Trans/figuracje nowoczesności? Spory o twórczość Marii Komornickiej-Piotra Odmieńca Własta

Main Article Content

Mateusz Chmurski

Abstrakt

The article is a reflection of how the work by Maria Komornicka (pen name Piotr Odmieniec Włast) was perceived in the past two decades on the basis of an analysis of a monograph by Edward Boniecki (1996), Izabela Filipiak (2006) and Brigitta Helbig-Mischewski (2010) in the context of changes in the interpretation of modern Polish literature. In the article, attention is drawn to three groups of issues which can only be identified on the basis of contemporary perception, incomplete as it is, due to the fact that all the works of Komornicka have not been published. The forms and meaning of broadly defined autobiographical writing has been re-defined, while Polish and regional literary modernism has been revised together with the involvement of literary researchers in the subject of their analyses. The author of the article suggests a schematic differentiation between updating, prospective and retrospective strategies in Komornicka’s work and a reflection on the indirect involvement in social and cultural discourses and discussions developed by contemporary researchers into Komornicka’s work.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Niezgoda buduje. Polskie spory o literaturę
Biogram autora

Mateusz Chmurski, Katedra Polonistyki i Bohemistyki. Université de Lorraine.

doktor nauk humanistycznych (2012) na podstawie pracy Figury nowoczesności. Teoria i praktyka tekstu w literaturach Europy środkowej (1900-1914) w ramach umowy o współpromotorstwie między Uniwersytem Warszawskim a Université Paris-Sorbonne. Pracuje jako asystent w Katedrze Polonistyki i Bohemistyki Université de Lorraine (Nancy) oraz jako asystent koordynatora projektu NPRH Problemy literatury i kultury modernizmu Europy środkowo-Wschodniej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktor tomów: Modernizm[y] Europy środkowo-Wschodniej, „Przegląd Filozoficzno-Literacki”, nr 1-2 (36), 2013 (z Ewą Paczoską) oraz Karol Irzykowski, La Chabraque. Les Rêves de Maria Dunin, Paryż 2013 (przekład i opracowanie nowej francuskiej edycji Pałuby oraz fragmentów dziennika Irzykowskiego; z Kingą Siatkowską-Callebat i Patrickiem Rozborskim).

Bibliografia

  1. Bielik-Robson Agata (2009), Racjonalność romantyzmu, w: Romantyzm i nowoczesność, red. Michał Kuziak, Universitas, Kraków, s. 57-70.
  2. Bogaert Catherine i Lejeune Philippe (2003), Un journal a soi. Histoire d’une pratique, Textuel, Paris.
  3. Bogaert Catherine i Lejeune Philippe (2005), Le Journal intime. Histoire et anthologie, Textuel, Paris.
  4. Bolecki Włodzimierz (1997), Polowanie na postmodernistów (w Polsce) i inne szkice, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
  5. Bolecki Włodzimierz (2012), Modalności modernizmu. Studia, analizy, interpretacje, Wydawnictwo IBL, Warszawa.
  6. Boniecki Edward (1996), Modernistyczny dramat ciała. Maria Komornicka, Wydawnictwo IBL, Warszawa.
  7. Chmurski Mateusz (2013), Modernizm(y) Europy środkowej? Rekonesans, „Przegląd Filozoficzno-Literacki”, nr 1-2 (36), s. 395-419.
  8. Chmurski Mateusz (2015), Rąbek nieskończoności, „Literatura na Świecie”, nr 3-4, s. 342-363.
  9. Csáth Géza (2013), Mela akkord: hinak labat mosni. Csath Geza gyerek- es ifjukori naploja 1897-1904, Magvető, Budapest.
  10. Czermińska Małgorzata (2004), Autobiograficzny trójkąt: świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Universitas, Kraków.
  11. Dernałowicz Maria (1977), Piotr Odmieniec Włast, „Twórczość”, nr 3, s. 75-78.
  12. Dynarski Wiktor (2011), Analiza wybranych badań nad płciowością Piotra Własta z perspektywy transgender studies, [praca magisterska na kierunku filologia polska napisana pod kierunkiem dr. hab. Jana Potkańskiego, Wydział Polonistyki, Uniwersytet Warszawski], Warszawa, [dostęp: 6 stycznia 2016], https://www.academia.edu/3646878/Analiza_wybranych_bada%C5%84_nad_p%C5%82ciowo%C5%9Bci%C4%85_Piotra_W%C5%82asta_z_perspektywy_transgender_studies.
  13. Filipiak Izabela (2006), Obszary odmienności. Rzecz o Marii Komornickiej, słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
  14. Gilmore Leigh (2001), The Limits of Autobiography, Cornell University Press, Ithaca (NY).
  15. Helbig-Mischewski Brigitta (2010), Strącona bogini. Rzecz o Marii Komornickiej, przeł. Katarzyna Długosz, Brigitta Helbig-Mischewski, Krzysztof Putkański, Universitas, Kraków.
  16. Iwasiów Inga (2010), Co jeszcze daje nam Komornicka?, w: Brigitta Helbig-Mischewski, Strącona bogini. Rzecz o Marii Komornickiej, Universitas, Kraków, s. 7-13.
  17. Janion Maria (1982), Gdzie jest Lemańska?, w: Odmieńcy. Transgresje, red. Maria Janion, Zbigniew Majchrowski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk, s. 186-239.
  18. Janion Maria (1996), Maria Komornicka in memoriam, w: tejże, Kobiety i duch inności, Sic!, Warszawa, s. 241-318.
  19. Komornicka Maria (2011), Listy, red. Edward Boniecki, Muzeum Historyczne m. st. Warszawy, Warszawa.
  20. Mencwel Andrzej (2006), Wyobraźnia antropologiczna. Próby i studia, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  21. Nycz Ryszard (1997), Język modernizmu, Wydawnictwo Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, Wrocław.
  22. Paczoska Ewa (2010), Prawdziwy koniec XIX wieku. Śladami nowoczesności, PIW, Warszawa.
  23. Paczoska Ewa (2011), Gdzie jest Komornicka? w: Przerabianie XIX wieku. Studia, red. Ewa Paczoska, Bartłomiej Szleszyński, PIW, Warszawa, s. 17-41.
  24. Paczoska Ewa i Szleszyński Bartłomiej, red. (2011), Przerabianie XIX wieku. Studia, PIW, Warszawa.
  25. Pigoń Stanisław (1964), Trzy świadectwa o Marii Komornickiej, „Archiwum Literackie”, t. 8, s. 341-353.
  26. Podraza-Kwiatkowska Maria (1969), Tragiczna wolność. O Marii Komornickiej, w: tejże, Młodopolskie harmonie i dysonanse, PIW, Warszawa, s. 137-168.
  27. Podraza-Kwiatkowska Maria (1996), Wstęp, w: Maria Komornicka, Utwory poetyckie prozą i wierszem, Wydawnictwo Literackie, Kraków, s. 5-41.
  28. Rodak Paweł (2011), Między zapisem a literaturą. Dziennik polskiego pisarza w XX wieku, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  29. Szajbély Mihály (2015), Geza Csath, diarysta, przeł. Miłosz Waligórski, „Literatura na Świecie”, nr 3-4, s. 209-220.
  30. Taylor Chloë (2009), The Culture of Confession from Augustine to Foucault: a Genealogy of the Confessing Animal, Routledge, New York.
  31. Tomasik Krzysztof (2008), Homobiografie, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
  32. Tomasik Krzysztof (2014), Homobiografie, wyd. 2 poszerz., Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
  33. Wołosiuk Ryszard (2010), Przemoc interpretacji. Praktyki przemocy w dyskursie literaturoznawczym na podstawie analiz „Biesów” Marii Komornickiej, „Polisemia. Czasopismo Naukowe Antropologów Literatury Uniwersytetu Jagiellońskiego”, nr 1, [dostęp : 1 września 2015], http://www.polisemia.com.pl/numery-czasopisma/numer-1-2010-1/przemoc-interpretacji.
  34. Zdanowicz Katarzyna Ewa (2004), Kto się boi Marii K.? Sztuka i wykluczenie, Gnome, Katowice.
  35. Zdan Ian (Zdanowicz Anna) (2009), L’apprivoisement de l’alienation. Les demons de Maria Komornicka en tant que l’autobiographie symbolique fictive, [praca magisterska w ramach podwójnego dyplomu Master franco-polonais, UFR d’Études slaves – Wydział Polonistyki, Université Paris-Sorbonne – Uniwersytet Warszawski].