Keywords
dialects of western Greater Poland
field research
How to Cite
Number of views: 32
Number of downloads: 17
Abstract
In this article, the names of the degree of kinship and affinity of the family in the western parts of Greater Poland were analyzed, paying attention to the changes that have occurred in the analyzed group of lexis in the studied area over more than 50 years, i.e. since the 1970s, when field research was carried out for the Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski (Atlas of Greater Poland’s Folk Language and Culture), until the present. The Atlas material was compared with the lexical data that the author collected in 2024 at selected Atlas locations or near them. The analysis covered 27 terms of family relations and showed that transformations are occurring among this group of lexis. Some names are still used (where they were used before or in other locations), some have disappeared, and new names have appeared as well.
References
AJKLW – Sobierajski Zenon, Burszta Józef. red. (1979–2005), Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski, t. 1–6, red. Zenon Sobierajski, Józef Burszta, t. 7–11, red. Zenon Sobierajski, Wrocław–Poznań.
AJKLW-VII – Sobierajski Zenon, red. (1992), Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski, t. 7, cz. 1: Mapy, cz. 2: Wykaz i komentarze do map, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Batko-Tokarz Barbara (2019), Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego, Kraków.
Gruchmanowa Monika (1967), Gwary Wielkopolski, [w:] Kultura ludowa Wielkopolski, red. Józef Burszta, t. 3, Poznań, s. 351–391, przedruk w: taż, Językoznawcze wędrówki nie tylko po Poznaniu. Studia o języku Poznania, Wielkopolski i Polonii, Poznań 2006, s. 67–131.
Gruchmanowa Monika (1969), Gwary Kramsk, Podmiokli i Dąbrówki w województwie zielonogórskim, Zielona Góra.
Gruchmanowa Monika (1970), Gwary zachodniej Wielkopolski, Poznań.
Jocz Lechosław (2019), System samogłoskowy gwary Dąbrówki Wielkopolskiej, „Gwary Dziś”, t. 8, s. 115–140.
Kobus Justyna (2019), Studia nad fleksją rzeczownika w gwarach wielkopolskich, Poznań.
KwAJKLW – Sobierajski Zenon (1972), Kwestionariusz do Atlasu języka i kultury ludowej Wielkopolski, cz. 3: Etnographica (uzup. Tadeusz Wróblewski), Poznań.
KwAJKLW30 – Sierociuk Jerzy, Kwestionariusz do Atlasu języka i kultury ludowej Wielkopolski po 30 latach – badania powtórne (kwestionariusz opracowany na podstawie KwAJKLW, zawierający wybór pytań, maszynopis).
Magda-Czekaj Małgorzata (2012), Historyczne a współczesne nazwy relacji rodzinnych, „Język Polski”, z. 3, s. 212–218. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.92.3.6
Nitsch Kazimierz (1960), Wybór polskich tekstów gwarowych, Warszawa.
SGP – Reichan Jerzy, kier. (1983–1986), Słownik gwar polskich, oprac. przez Zakład Dialektologii Polskiej Instytutu Języka Polskiego PAN, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź, t. 2, z. 3(6).
Sierociuk Jerzy (2003), Założenia metodologiczne badań języka wsi, „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, t. 11, red. Zdzisława Krążyńska, Zygmunt Zagórski, Poznań, s. 131–136.
Sierociuk Jerzy (2010), Założenia metodologiczne regionalnych słowników gwarowych powstających przy współudziale środowisk lokalnych, [w:] Studia dialektologiczne IV, red. Halina Kurek, Anna Tyrpa, Jadwiga Wronicz, Kraków, s. 135–143.
Sobierajski Zenon (1985), Teksty gwarowe z zachodniej Wielkopolski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź.
Szymczak Mieczysław (1966), Nazwy stopni pokrewieństwa i powinowactwa rodzinnego w historii i dialektach języka polskiego, Warszawa.
Urbańczyk Stanisław (1962), Zarys dialektologii polskiej, wyd. 2, Warszawa.
WSJP PAN: Żmigrodzki Piotr, red. (2007–), Wielki słownik języka polskiego PAN, https://wsjp.pl/ [dostęp: 15 marca 2025].
Zagórski Zygmunt (1991), O mowie mieszkańców kilkunastu wsi wokół Konina, Wrocław.
Zielińska Anna (2013), Mowa pogranicza. Studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim, Warszawa.
License
Copyright (c) 2025 Iwona Żuraszek-Ryś
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors
The Author declares that they are entitled to personal and property (material) copyrights to their work published in “Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, and that these rights are not limited by the terms of Author’s agreement. The Author warrants the originality, authorship, and sole ownership of all rights to the Work, and affirms that they have the right to grant all kinds of licenses hereinabove without infringing on the intellectual property rights of any third party, including personal rights.
The Author(s) retains copyright to their article and the right to freely dispose of the work, granting Adam Mickiewicz University in Poznań a non-exclusive, royalty-free licence under the Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) Creative Commons licence to use the Work without territorial restrictions for an indefinite period in the fields of use designated in the Author’s agreement.
Users
Interested Internet users are entitled to use works published in „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” since 2016 under the following conditions:
- attribution - obligation to provide, together with the distributed work, information about the authorship, title, source (link to the original work, DOI) and the license itself.
- no derivatives - the work must be preserved in its original form, without the author's consent it is not possible to distribute the modified work, such as translations, publications, etc.
Copyrights are reserved for all texts published before 2016.
Other
Adam Mickiewicz University in Poznań retains the right to the journal as a whole (including its layout, graphic design, title, cover design, logo and more).