Trzy zwiędłe liście, trzy smutne wiersze (Garczyński, Lenartowicz, Asnyk)

Main Article Content

Wojciech Hamerski

Abstrakt

This text provides an interpretation of three poems, written by nineteenth century poets, that share a common theme of Autumn, with a particular attention given to the motif of a withered leaf. The author is interested how the poems in question match the elegiac convention of autumn lyric poetry and, at the same time, how each in its own way tries to overcome this convention. In Odpowiedź na list written by Stefan Garczyński, the acceptance of passing is concurrently met with defiance, expressed in a language of paradoxical metaphor. Teofil Lenartowicz in his Liście zwiędłe breaches the formal elegiac tone with the application of underlying vitalistic overtones included in the poem. Adam Asnyk’s Zwiędły listek, through a superposition of metonymies, achieves the effect of multilayered mediation and erasure of the trace of experience. The reading and understanding of the three poems, composed in Romanticism and post-Romanticism periods, make it possible to observe, fragmentarily of course, the multiplicity of different poetic attitudes that accompany the process of re-enchantment of the world.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Hamerski, W. (2011). Trzy zwiędłe liście, trzy smutne wiersze (Garczyński, Lenartowicz, Asnyk). Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, (18), 125-145. https://doi.org/10.14746/pspsl:2011.18.7
Dział
Elegia i elegijność
Biogram autora

Wojciech Hamerski, IFP UAM

Adiunkt w Z akładzie Literatury Romantyzmu Instytutu Filologii Polskiej UAM. Zajmuje się literaturą dziewiętnastowieczną, obecnie pracuje nad zagadnieniami ironii romantycznej i jej recepcją we wspołczesnej refleksji humanistycznej. Autor książki Romantyczna troposfera powieści. Interpretacje prozy Kraszewskiego, Sztyrmera i Korzeniowskiego (2010). Redaktor tomow zbiorowych, np. Siła komentarza. Romantyzmy literaturoznawcow (2011), autor artykułow i recenzji publikowanych m.in. w „Zeszytach Karmelitańskich”, „amięniku Literackim”, „zasie Kultury”, „rzewodniku Bibliograficzno-Metodycznym”. Redaktor serwisu sztukapilki.pl, wespołz Jerzym Borowczykiem przygotowuje

Bibliografia

  1. Abrams M.H., Zwierciadło i lampa. Romantyczna teoria poezji a tradycja krytycznoliteracka, przeł. M.B. Fedewicz, Gdańsk 2003.
  2. Asnyk A., Poezye, t. 1–3, Warszawa 1898.
  3. Asnyk A., [Przemówienie nad trumną Lenartowicza], w: Głosy o Lenartowiczu, wybór, oprac. P. Hertz, Kraków 1976.
  4. Bielik-Robson A., Racjonalność romantyzmu, w: Romantyzm i nowoczesność, red. M. Kuziak, Kraków 2009.
  5. Brodziński K., O elegii, w: Wybór pism, oprac. A. Witkowska, Wrocław 1966.
  6. Budrewicz T., „Świeża poezja” gór, w: Wiersze pozytywistów. Interpretacje, Katowice 2000.
  7. Danek D., O tytule utworu literackiego, „Pamiętnik Literacki” 1972, z. 4.
  8. Derrida J., O gramatologii, przeł. B. Banasiak, Warszawa 1999.
  9. Długosz-Kurczabowa K., Nowy słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 2003.
  10. Garczyński S., Odpowiedź na list, w: Poezye Stefana Garczyńskiego, Przemyśl 1882.
  11. Janion M., Wiersze sieroce Lenartowicza, „Pamiętnik Literacki” 1972, z. 4.
  12. Kuczera-Chachulska B., Przemiany form i postaw elegijnych w liryce polskiej XIX wieku, Warszawa 2002.
  13. Lenartowicz T., Wybór poezyj, oprac. J. Nowakowski, Wrocław 1972.
  14. Lévinas E., Ślad innego, przeł. B. Baran, w: Filozofia dialogu, oprac. B. Baran, Kraków 1991.
  15. Listy Stefana Garczyńskiego, oprac. P. Mączewski, „Myśl Narodowa” 1933, nr 35.
  16. Mocarska-Tycowa Z., Wybory i konieczność. Poezja Adama Asnyka wobec gustów estetycznych i najważniejszych pytań swoich czasów, Toruń 1990.
  17. Nietzsche F., O prawdzie i kłamstwie w pozamoralnym sensie, przeł. B. Baran, w: Pisma pozostałe, Kraków 2004.
  18. Nowicka E., Postylion niesie pisanie... Szkice o romantycznym liście poetyckim, Poznań 1993.
  19. Nowakowski J., Wstęp, w: T. Lenartowicz, Wybór poezyj, oprac. J. Nowakowski, Wrocław 1972.
  20. Ricoeur P., Czas i opowieść, t. 3: Czas opowiadany, przeł. U. Zbrzeźniak, Kraków 2008.
  21. Ricoeur, Pamięć. Historia. Zapomnienie, przeł. J. Margański, Kraków 2006.
  22. Seweryn D., Zimowe gry literackie, w: „...jak tam zaszedłeś”. Mickiewicz w szkole klasycznej, Lublin 1997.
  23. Skibińska M., Słowiczy niepokój – o cienistych rejonach idylli w poezji Teofila Lenartowicza, „Literatura Ludowa” 2007, nr 1.
  24. Szeląg Z., Stefan Garczyński. Zarys biografii, Kielce 1983.
  25. Szeląg Z., Wstęp, w: S. Garczyński, Wybór poezji, Warszawa 1985.
  26. Zgorzelski C., Wstęp, w: A. Mickiewicz, Wybór poezyj, t. 1, oprac. C. Zgorzelski, Wrocław 1986.
  27. Żeleński (Boy) T., Spowiedź poety, w: Pisma, t. 1: Słówka, Warszawa 1956.