Predykacja mianownikowa jako szczególny przypadek predykacji rzeczownikowej na przykładzie rzeczownika predykatywnego nadzieja
Okładka czasopisma Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, tom 33, nr 1, rok 2026
PDF

Słowa kluczowe

predication
predicative noun
supporting verb
nominative predication
verb aspect

Jak cytować

Nadzieja, B. (2026). Predykacja mianownikowa jako szczególny przypadek predykacji rzeczownikowej na przykładzie rzeczownika predykatywnego nadzieja. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 33(1), 203–216. https://doi.org/10.14746/pspsj.2026.33.1.13

Liczba wyświetleń: 0


Liczba pobrań: 0

Abstrakt

The aim of the present article is to describe a specific form of noun predication. Structures of this type consist of at least two constituent elements: a predicavely empty verb and another part of speech – semantically constitutive, though formally subordinate. Most often this could be a noun, but it’s also possible that an adjective or adverb appears in this position. Since this noun takes on the predicative function, we speak of predicative nouns and noun predication, whilst the verb is referred to as a supporting verb. The author focuses on those cases in which the noun predicate occurs in the specific position of the subject of the sentence, and thus in the nominative case, and proposes the term ‘nominative predication’ (or ‘subject predication’ in non-inflected languages) for this phenomenon. The predicate noun in this analysis is ‘hope’. The research method involved comparing a list of supporting verbs found in existing Polish dictionaries with a list extracted from various online texts, mostly of a religious, artistic or stylised artistic nature, in which the predicate noun under study appeared in the nominative case. The issue of aspectual pairs of auxiliary verbs is also discussed, leading to the conclusion that auxiliary verbs undergo irregular aspectual changes, particularly those that form the perfect aspect through prefixation. Although these constructions are quite rare in the language and tend to be found in written and literary contexts, it seems worthwhile to analyse them in order to gain a complete picture of the language. As a result, a much more comprehensive list of supporting verbs for the predicative noun ‘hope’ in nominative predication has been compiled.

https://doi.org/10.14746/pspsj.2026.33.1.13
PDF

Bibliografia

Anusiewicz Janusz (1978), Konstrukcje analityczne we współczesnym języku polskim, Wrocław.

Augustyn Monika (2009), Métaphore et figement dans les collocations verbales comportant un nom de sentiment, „Synérgies Pologne”, nr 6, s. 19–27.

Cuq Jean-Pierre (2003), Dictionnaire de didactique du français, Paryż.

EJO – Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, red. Kazimierz Polański, Wrocław 1999.

Fasciolo Monika (2017), Are occurrence verbs the supports for event nouns?, „Etudes de Linguistique Appliquée”, nr 2, s. 197–210.

Firth John Rupert (1951), Modes of Meaning, „Essays and Studies of the English Association”, New Series 4, s. 118–149.

Gross Gaston (1996), Prédicats nominaux et compatibilité aspectuelle, „Langages”, 121, s. 54–73.

Grzegorczykowa Renata (2001), Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa.

Jędrzejko Ewa (1992), Słownictwo tzw. analityczne w opisie leksykalnym (propozycja opisu i klasyfikacji), w: Opisać słowa, red. Andrzej Markowski, Warszawa, s. 50–61.

Jędrzejko Ewa (1998), Z problemów lingwistycznego opisu kolokacji werbonominalnych, w: Słownik polskich zwrotów werbo-nominalnych. Zeszyt próbny, red. Ewa Jędrzejko, Warszawa.

Kaliska Agnieszka (2008), Analiza przejawów predykacji w języku polskim i francuskim w celu wyznaczenia równoważnych semantycznie wykładników predykatu logicznego, Poznań [rozprawa doktorska].

Kaliska Agnieszka (2011), Prédicats et verbes supports d’occurrence météorologiques dans une perspective contrastive franco-polonaise, „Lingvisticae Investigationes”, nr 2, s. 169–203.

Karaś Agnieszka Nowak Ewa (1999), Znaczenie predykatu a wybór werbalizatora w konstrukcjach analitycznych (na przykładzie konstrukcji z predykatami chęć, ochota, pragnienie, żądza), „Poradnik Językowy”, z. 1, s. 11–20.

Klemensiewicz Zenon (1969), Zarys składni polskiej, Warszawa.

Krzyżanowska Anna, Augustyn Magdalena (2008), La combinatoire des noms d’affect avec les verbes supports, „Roczniki Humanistyczne”, 56(5), s. 109–122.

Lisczyk-Kubina Karolina (2013), Czasowniki momentalne jako komponenty werbalne konstrukcji analitycznych wyrażających fazę, „Linguarum Silva”, 2, s. 15–30.

Loewe Iwona (2000), Konstrukcje analityczne w poezji Młodej Polski, Katowice.

Piegzik Wioletta (2018), Interakcje negocjacyjne w pracy projektowej uczących się języka francuskiego jako obcego, Szczecin.

Słownik języka polskiego PWN, sjp.pwn.pl (data dostępu 15.10.2025).

Słownik języka polskiego, red. Witold Doroszewski, sjp.pwn.pl/doroszewski (data dostępu 14.10.2025).

Tokarski Jan (2003), Pojęcie czasownika, w: Współczesna polszczyzna. Wybór opracowań. Części mowy, red. Jerzy Bartmiński, Marta Nowosad-Bakalarczyk, Lublin.

USJP – Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, red. Stanisław Dubisz, Elżbieta Sobol, Warszawa 2003, usjp.pwn.pl (data dostępu 1.09.2025).

Vetulani Grażyna (2000), Rzeczowniki predykatywne języka polskiego. W kierunku syntaktycznego słownika rzeczowników predykatywnych, Poznań.

Wolińska Olga (1978), Konstrukcje bezmianownikowe we współczesnej polszczyźnie, Katowice.

Żmigrodzki Piotr (2000), Właściwości składniowe analitycznych konstrukcji werbo-nominalnych, Katowice.

Żmigrodzki Piotr (2004), Słownik semantyczno-syntaktyczny czasowników posiłkowych – założenia wstępne, „Linguistica Bidgostiana”, s. 187–202.