Kierunki przemian europejskich systemów wymiaru sprawiedliwości

Main Article Content

Sławomir Kubat

Abstrakt

Punktem wyjścia ewolucji systemów wymiaru sprawiedliwości był system sądowy. Dyferencjacja systemów społecznych doprowadziła do radykalnej przebudowy samych konfliktów, jak i metod, form i technik ich rozstrzygania. Efektem tego procesu stała się pogłębiająca marginalizacja państwa w procesie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i wzrost znaczenia alternatywnych metod rozwiązywania sporów. W głównym nurcie rozstrzygania sporów społecznych znalazły się negocjacje, mediacje i arbitraż. Sam zaś system sądowy zaczął być postrzegany przez organy państwa jako nieefektywny instrument rozwiązywania sporów, pozbawiony funkcji ich celowego kształtowania i wyizolowany od społeczeństwa. Nowy rozdział kształtowania się systemów wymiaru sprawiedliwości rozpoczęła czwarta rewolucja przemysłowa. Jej cechą charakterystyczną stało się wzbogacenie procesu sprawowania sprawiedliwości o komponent systemów sztucznej inteligencji. Celem niniejszego referatu jest próba odpowiedzi na pytanie czy kierunkiem rozwoju systemów wymiaru sprawiedliwości jest konstruowanie nowych systemów opartych o częściowo lub całkowicie niezależne technologie decyzyjne?

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Kubat, S. (2020). Kierunki przemian europejskich systemów wymiaru sprawiedliwości. Refleksje. Pismo Naukowe studentów I doktorantów WNPiD UAM, (19-20), 69-87. https://doi.org/10.14746/r.2019.1.6
Dział
Artykuły
Biogram autora

Sławomir Kubat, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

absolwent Wydziału Prawa i Administracji UMK w Toruniu, aktualnie doktorant na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zainteresowania badawcze: polityka społeczna, systemy sztucznej inteligencji, polityka migracyjna, e-demokracja, rozwiązywanie sporów społecznych.

Bibliografia

  1. Barry B. (1989), A treatise on social justice, vol. 1: Theories of Justice, University of California Press, Berkeley.
  2. Baumann Z. (1993), Postmodern Ethics, Blackwell Publishing, Malden–Oxford–Carlton.
  3. Bove V., Lenadro E. (2017), The judicial system and economic development across UE Member State, https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC104594/jrc104594__2017_the_judicial_system_and_economic_development_across_eu_member_states.pdf, 18.11.2019.
  4. Chłopecki A. (2018), Sztuczna inteligencja – szkice prawnicze i futurologiczne, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa.
  5. Długosz M. (2011), Teoretyczne problemy wymiaru sprawiedliwości, w: Transformacja systemów wymiaru sprawiedliwości. Pozycja ustrojowa władzy sądowniczej i uwarunkowania transformacji, red. J. Jaskiernia, t. 1, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
  6. Dworkin R. (1986), Law’s Empire, Belknap Press of Harvard University Press, London.
  7. European Ethical Charter on the Use of Artificial Intelligence in Judicial Systems and their environment (CEPEJ), Council of Europe, https://rm.coe.int/ethicalcharter-en-for-publication-4-december-2018/16808f699c, 18.11.2019.
  8. European judicial systems. Efficiency and quality of justice, „CEPEJ Studies”, no. 26, https://rm.coe.int/rapport-avec-couv-18-09-2018-en/16808def9c, 18.11.2019.
  9. Harari Y. N. (2018), 21 lekcji na XX wiek, Wydawnictwo Literackie, Warszawa.
  10. Hayek F. (1960), The Constitution of Liberty, The University of Chicago Press, Chicago.
  11. Karp J. (2004), Sprawiedliwość społeczna. Szkice ze współczesnej teorii konstytucjonalizmu i praktyki polskiego prawa ustrojowego, Księgarnia Akademicka, Kraków.
  12. Kmieciak Z. (2006), Prawotwórstwo sędziowskie w sferze jurysdykcji sądów administracyjnych, „Państwo i Prawo”, nr 12.
  13. Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Skoordynowany plan w sprawie sztucznej inteligencji (2018), Komisja Europejska, https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2018/PL/COM2018-795-F1-PL-MAIN-PART-1.PDF, 18.11.2019.
  14. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów (2017), Komisja Europejska, https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2017/PL/COM-2017-167-F1-PL-MAIN-PART-1.PDF, 18.11.2019.
  15. Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów (2016), Komisja Europejska, https://ec.europa.eu/environment/integration/green_semester/pdf/2017 _european_semester_annual_growth_survey_en.pdf, 18.11.2019.
  16. Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów (2018), Komisja Europejska, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=COM:2018:0364 :FIN, 18.11.2019.
  17. Luhman N. (2000), Organisation und Entscheidung, Westdeutscher Verlag, Opladen.
  18. Luhmann N. (1983), Rechtssoziologie, Westdeutscher Verlag, Opladen.
  19. Mayntz R., Rosewitz B., Schimank U., Stichweh R. (1988), Differenzierung und Verselbstandigung. Zur Entwicklung gesellschaftlicher Teilsysteme, Campus
  20. Verlag, Frankfurt–New York.
  21. Morawski L. (1992), Spór o model polityki prawa – ujęcie systemowe, „Państwo i Prawo”, nr 9.
  22. Morawski L. (1999), Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku przemian, LexisNexis, Warszawa.
  23. Nelken D. (1995), Postmodernism and Regionalism. The New Frontiers of Law and The Nation State, w: Challenges of Law at the End of 20th Century, vol. III, Bologna.
  24. Open Letter to the European Commission Artificjal Intelligence and Robotics, http://www.robotics-openletter.eu, 18.11.2019.
  25. Opinia nr 6 z 2004 r. Rady Konsultacyjnej Sędziów Europejskich (CCJE), https://rm.coe.int/168074752d, 17.11.2019.
  26. Ossowski S. (1967), Dzieła, t. IV, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  27. Pańkowski J. (2015), Miejsce i rola kultury religijnej w państwie oraz jego polityce, „Rocznik Teologiczny”, vol. 57, nr 1.
  28. Perelman Ch. (1959), O sprawiedliwości, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  29. Pest P. (2012), Sąd polubowny a wymiar sprawiedliwości i prawo do sądu, w: Acta
  30. Erasmiana III. Prace prawnicze, red. M. Sadowski, P. Szymaniec, https://www.repozytorium.uni.wroc.pl/dlibra/publication/39103/edition/40317/content, 17.11.2019.
  31. Rawls J. (2010), Teoria sprawiedliwości, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  32. Report – Perceived independence of the national justice systems in the EU among the general public, Directorate-General for Justice and Consumers (European Commission) (2019), https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/cc5ff9ab-cecd-11e9-992f-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF, 17.11.2019.
  33. Rojszcak M. (2019), Prawne aspekty systemów sztucznej inteligencji – zarys problemu, w: Sztuczna inteligencja, blockchain, cyberbezpieczeństwo oraz dane osobowe. Zagadnienia wybrane, pod red. K. Flaga-Gieruszyńskiej, J. Gołaczyńskiego, D. Szostka, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa.
  34. Sobczak J. (1993), Władza sądownicza, w: Zarys prawa konstytucyjnego, red. W. Skrzydło, Wydawnictwo UMCS, Lublin–Rzeszów.
  35. Steinmuller W. (1984) Verdatet und vernetz. Sozialokologische Handlungsspielraune der Informationsgesellschaft, Fischer Verlag, Frankfurt am Main.
  36. Taubner G. (2002), Sprawiedliwość alienująca, o dodatkowej wartości dwunastego wielbłąda, „Ius et Lex”, nr 1.
  37. Teubner G. (2002), Rechts als autopoietisches System, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Man.
  38. Zalecenia Rec (2000) 19 Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie roli prokuratury w systemie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych (2000), https://rm.coe.int/09000016805b049c, 17.11.2019.
  39. Ziembiński Z. (1992), O pojmowaniu sprawiedliwości, Daimonion, Lublin.