„To nie jest poezja w całym słowa tego znaczeniu”. Pieśni żałobne getta Izabeli Gelbard

Main Article Content

Sylwia Karolak

Abstrakt

The main purpose of this article is to analyse the reception of Izabela Glebard’s (Czajka-Stachowicz’s) works, with particular emphasis on her only book of poety Pieśni żałobne getta . At first Gelbard intentionally chooses poetry, but after the experience of World War II, she leaves it completely and repleces by prose. The root cause of this state of affairs is the war trauma. Very important is also the critical attitude of the writer to her poems. These works have not been appreciated by literary critics who treat them as a document and testimony rather than a valuable poetry. It seems that the Gelbard poems, like all her works, are waiting for a new, contextual reading.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
(Nie)opisane. Poetki polskie XX i XXI wieku
Biogram autora

Sylwia Karolak, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

literaturoznawczyni, adiunkt w Zakładzie Antropologii Literatury Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuje się obecnością wątków postpamięciowych w literaturze polskiej, a także kreślonymi ręką kobiet utworami dotyczącymi II wojny światowej. Autorka książki Doświadczenie Zagłady w literaturze polskiej 1947-1991. Kanon, który nie powstał (Poznań 2014). Współredaktorka pracy zbiorowej Ślady II wojny światowej i Zagłady w najnowszej literaturze polskiej (Poznań 2016).

Bibliografia

  1. (B) [właśc. Bogdan Butryńczuk] (1946), Pieśni żałobne getta [rec.], „Dziennik Zachodni”, nr 313, s. 3.
  2. (f) 1957, Ukazały się na rynku… [rec.], „Przekrój”, nr 613, s. 10.
  3. (kar. b.) [właść. Karolina Beylin], Pieśni żałobne getta [rec.], „Kurier Codzienny” 1946, nr 199, s. 5.
  4. (m. k.) (1957), Z dziejów legendy, „Życie Literackie”, nr 4, s. 11.
  5. (tom) (1957), Wśród nowych książek, których już nie ma w księgarniach, „Dziennik Bałtycki”, nr 11.
  6. Birenbaum Halina (1949), Przedmowa. „Życzę zdrowia, dobrego humoru – a jeśli nie można, to tym bardziej” [online], Warszawa [dostęp: 25 listopada 2016], goo.gl/sH3ZS4.
  7. Birenbaum Halina (1990), Wiersze sprzed i z czasu potopu [online], Tel Aviv [dostęp: 25 listopada 2016], http://www.zwoje-scrolls.com/zwoje35/text09p.htm#f3.
  8. Broniewski Władysław (1946), Przedmowa, w: Izabela Gelbard (por. Czajka), Pieśni żałobne getta, Wydawnictwo Juliana Wyderki, Katowice, s. 5-6.
  9. Czajka Stefania (1946), Żydzi z Kołbieli, „Odra”, nr 5, s. 6.
  10. Czajka-Stachowicz Izabela (1971), Córka czarownicy na huśtawce, Czytelnik, Warszawa.
  11. Czajka-Stachowicz Izabela (2012a), Małżeństwo po raz pierwszy, Wydawnictwo W. A.B., Warszawa.
  12. Czajka-Stachowicz Izabela (2012b), Nigdy nie wyjdę za mąż, Wydawnictwo W. A.B., Warszawa.
  13. Czajka-Stachowicz Izabela (2013), Ocalił mnie kowal, Wydawnictwo W. A.B., Warszawa.
  14. Czajka-Stachowicz Izabela (1972), „Przyjaciółka”, nr 21.
  15. Dobrowolski Stanisław R. (1946), Pieśni żałobne getta [rec.], „Polska Zbrojna”, nr 175, s. 3.
  16. Emancypantka. Gwiazda przedwojennych salonów o sobie i ludziach swoich czasów (2012), „Elle”, nr 8.
  17. Gelbard Izabela (por. Czajka) (1946), Pieśni żałobne getta, Wydawnictwo Juliana Wyderki, Katowice.
  18. Gross Natan (1993), Poeci i Szoa. Obraz zagłady Żydów w poezji polskiej, Offmax Wydawnictwo i Agencja Autorska, Sosnowiec.
  19. Karren Tamara (1992), Pieśni żałobne, „Orzeł Biały”, nr 1477, s. 67-69.
  20. Kolińska Krystyna (1992a), Szatańska księżniczka. Opowieść o Izabeli Czajce-Stachowicz, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa.
  21. Kolińska Krystyna (1992b), W Buenos Aires z Gombrowiczem, „Życie Warszawy”, nr 230, s. 6-7.
  22. Kott Jan (1956), Książka ta jest…, w: Izabela Czajka (Stachowicz), Ocalił mnie kowal, Czytelnik, Warszawa, s. 5-7.
  23. Księga Pamięci Zgierza (Yizkor Book Zgierz) (2016) [online], przeł. Towarzystwo Ochrony Kultury Zgierza, Zgierz [dostęp: 26 listopada 2016], http://www.jewishgen.org/Yizkor/zgierz/zgi392.html#b36.
  24. Kuczyńska-Koschany Katarzyna (2013), „Vse poèty židy”. Antytotalitarne gesty poetyckie i kreacyjne wobec Zagłady oraz innych doświadczeń granicznych, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
  25. Łubieńska Anna (1947), Pieśni żałobne Getta, „Jedność Ludowa”, nr 11, s. 4-5.
  26. Maciejewska Irena (1976), Getto warszawskie w literaturze polskiej, w: Literatura wobec wojny i okupacji, red. Michał Głowiński, Janusz Sławiński, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, s. 135-162.
  27. Maciejewska Irena, oprac. (1988), Męczeństwo i zagłada Żydów w zapisach literatury polskiej, wybór i wstęp Irena Maciejewska, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1988.
  28. Matywiecki Piotr (2012), Poezja, w: Literatura polska wobec Zagłady (1939-1968), red. Sławomir Buryła, Dorota Krawczyńska, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa, s. 175-239.
  29. Nastulanka Krystyna (1957), O dobrej wróżce, chytrym kowalu i narodzinach oraz cudownym ocaleniu Czajki, „Nowa Kultura”, nr 11.
  30. Nieudana noc poślubna Izabeli skandalistki. Książkę recenzuje Grażyna Kuźnik (2012), „Polska. Dziennik Zachodni”, nr 240.
  31. Ocalił mnie kowal (1957), „Głos Robotniczy”, nr 77.
  32. Pieśń ujdzie cało… Antologia wierszy o Żydach pod okupacją niemiecką (2012), oprac. i wstęp Michał M. Borwicz, Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, Lublin.
  33. Przedwojenna Bridget Jones [rec.] (2012), „Zwierciadło”, nr 9.
  34. Słowa pośród nocy. Poetyckie dokumenty Holokaustu, wstęp, wybór i oprac. Agnieszka Żółkiewska, przeł. Marek Tuszewicki, Agnieszka Żółkiewska, Michał Koktysz, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Warszawa.
  35. Sołowianiuk Paulina (2011), Ta piękna mitomanka. O Izabeli Czajce-Stachowicz, Wydawnictwo Iskry, Warszawa.
  36. Teczka personalna, opisana: Czajka-Stachowiczowa Stanisława, Dom Literatury w Warszawie.
  37. Teczka z wycinkami prasowymi, opisana: Czajka-Stachowicz Izabella, Dom Literatury w Warszawie.
  38. Ubertowska Aleksandra (2014), Gender i Holokaust: strategie przetrwania, zasady tekstotwórcze, w: tejże, Holokaust. Auto (tanato) grafie, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa, s. 135-159.
  39. Umińska-Keff Bożena, red. (2012), Tango łez śpiewajcie muzy. Poetyckie dokumenty Holokaustu, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Warszawa.
  40. Wisłocki Seweryn A. (2003), Izabela i Teofil, „Dziennik Zachodni”, nr 40.
  41. Żukowski Tomasz, red. (2016), Zagłada w „Medalionach” Zofii Nałkowskiej. Teksty i konteksty, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa.
  42. Żukrowski Wojciech (1970), Na moim sitku: Bajkowy Paryż, „Nowe Książki”, nr 14, s. 840-842.