Słowa kluczowe
COVID-19 pandemic
lexis
expressive vocabulary
vulgarisms
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 38
Liczba pobrań: 18
Abstrakt
The article concerns the names of the SARS-CoV-2 coronavirus used during the COVID-19 pandemic by Polish speakers representing two attitudes towards the threat – rationalists, who believe in the existence of the pandemic and respect the introduced restrictions, and negationists, who deny the existence of the pandemic and oppose the introduction of restrictions. The research material consists of internet texts collected by the authors in a database created while working on the book Koronapolszczyzna. Słownictwo czasu pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 (Coronapolish. Vocabulary of the SARS-CoV-2 Coronavirus Pandemic) published in Poznań in 2024. It turned out that both emotionally neutral lexemes, used mainly by rationalists, and expressive vocabulary functioned as names for the SARS-CoV-2 coronavirus. In terms of emotionally-tinged names, negationists created primarily words with a dismissive, contemptuous meaning and vulgarisms, while rationalists created words with a humorous meaning. All expressive words played a causative role during the pandemic – they were intended to help people come to terms with the difficult reality.
Bibliografia
Kłosińska Katarzyna i in., red. (2021–2023a), Najnowsze słownictwo polskie, Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego, https://nowewyrazy.uw.edu.pl [dostęp: styczeń 2021–grudzień 2023].
Kłosińska Katarzyna i in., red. (2021–2023b), Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego, https://obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl [dostęp: styczeń 2021–grudzień 2023].
Macmillan English Dictionary, https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british [dostęp: wrzesień 2023].
Merriam-Webster: America’s Most Trusted Dictionary, https://www.merriam-webster.com/ [dostęp: wrzesień 2023].
MoncoPL, http://monco.frazeo.pl [dostęp: marzec 2020–grudzień 2023].
Oxford Dictionary of English, https://www.oed.com/ [dostęp: wrzesień 2023].
The Coronavirus Corpus, https://www.english-corpora.org/corona [dostęp: styczeń 2021–grudzień 2023].
Urban Dictionary, https://www.urbandictionary.com [dostęp: styczeń 2021–wrzesień 2023].
WSJP PAN – Żmigrodzki Piotr, red. (2007–), Wielki słownik języka polskiego PAN, https://wsjp.pl [dostęp: 20 marca 2025].
Bąba Stanisław (1989), Innowacje frazeologiczne współczesnej polszczyzny, Poznań.
Bryła Władysława, Bryła-Cruz Agnieszka (2021), Retoryka „okołowirusowa”. Szkice językowo-kulturowe, Lublin.
Chojnacka-Kuraś Marta, Falkowska Marta (2021), Neologizm plandemia jako amalgamat formalny i pojęciowy na tle innych wyrażeń związanych z negowaniem pandemii koronawirusa, „Język Polski”, z. 3, s. 61–74. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.101.3.5
Cierpich-Kozieł Agnieszka (2020), Koronarzeczywistość – o nowych złożeniach z członem korona- w dobie pandemii, „Język Polski”, z. 4, s. 102–117. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.100.4.7
Duda Henryk (2020), Koronawirus czy koronowirus?, https://tiny.pl/y1gjr830 [dostęp: 17 marca 2025].
Głażewska Ewa, Karwatowska Małgorzata (2023), Humor w „czasach zarazy”, Lublin. https://pl.wikipedia.org/wiki/Koronawirusy [dostęp: 17 marca 2025].
Januszkiewicz Marta, red. (b.r.), Jakie są postawy Polaków wobec epidemii koronawirusa?, w: Strefa Psyche Uniwersytetu SWPS, https://tiny.pl/6thr5g09 [dostęp: 17 marca 2025].
Kalinowski Sławomir (2020), Od paniki do negacji: zmiana postaw wobec COVID-19, „Wieś i Rolnictwo”, nr 3, s. 45–65. DOI: https://doi.org/10.53098/wir032020/03
Kosmalska Weronika (2020), Język w czasie epidemii, epidemia w języku, „Polonistyka. Innowacje”, nr 12, s. 209–220. DOI: https://doi.org/10.14746/pi.2020.12.13
Kuligowska Katarzyna (2020), Język w czasach zarazy. O wpływie pandemii na system leksykalny języka polskiego i rosyjskiego, „Acta Polono-Ruthenica”, z. 3, s. 109–125. DOI: https://doi.org/10.31648/apr.5893
Majewska Małgorzata, Rusinek Michał (2020), Korona-słownik, czyli zabawa słowem. Czym jest „kawantanna”? (wywiad), https://tiny.pl/vqch5zz7 [dostęp: 25 czerwca 2021].
Malinowski Maciej (2020), Koronawirus, https://obcyjezykpolski.pl/koronawirus [dostęp: 17 marca 2025].
Morska Liliya (2022), Społeczeństwo w dobie pandemii COVID-19. Konteksty komunikacyjne i edukacyjne, Rzeszów.
Pęzik Piotr (2020), Budowa i zastosowania korpusu monitorującego MoncoPL, „Forum Lingwistyczne”, nr 7, s. 133–150. DOI: https://doi.org/10.31261/FL.2020.07.11
Piotrowicz-Krenc Anna, Witaszek-Samborska Małgorzata (2024), Koronapolszczyzna. Słownictwo czasów pandemii koronawirusa SARS-CoV-2, Poznań.
Piotrowicz-Krenc Anna, Witaszek-Samborska Małgorzata (2025), Mechanizmy nominacji osób w koronapolszczyźnie odzwierciedlające antagonizm postaw Polaków wobec pandemii COVID-19, „Słowo. Studia Językoznawcze”, nr 16, w druku.
Redakcja Uniwersytetu SWPS, Wpływ epidemii koronawirusa na emocje i zachowania Polaków, w: Strefa Psyche Uniwersytetu SWPS, https://tiny.pl/fjcznzd6 [dostęp: 17 marca 2025].
Włoskowicz Wojciech (2020), Koronawirus jako problem językoznawstwa polonistycznego, „Poradnik Językowy”, z. 7, s. 98–111. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2020.7.8
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Piotrowicz-Krenc, Małgorzata Witaszek-Samborska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).