Abstrakt
The music and aesthetics of Anton Webern, in spite of their seemingly radical innovativeness, are rooted in the culture of German romanticism. It is thus not surprising that in relation to this work one could conduct the same thought experiment that German Sinologists applied to romantic poetry – to find in Webern’s work a whole sequence of analogies with the Chinese world view and aesthetics. This essay considers a number of such convergences: connection to nature understood as an infinite series of transformations, the role of silence and “lingering tone”, distrust of civilisation and cultivation of the ideal of archaic simplicity, inner harmony understood as a balance of opposites, the motif of longing, elitism and, finally, twelve-tone row s an analogy to Tao.
Bibliografia
Arnold Schoenberg Letters, red. Erwin Stein, St. Martin’s Press, New York 1965.
Debon Günther, Daoistisches Denken in der deutschen Romantik, B. Guderjahn, Heidelberg 1993.
DeWoskin Kenneth J., A Song for One or Two: Music and the Concept of Art in Early China, University of Michigan Press, Ann Arbor 1982. DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.19278
Goethe Johann Wolfgang von, Gedichte, red. i komentarz Erich Trunz, C. H. Beck, München 1999.
Goethe Johann Wolfgang von, Refleksje i maksymy, tłum., oprac. i wstęp Jerzy Prokopiuk, Czytelnik, Warszawa 1977.
Heidegger Martin, W drodze do języka, tłum. Bogdan Baran, Czytelnik, Warszawa 2007.
Jiang Yimin, „Grosse Musik ist tonlos”. Eine historische Darstellung der frühen philosophisch-daoistischen Musikästhetik. Mit einem Ausblick auf die Idee der absoluten Musik der deutschen Frühromantik, Peter Lang, Frankfurt am MainBerlin–Bern–New York–Paris–Wien 1995.
Johnson Julian, Webern and the Transformation of Nature, Cambridge University Press, Cambridge 1999.
Jullien François, Pochwała nieokreśloności. Zapiski o myśli i estetyce Chin, tłum. Beata Szymańska, Anna Śpiewak, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2006.
Lao Tse, Wielka księga Tao, tłum. i objaśnienia Jarosław Zawadzki, Hachette, Warszawa 2009.
Lao-tsy, Tao-Te-King, czyli Księga Drogi i Cnoty, tłum. Tadeusz Żbikowski, „Literatura na Świecie” 1987, nr 1 (186), s. 3–72.
May Reinhold, Heidegger’s Hidden Sources. East Asian Influences on His Work, tłum. i esej uzupełniający Graham Parkes, Routledge, London–New York 1996. Moldenhauer Hans, Moldenhauer Rosaleen, Anton von Webern: Chronik seines Lebens und Werkes, tłum. Ken W. Bartlett, Atlantis-Verlag, Zürich 1980.
Peyser Joan, To Boulez and Beyond, Scarecrow Press, Lanham–Toronto–Plymouth 2007.
Webern Anton, Droga do Nowej Muzyki, tłum. Zygmunt Wachowicz, „Res Facta” 1972, t. 6, s. 14–39.
Youlan Feng, Krótka historia filozofii chińskiej, red. Derk Bodde, tłum. Michał Zagrodzki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
Zhuangzi, Prawdziwa Księga Południowego Kwiatu, tłum. z oryginału Marcin Jacoby, Iskry, Warszawa 2009.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Marcin Trzęsiok
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.