Słowa kluczowe
expedition
ethnographic film
intellectual culture
late socialism
Andris Slapiņš
Siberian shamanism
Jak cytować
Abstrakt
The article is devoted to the history of the ethnographic film Dream Time (1982/1999) by Soviet/Latvian cameraman Andris Slapiņš (1949–1991), which was the result of a long-time work of research expeditions organised in the 1980s by the Folklore Commission of the Union of Soviet Composers. The focus of the musical folklore researchers and the cinematographer was on the live shamanic traditions of Siberia and the Far East. In order to organise field research and create a film about shamans who officially did not exist in the USSR, a coincidence of historical circumstances was necessary, which is known in academic literature as “late” socialism. The article attempts to explain this term and show that it not only covers only political, economic and ideological changes, but also presents the period of “late” USSR as a specific type of intellectual culture.
Finansowanie
Artykuł został przygotowany przy wsparciu fundacji Das Akademische Netzwerk Osteuropa (akno e.V.), 2025.
Bibliografia
Hoppál Mihály (1988), Ethnographic Film in the Soviet Union, „CVA Newsletter”, October.
Информационное письмо (1977), «Союз композиторов СССР, Комиссия музыки народов СССР, Всесоюзная комиссия по народному музыкальному творчеству», № 6–7.
Новик Е.[лена] Алексеев Э.[дуард] (2026), Всесоюзная фольклорная…, https://tinyurl.com/mwufs45427 [доступ: 6.05.2026].
Петерсон Алексей (1983), Этнографический фильм как документ исследования, «Ежегодник Этнографического музея».
«Это интересные вещи – просто как мы жили…». (из интервью Елены Сергеевны Новик, 2011 г.) (2021), вступ. ст. С.Ю. Неклюдова; запись и расшифровка Е.Е. Жигариной; подгот. текста С.Ю. Неклюдова, Н.В. Петрова; коммент. С.Ю. Неклюдова, Н.В. Петрова, Г.Г. Суперфина, О.Б. Христофоровой при участии Е.Д. Андреевой и А.С. Подгаец, «Фольклор: структура, типология, семантика», т. 4, № 2.
[Informacionnoe pisʹmo (1977), «Soûz kompozitorov SSSR, Komissiâ muzyki narodov SSSR, Vsesoûznaâ komissiâ po narodnomu muzykalʹnomu tvorčestvu», № 6–7.
Nowik J.[elena], Aleksiejew E.[duard] (2026), Vsesoûznaâ folʹklornaâ…, https://tinyurl.com/mwufs454 [dostup: 6.05.2026].
Peterson Aleksej (1983), Ètnografičeskij filʹm kak dokument issledovaniâ, «Ežegodnik Ètnografičeskogo muzeâ».
«Èto interesnye veŝi – prosto kak my žili…». (iz intervʹû Eleny Sergeevny Novik, 2011 g.) (2021), vstup. st. S.Û. Neklûdova; zapisʹ i rasšifrovka E.E. Žigarinoj; podgot. teksta S.Û. Neklûdova, N.V. Petrova; komment. S.Û. Neklûdova, N.V. Petrova, G.G. Superfina, O.B. Hristoforovoj pri učastii E.D. Andreevoj i A.S. Podgaec, «Folʹklor: struktura, tipologiâ, semantika», t. 4, № 2.]
Colleyn Jean-Paul (2004), Jean Rouch, presque un homme-siècle, „L’Homme”, nr 171–172.
Hoppál Mihály (2003), Ethnographic Films on Shamanism, w: Shamanism. A Reader, ed. Graham Harvey, Routledge, London.
Hunt Lynn, ed. (1989), The New Cultural History, University of California Press, Berkeley.
Verdery Katherine (1996), What Was Socialism, and What Comes Next?, Princeton University Press, Princeton.
Yurchak Alexei (2006), Everything Was Forever, Until it Was no More. The Last Soviet Generation, Princeton University Press, Oxford.
Андреева Евгения (2019), Развитие фестивального движения в СССР: Первый и Второй фестивали «Фольклор на экране» в документальных свидетельствах, «Фольклор: структура, типология, семантика», № 2 (4).
[Andreeva Evgeniâ (2019), Razvitie festivalʹnogo dviženiâ v SSSR: Pervyj i Vtoroj festivali «Folʹklor na èkrane» v dokumentalʹnyh svidetelʹstvah, «Folʹklor: struktura, tipologiâ, semantika», № 2 (4).]
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Viktoriia Vasileva
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalają na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Literackiej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).