Abstrakt
The subject of the study was the development of communication in infancy, described on the basis of longitudinal participant observation and video recordings of children’s behaviour during stimulation. The aim was to demonstrate the impact of the stimulation techniques used on the emergence of expected developmental stages. The growing number of infants exhibiting communication difficulties necessitates very early diagnosis and the immediate implementation of developmental stimulation. The text discusses infants’ primary skills and the specific role of the amygdala in establishing eye contact and speech learning. The timing of the start of stimulation significantly influences the formation of connections between subcortical and cortical structures, which determine the development of communication and social behaviour. Contemporary knowledge regarding the formation of early communicative behaviours has enabled the development of new techniques for stimulating cognitive function. The exercises involved combining different sensory modalities – hearing, sight, touch, movement, taste and smell—in order to activate all areas of the cerebral cortex and the cerebellum, which processes motor plans, including those related to articulation. The techniques used primarily comprised auditory language programmes (vowels, syllables, onomatopoeic expressions, words and sentences) recorded by an actress, photographs of people’s faces uttering vowels, as well as object categorisation exercises and pattern imitation patterns.
In summary, the stages of speech development in children diagnosed at an early stage and receiving therapeutic intervention are presented. Infants who had not reached the expected developmental milestones, through the use of exercises carried out at a table and during daily activities, not only returned to the correct developmental path but also mastered skills typically seen in older children, thereby building their high intellectual potential.
Bibliografia
Berboth Stella, Morawetz Carmen (2021), Amygdala-prefrontal connectivity during emotion regulation: A meta-analysis of psychophysiological interactions.
Cacioppo Stephanie, Cacioppo John (2023), Neuronauka społeczna, przeł. Małgorzata Guzowska, Warszawa.
Cieszyńska-Rożek Jagoda (2018), Neurobiologiczne podstawy rozwoju poznawczego. Słuch, Kraków.
Cieszyńska-Rożek Jagoda, Korendo Marta (2021), Dymensjonalna diagnoza rozwoju dziecka, Kraków.
Cieszyńska-Rożek Jagoda (2022a), Neurośrodowiskowe przyczyny opóźnionego rozwoju mowy w wieku niemowlęcym, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria językoznawcza”, vol. 29 (49), s. 177–196.
Cieszyńska-Rożek Jagoda (2022b), Neurobiologiczne podstawy rozwoju poznawczego. Język, Kraków.
Cieszyńska-Rożek Jagoda (2023), Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania. 20 lat później, Kraków.
Cieszyńska-Rożek Jagoda, Kuśnierz Małgorzata (2025), Dialog o terapii, w: Dyskurs- -dialog-rozmowa w postępowaniu logopedycznym, red. Adrianna Urban-Rafałek, 2025, s. 12–26.
Dehaene-Lamberetz Ghislaine, Spelke Elizabeth (2015), The Infancy of the Human Brain, „Neuron Volume”, 88, Issue 1, s. 93–109.
Eliot Lise (2010), Co tam się dzieje? Jak rozwija się mózg i umysł dziecka w pierwszych pięciu latach życia, tłum. Andrzej Jankowski, Poznań.
Everett Daniel (2019), Jak powstał język. Historia największego wynalazku ludzkości, przeł. Adam Tuz, Warszawa.
Hadjikhani Nouchine, Åsberg Johnels Jakob, Zürcher Nicole R., Guillon Quentin, Gillberg, Christopher (2017), Look me in the eyes: constraining gaze in the eye-region provokes abnormally high subcortical activation in autism, „Scientific Reports”, 7(1), s. 31–63.
Jessen Sarah, Grossmann Robert (2020), The developmental origins of subliminal face processing, „Neuroscience & Biobehavioral Reviews”, vol. 116, s. 454–460.
Johnson Mark H., de Haan Michelle (2018), Neurokognitywistyka rozwoju, przeł. Alicja Niedźwiedzka, Gdańsk.
Kossut Małgorzata (2018), Neuroplastyczność. Warszawa.
Kandel Eric (2020), Zaburzony umysł. Co nietypowe mózgi mówią o nas samych, przeł. Dariusz Rossowski, Kraków.
Kuhl Patricia, Feng-Ming Tsao, Huei-Mei Liu (2003), Foreign language experience in infacy: effects of short term exposure and social interaction on phonetic learning, „Proceedings of the National Academy of Scences”, vol. 100 (15), s. 9096–9101.
Kuhl Patricia (2010), Brain mechanisms in early language acquisition, „Neuron Review”, vol. 67, s. 713–727.
LeDoux Joseph (2008), Amygdala, „Scholarpedia”, 3(4), s. 26–98.
Ramirez-Esparza Nairan, Garcia-Sierra Alicia, Kuhl Patricia K. (2017), Look who’s talking NOW! Parentese speech, social context, and language development across time.
Tomalski Przemysław, Dopierała Aleksandra (2018), Rozwój funkcjonalny mózgu na przykładzie korowych mechanizmów percepcji twarzy i mowy u niemowląt, „Polskie Forum Psychologiczne”, XXIII 1, s. 64–77.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jagoda Cieszyńska-Rożek

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
