Miłosza pobyty w równoległych (przekładowych) światach

Main Article Content

Ewa Rajewska

Abstrakt

The well known interpretation of Miłosz’s work as an attempt to capture fulness, has been most fully formulated by Jan Błoński’s “Miłosz jak świat” [“Miłosz like a World”]. The author of the article provides a more detailed version of the interpretation, presenting Miłosz’s work as a multiplied universe: in translation and in self-translation. Miłosz’s universe has been multiplied through translation: undertaking translation of so many and so various poets, Miłosz, by extension, translated their poetic worlds. In doing so, he had to go beyond the borders of the world of his own idiom and imagination. Miłosz’s attempts at transgression beyond the borders of his own language and imagination, and into a poetic “parallel universe”, are conducted, according to the present author, in two ways: through similarity and through completion. Miłosz translates works which he which he selected on the principle of an exceptional poetic kinship (for example in his Excerpts from Useful Books). Other translations were an opportunity to test himself on an intriguing poetic material, which he himself would not be willing to create (for example in poetry by Anna Świrszczyńska).

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Dialogi Miłosza
Biogram autora

Ewa Rajewska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Instytut Filologii Polskiej.

doktor, adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej UAM; literaturoznawczyni, translatolożka i tłumaczka. Autorka książek o twórczości oryginalnej i przekładowej Stanisława Barańczaka: Stanisław Barańczak – poeta i tłumacz (2007) oraz o polskich przekładach Alice’s Adventures in Wonderland Lewisa Carrolla: Dwie wiktoriańskie chwile w Troi, trzy strategie translatorskie (2004); współredaktorka przygotowanej z Edwardem Balcerzanem antologii Pisarze polscy o sztuce przekładu 1440–2005 (2007). Kierowniczka specjalności przekładowej na studiach polonistycznych drugiego stopnia (www.przekladowa.amu.edu.pl).

Bibliografia

  1. Balcerzan E., Tłumaczenie jako „wojna światów”. W kręgu translatologii i komparatystyki, Poznań 2010.
  2. Balcerzan E., Rajewska E., Pisarze polscy o sztuce przekładu 1440–2005. Antologia, Poznań 2007.
  3. Błoński J., Epifanie Miłosza, w: Poznawanie Miłosza. Studia i szkice o twórczości poety, red. J. Kwiatkowski, Kraków 1985.
  4. Błoński J., Miłosz jak świat, Kraków 1998.
  5. Brewińska J., Tłumacząc Annę Świrszczyńską, w: Czesław Miłosz i rewolucja, red. J. Madejski, Szczecin 2011.
  6. Carpenter B., Recepcja poezji Czesława Miłosza w Amery¬ce, przeł. T. Żukowski, w: Życie w przekładzie, red. H. Stephan, Kraków 2001.
  7. Cavanagh C., The Americanization of Czeslaw Milosz, „Literary Imagination” 2004, nr 6.
  8. Dehnel J., V. Obywatel ziemski Czesław M. objeżdża swój majątek w Szetejnach, w: Żywoty równoległe, Kraków 2005.
  9. Fiut A., Moment wieczny. Poezja Czesława Miłosza, Kraków 1998.
  10. Franaszek A., Miłosz. Biografia, Kraków 2011.
  11. Heaney S., An Interview [with Randy Brandes], „Salmagundi” 1988, nr 80.
  12. Heaney S., Czesław Miłosz i poezja światowa, przeł. R. Gorczyńska, „Zeszyty Literackie” 1999, nr 2 (66).
  13. Heaney S., Śmierć starego króla, przeł. A. Skucińska, „Tygodnik Powszechny” 2004, nr 35. Także: www.milosz.pl [dostęp: 21 listopada 2011].
  14. Jarniewicza J., Tłumacz jako twórca kanonu, w: Przekład — język — kultura, red. R. Lewicki, Lublin 2002.
  15. Kluba A., Interpretowanie kropki. O cyklu „Groteski” z tomu „Wiatr” Anny Świrszczyńskiej, „Pamiętnik Literacki” 2005, z. 1.
  16. Kwiatkowski J., Miejsce Miłosza w poezji polskiej, w: Poznawanie Miłosza. Studia i szkice o twórczości poety, red. J. Kwiatkowski, Kraków 1985.
  17. Levertov D., Pobyty w równoległych światach, przeł. C. Miłosz, w: C. Miłosz, Przekłady poetyckie, red. M. Heydel, Kraków 2005.
  18. Miłosz C., Angielski, język, w: Abecadło Miłosza, Kraków 1997.
  19. Miłosz C., Ars poetica?, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  20. Miłosz C., Dalsze okolice, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  21. Miłosz C., Gorliwość tłumacza, w: Ogród nauk, Lublin 1991.
  22. Miłosz C., Jakiegoż to gościa mieliśmy. O Annie Świrszczyńskiej, Kraków 2003.
  23. Miłosz C., Lourie, Richard i Jody, w: Abecadło Miłosza, Kraków 1997.
  24. Miłosz C., Na trąbach i na cytrze, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  25. Miłosz C., New and Collected Poems 1931–2001, Allen Lane 2001.
  26. Miłosz C., Nie więcej, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  27. Miłosz C., O przekładach, w: Kontynenty, Kraków 1999.
  28. Miłosz C., Sześć wykładów wierszem. Wykład II, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  29. Miłosz C., Świadomość, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  30. Miłosz C., Tłumacząc Annę Świrszczyńską na wyspie Morza Karaibskiego, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  31. Miłosz C., W mieście, w: Wiersze wszystkie, Kraków 2011.
  32. Miłosz C., Wstęp, w: W.B. Yeats, Odjazd do Bizancjum. Wieża / Sailing to Byzantium. The Tower, przeł. C. Miłosz, Kraków 2004.
  33. Miłosz C., Wypisy z ksiąg użytecznych, Kraków 2000.
  34. Noel-Tod J., Dla was Miłosz, dla mnie Meewosh, przeł. E. Rajewska, „Literatura na Świecie” 2003, nr 1–2.
  35. Nycz R., Prywatna księga różności, „Teksty” 1981, nr 4–5.
  36. Rosenthal M., Revising Anna Świrszczyńska. The Shifting Stance of Czesław Miłosz’s English Translations, „Canadian Slavonic Papers” 2010, t. 52, z. 1/2.
  37. Świrszczyńska A. / Swir A., Mówię do swego ciała / Talking to My Body, przeł. C. Miłosz, L. Nathan, Kraków 2002.
  38. Toruńczyk B., Miłosz: Na marginesie biografii, „Dwutygodnik” 2011, nr 64: http://www.dwutygodnik.com/artykul/2551 [dostęp: 21 listopada 2011].
  39. Vendler H., Z okruchów, świat już doskonały, przeł. T. Kunz, w: Poznawanie Miłosza 2. Część pierwsza 1980–1998, red. A. Fiut, Kraków 2000.