Słownictwo medyczne w „Dzienniku Urzędowym Królewskiej Regencyi w Poznaniu” (pierwsza połowa XIX wieku)
Okładka czasopisma Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, tom 32, nr 2, rok 2025
PDF

Słowa kluczowe

Polish language of the 19th century
Polish language from Wielkopolska
official press in Poznań
medical terminology

Jak cytować

Pihan-Kijasowa, A. (2025). Słownictwo medyczne w „Dzienniku Urzędowym Królewskiej Regencyi w Poznaniu” (pierwsza połowa XIX wieku). Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 32(2), 281–291. https://doi.org/10.14746/pspsj.2025.32.2.20

Liczba wyświetleń: 33


Liczba pobrań: 14

Abstrakt

In the preparation of this article, I resorted to the 19th-century official press, namely, to “Dziennik Urzędowy Królewskiej Regencyi w Poznaniu” (Official Journal of the Royal Regency in Poznań). In the article, I concentrate on medical vocabulary recorded in this source. I understand the term medical vocabulary comprehensively. It comprises the names of: diseases and their symptoms, means of treating them, names of medicines, medical procedures, institutions providing healthcare and distributing medical supplies, names of patients and persons involved in treatment and healthcare. The vocabulary of the semantic-lexical field recorded in the Journal interpreted this way is varied as regards its origin, construction and social provenance. It contains borrowed names, predominantly from Latin and Greek, possessing the status of medical terms, less often from French; it also includes vernacular vocabulary belonging to the general literary or/and professional-medical language as well as some colloquial items. Some of the excerpted medical terms are one-word designations, but a significant part of them are two- or multi-word names. The medical terminology recorded attests to the lexical resource which was commonly known and understood at the time since the magazine was intended for a wide audience and was supposed to inform in a communicative way about current problems, including health-related ones.

https://doi.org/10.14746/pspsj.2025.32.2.20
PDF

Bibliografia

Buława Monika (2019), Nazwy chorób w gwarach polskich, Kraków.

Jankowiak Lucyna Agnieszka (2005), Słownictwo medyczne Stefana Falimirza, t. 1. Warszawa.

Jankowiak Lucyna Agnieszka (2015), Synonimia w polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku (na podstawie Słownika terminologii lekarskiej polskiej z 1881 roku), Warszawa. DOI: https://doi.org/10.14746/pspsj.2015.22.1.5

Jankowiak Lucyna Agnieszka (2022), Udział regionów w tworzeniu polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku, „Język Polski”, t. 102, nr 1, s. 93–107. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.01007

Jeszke Jaromir (1996), Lecznictwo ludowe w Wielkopolsce w XIX i XX wieku. Czynniki i kierunki przemian, Wrocław.

Markowski Andrzej (1992), Leksyka wspólna różnym odmianom polszczyzny, t. 1–2, Warszawa.

Musiołek-Choiński Karin (1986), Polskie nazwy chorób. Studium z terminologii medycznej, Wrocław.

Pihan-Kijasowa Alicja, Gucia Dobrosława, Lubierska Joanna (2015), Dziewiętnastowieczne listy gończe w badaniach nad urzędową polszczyzną wielkopolską, „Slavia Occidentalis. Lingustica”, t. 72/1, s. 177–187. DOI: https://doi.org/10.14746/so.2015.72.13

Pihan-Kijasowa Alicja, Gucia Dobrosława (2016), Dziennik Urzędowy Królewskiej Regencyi w Poznaniu z dodatkiem Publiczny Donosiciel jako źródło do badań dziewiętnastowiecznej polszczyzny wielkopolskiej, w: W kręgu dawnej polszczyzny, t. 2, red. Maciej Mączyński i in., Kraków, s. 83–102.

SJPDor – Doroszewski Witold, red. (1958–1969), Słownik języka polskiego, t. 1–11, Warszawa.

Wysocka Felicja (1980–2013), Polska terminologia lekarska do roku 1838, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.

Zgłobicka Renata (2007), Słownictwo medyczne pierwszej polowy XIX wieku (na podstawie zielnika Józefa Geralda Wyżyckiego), w: Wobec romantyzmu…, red. Joanna Klausa-Wartacz, Anna Skowron, Karolina Ruta, Tomasz Nakoneczny, Poznań, s. 149–160.