Abstrakt
In the preparation of this article, I resorted to the 19th-century official press, namely, to “Dziennik Urzędowy Królewskiej Regencyi w Poznaniu” (Official Journal of the Royal Regency in Poznań). In the article, I concentrate on medical vocabulary recorded in this source. I understand the term medical vocabulary comprehensively. It comprises the names of: diseases and their symptoms, means of treating them, names of medicines, medical procedures, institutions providing healthcare and distributing medical supplies, names of patients and persons involved in treatment and healthcare. The vocabulary of the semantic-lexical field recorded in the Journal interpreted this way is varied as regards its origin, construction and social provenance. It contains borrowed names, predominantly from Latin and Greek, possessing the status of medical terms, less often from French; it also includes vernacular vocabulary belonging to the general literary or/and professional-medical language as well as some colloquial items. Some of the excerpted medical terms are one-word designations, but a significant part of them are two- or multi-word names. The medical terminology recorded attests to the lexical resource which was commonly known and understood at the time since the magazine was intended for a wide audience and was supposed to inform in a communicative way about current problems, including health-related ones.
Bibliografia
Buława Monika (2019), Nazwy chorób w gwarach polskich, Kraków.
Jankowiak Lucyna Agnieszka (2005), Słownictwo medyczne Stefana Falimirza, t. 1. Warszawa.
Jankowiak Lucyna Agnieszka (2015), Synonimia w polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku (na podstawie Słownika terminologii lekarskiej polskiej z 1881 roku), Warszawa. DOI: https://doi.org/10.14746/pspsj.2015.22.1.5
Jankowiak Lucyna Agnieszka (2022), Udział regionów w tworzeniu polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku, „Język Polski”, t. 102, nr 1, s. 93–107. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.01007
Jeszke Jaromir (1996), Lecznictwo ludowe w Wielkopolsce w XIX i XX wieku. Czynniki i kierunki przemian, Wrocław.
Markowski Andrzej (1992), Leksyka wspólna różnym odmianom polszczyzny, t. 1–2, Warszawa.
Musiołek-Choiński Karin (1986), Polskie nazwy chorób. Studium z terminologii medycznej, Wrocław.
Pihan-Kijasowa Alicja, Gucia Dobrosława, Lubierska Joanna (2015), Dziewiętnastowieczne listy gończe w badaniach nad urzędową polszczyzną wielkopolską, „Slavia Occidentalis. Lingustica”, t. 72/1, s. 177–187. DOI: https://doi.org/10.14746/so.2015.72.13
Pihan-Kijasowa Alicja, Gucia Dobrosława (2016), Dziennik Urzędowy Królewskiej Regencyi w Poznaniu z dodatkiem Publiczny Donosiciel jako źródło do badań dziewiętnastowiecznej polszczyzny wielkopolskiej, w: W kręgu dawnej polszczyzny, t. 2, red. Maciej Mączyński i in., Kraków, s. 83–102.
SJPDor – Doroszewski Witold, red. (1958–1969), Słownik języka polskiego, t. 1–11, Warszawa.
Wysocka Felicja (1980–2013), Polska terminologia lekarska do roku 1838, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
Zgłobicka Renata (2007), Słownictwo medyczne pierwszej polowy XIX wieku (na podstawie zielnika Józefa Geralda Wyżyckiego), w: Wobec romantyzmu…, red. Joanna Klausa-Wartacz, Anna Skowron, Karolina Ruta, Tomasz Nakoneczny, Poznań, s. 149–160.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Alicja Pihan-Kijasowa

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
