, nr 2, rok 2025
PDF

Słowa kluczowe

Slavic linguistics
lexicology
lexicography
language corpora

Jak cytować

Lewaszkiewicz, T. (2025). Wyrażenie persona grata ‛osoba mile widziana, pożądana’ w językach słowiańskich na tle wyrażenia persona non grata ‛osoba niemile widziana, niepożądana’. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 32(2), 188–197. https://doi.org/10.14746/pspsj.2025.32.2.13

Liczba wyświetleń: 27


Liczba pobrań: 15

Abstrakt

The expressions persona grata and persona non grata (the latter evidenced mainly in its diplomatic meaning) are undoubtedly current in all Slavic languages, although for some of them they are not found in lexicographic sources used in the article. In the majority of Slavic languages, the expression persona non grata seems to occur more often than persona grata, a fact that can be gleaned from national corpora of Slavic language which the author managed to access for the purposes of this article. The fact that in the Russian language corpus the expression persona non grata only slightly prevails over persona grata, while in the Upper Sorbian language corpus there are more examples of persona grata than persona non grata, is particularly noteworthy.

https://doi.org/10.14746/pspsj.2025.32.2.13
PDF

Bibliografia

B-PS – Chylak-Schroeder Teresa, Głuszkowska-Babicka Jadwiga, Jasińska-Socha Teresa, red. (2012), Belaruska-polʹski sloǔnik, Warszawa.

DNS/NDW – Starosta Manfred (1999), Dolnoserbsko-nimski słownik/Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen.

DOW/NHS – Deutsch-obersorbisches Wörterbuch/Němsko-hornjoserbski słownik (1989–1991), Leitung des Autorenkollektivs Helmut Jentsch, t. 1–2, Bautzen.

DRMJ – Digitalen rečnik na makedonskiot jazik – Verzija: 1.2.062, https://drmj.eu/ [dostęp: 10 marca 2024].

HPBab-Fin-Mog – Babić Stjepan, Finka Božidar, Moguš Milan (1996), Hrvatski pravopis, Zagreb.

HPBab-Mog – Babić Stjepan, Moguš Milan (2011), Hrvatski pravopis, Zagreb.

ISJP – Bańko Mirosław, red. (2000), Inny słownik języka polskiego PWN, t. 1–2, Warszawa.

L – Linde Samuel Bogumił (1807–1814), Słownik języka polskiego, t. 1–6, Warszawa.

M-RRGaw – Gavriš Kseniǰa (1969), Makedonsko-ruski rečnik, Skopje.

NOS – Tihonov A.N., Kazak M.Û., red. (2000), Novyj orfografičeskij slovarʹ – spravočnik russkogo âzyka, Moskwa.

NSRJEfr – Efremova Tatʹâna F., red. (2000), Novyj slovarʹ russkogo âzyka. Tolkogo-slovoobrazovatelʹnyj, t. 1–2, Moskwa.

NTSUM – Âremenko Vasil, Slìpuško Oksana M., red. (2000), Novyj tlumačnij slovnik ukraïnsʹkoï movi u čotirʹoh tomah, Kiïv.

ORD – Wheeler Marcus, red. (1997), The Oxford Russian Dictionary, Oxford–New York.

OSUM – Peŝak Mihajlo M., red. (1977), Orfografičnij slovnik ukraïnsʹkoï movi, Kiïv.

P-BS/SP-B – Volkava Jaŭgennja V., Avìlava Valâncìna L. (2004), Polʹska-belaruski sloǔnik/Słownik polsko-białoruski, red. H. A. Cychun, Minsk.

PCJRCJ – Nikčević Vojislav, red. (2009), Pravopis crnogorskoga jezika i Rječnik crnogorskoga jezika (pravopisni rječnik), Podgorica.

PČP – Hlavsa Z. i in. (2003), Pravidla českého pravopisu, Praha.

P-ČS – Oliva Karel, red. (1999), Polsko-český slovník, t. 1–2, Praha.

P-HRMog-Pin – Moguš Milan, Pintarić Neda (2002), Poljsko-hrvatski rječnik, Zagreb.

PSP – Kačala Ján, red. (1991), Pravidlá slovenského pravopisu, Bratislava.

P-SR/SP-S – Živanović Đorđe, red. (1999), Pol̂sko-srpski rečnik/Słownik polsko-serbski, t. 1–2, Beograd.

P-SS – Vodnik France (1977), Poljsko-slovenski slovar, Ljubljana.

RBE: Rečnik na bʹʹlgarskiâ ezik, https://ibl.bas.bg/rbe/ [dostęp: 11 marca 2024].

RBJ – Čedić Bajro, red. (2007), Rječnik bosanskok jezika, Sarajevo.

RČDBE – Milev Aleksandr, Nikolov Božil, Bratkov Jordan (1978), Rečnik na čuždite dumi v bʺlgarskiâ ezik, Sofiâ.

RHJAnić – Anić Vladimir (2007), Rječnik hrvatskoga jezika, Zagreb.

ROS – Lopatin Vladimir V., red. (1999), Russkij orfografičeskij slovarʹ, Moskwa.

RSJMatSrp – Vuǰanić Milica, red. (2011), Rečnik srpskoga jezika. Izmen̂eno i popravl̂eno izdan̂e [Matica Srpska], Novi Sad.

SFSkor – Skorupka Stanisław (1977), Słownik frazeologiczny języka polskiego, t. 1–2, wyd. 3, Warszawa.

SIWS – Babkin Aleksandr M., Šendecov Valentin V. (1994), Slovarʹ inoâzyčnyh vyraženij i slov, upotreblâûŝihsâ v russkom âzyke bez perevoda. V treh knigah, t. 1–3, Sankt-Petersburg.

SJPDor – Doroszewski Witold, red. (1958–1969), Słownik języka polskiego, t. 1–11, Warszawa.

SJPDun – Dunaj Bogusław (2000), Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1–2, Warszawa.

SJPSzym – Szymczak Mieczysław, red. (1978–1981), Słownik języka polskiego, t. 1–3, Warszawa.

SM-P/P-MPianTopVid – Pianka Włodzimierz, Topolińska Zuzanna, Vidoeski Bozidar (1990), Słownik macedońsko-polski i polsko-macedoński, Warszawa–Skopie.

S-NS – Tomšič France (1983), Slovensko-nemški slovar, Ljubljana.

SPP – Anusiewicz Janusz, Skawiński Jacek (1996), Słownik polszczyzny potocznej, Warszawa–Wrocław.

SP-S/S-P – Stano Mikulas, Buffa Ferdinand (1998), Słownik polsko-słowacki/słowacko-polski, Warszawa.

SRJOż – Ožegov Sergej I. (1970), Slovarʹ russkogo âzyka, Moskwa.

SS-Ch-PFran – Frančić Vilim (1959), Słownik serbochorwacko-polski, t. 1–2, Warszawa.

SSČŠV – Slovník spisovné češtiny pro školu a veřejnost (2003), Praha.

SSJČ – Havránek Bohuslav, red. (1989), Slovník spisovného jazyka českého, t. 1–8, Praha.

SSKJ online – https://bos.zrc-sazu.si/sskj.html [dostęp: 13 marca 2024].

SW – Karłowicz Jan, Kryński Adam Antoni, Niedźwiedzki Władysław (1900–1927), Słownik języka polskiego, t. 1–8, Warszawa (tzw. Słownik warszawski).

SWil – Zdanowicz Aleksander i in. (1861), Słownik języka polskiego, t. 1–2, Wilno (tzw. Słownik wileński).

SJPDun – Dunaj Bogusław, red. (1996) Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1–3, Warszawa.

SWO – Sobol Elżbieta, red. (1995), Słownik wyrazów obcych, wyd. nowe, Warszawa.

TSBM – Krapiva Kandrat, red. (1977–1984), Tlumačalʹny sloǔnik belaruskaj movy, t. 1–5, Minsk.

US-E – Popovič Miroslav, red. (2001), Universalʹnij slovnik-enciklopediâ, Kiïv–Lʹviv.

WSJP – Żmigrodzki Piotr, red. (2007–), Wielki słownik języka polskiego PAN, https://wsjp.pl/ [dostęp: 1 lipca 2025].

Narodowy Korpus Języka Polskiego – https://nkjp.pl/poliqarp/ [dostęp: 5 lutego 2024].

Narodowe Korpusy Języków Łużyckich – https://www.korpus.cz/kontext/query?corpname=hotko_v2 [dostęp: 5 lutego i 5 marca 2024].

Narodowy Korpus Języka Chorwackiego – https://corpora.clarin.hr/crystal/#dashboard?corpname=HNK_v30 [dostęp: 11 marca 2024].

Narodowy Korpus Języka Czeskiego – https://www.korpus.cz/kontext/corpora/corplist [dostęp: 11 marca 2024].

Narodowy Korpus Języka Rosyjskiego – https://ruscorpora.ru/ [dostęp: 11 marca 2024].

Narodowy Korpus Języka Słowackiego – https://korpus.sk/ [dostęp: 11 marca 2024].

Narodowy Korpus Języka Słoweńskiego – https://www.cjvt.si/en/research/cjvt-projects/gigafida-corpus/ [dostęp: 11 marca 2024].

Wyszukiwarka korpusowa PELCRA dla danych NKJP (Cytowanie), https://pelcra-nkjp.clarin-pl.eu/ [dostęp: 11 marca 2024].

Jędraszko Czesław (1973), Łacina na co dzień, Warszawa.