Konsultokracja w programowaniu rozwoju lokalnego na przykładzie rewitalizacji
Okładka czasopisma Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, tom 18, nr 74, rok 2025, tytuł Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
PDF

Słowa kluczowe

konsultanci
konsultokracja
rozwój lokalny
rewitalizacja
województwo wielkopolskie

Jak cytować

Ciesiółka, P. (2025). Konsultokracja w programowaniu rozwoju lokalnego na przykładzie rewitalizacji. Rozwój Regionalny I Polityka Regionalna, (74), 161–174. https://doi.org/10.14746/rrpr.2025.74.10

Abstrakt

Celem artykułu jest identyfikacja oraz ocena roli konsultantów w programowaniu rewitalizacji w Polsce. Realizując powyższy cel, podjęto się próby odpowiedzi na pytania: (1) jaki jest zakres samodzielnego przygotowywania programów rewitalizacji przez gminy oraz (2) jaka jest faktyczna pozycja konsultantów w procesie podejmowania decyzji w zakresie prowadzenia polityki rewitalizacji gmin? Wyniki badań przeprowadzonych w województwie wielkopolskim wskazują na powszechność wykorzystania konsultantów, o czym decydują: 1) ich zewnętrzne spojrzenie i neutralność, 2) doświadczenie i szeroka wiedza ekspercka, 3) niedobory kadrowe w urzędach, 4) unikanie odpowiedzialności przez urzędników. Konsultanci są także faktycznymi decydentami programowania rewitalizacji w gminach.

https://doi.org/10.14746/rrpr.2025.74.10
PDF

Finansowanie

Praca została sfinansowana przez Narodowe Centrum Nauki w ramach grantu 2023/51/B/HS4/00581.

Bibliografia

Babbie E. 2007. Badania społeczne w praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ball M. 2008. Markets and institutions in real estate and construction. John Wiley and Sons.

Barbanente A., Caruso N., Grassini L., Pede E. 2022. Innovation dynamics in regional policies for urban regeneration: experiences from Italy. Planning Practice and Research, 37(6): 673-698. DOI: https://doi.org/10.1080/02697459.2021.2018172

Bednarowska Z. 2015. Desk research – wykorzystanie potencjału danych zastanych w prowadzeniu badań marketingowych i społecznych. Marketing i Rynek, 7: 18-26.

Brint S. 1990. Rethinking the policy influence of experts: From general characterisations to analysis of variation. Sociological Forum, 5(3): 361-385. DOI: https://doi.org/10.1007/BF01115092

Churchill G.A. 2002. Badania marketingowe. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ciesiółka P. 2010. Urban renewal in Poznań – the effect of the use of the European Union funds. Polska Akademia Nauk, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Studia Regionalia, 27: 205-212.

Ciesiółka P. 2017. Rewitalizacja w polityce rozwoju kraju. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 39: 9-28. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2017.39.01

Ciesiółka P. 2023. Rola partycypacji społecznej w procesie rewitalizacji na przykładzie gmin z województwa wielkopolskiego. [W:] M. Marciniak, C. Trosiak, B. Hordecki (red.), Partycypacja społeczna – inspiracje, uwarunkowania, perspektywy. 25 lat działalności Stowarzyszenia Oświatowego im. Dezyderego Chłapowskiego w Kościanie. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań, s. 101-116.

Craig D., Brooks R. 2006. Plundering the public sector. Constable and Robinson, London, UK.

Deakin M., Allwinkle S. 2007. Urban regeneration and sustainable communities: The role of networks, innovation, and creativity in building successful partnerships. Journal of Urban Technology, 14(1): 77-91. DOI: https://doi.org/10.1080/10630730701260118

Dobbin F., Simmons B., Garrett G. 2007. The global diffusion of public policies: Social construction, coercion, competition, or learning? Annual Review of Sociology, 33(1): 449-472. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.soc.33.090106.142507

dos Santos Figueiredo Y.D., Prim M.A., Dandolini G.A. 2022. Urban regeneration in the light of social innovation: A systematic integrative literature review. Land Use Policy, 113: 105873. DOI: https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105873

Du Gay P. 2000. In praise of bureaucracy: Weber, organization, ethics. Sage, London, UK. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446217580

Engwall L., Kipping M., Üsdiken B. 2016. Defining management: Business schools, consultants, media. Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315851921

Gminny Program Rewitalizacji Praktyczny Poradnik dla Mieszkańców i Władz Lokalnych 2018. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Hlaváček P., Raška P., Balej M. 2016. Regeneration projects in Central and Eastern European post-communist cities: Current trends and community needs. Habitat International, 56: 31-41. DOI: https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2016.04.001

Hood C., Jackson M. 1991. Administrative argument. Dartmouth, Aldershot, UK.

Hołuj D., Legutko-Kobus P. 2018. Partycypacja jako element rewitalizacji (przykłady miast z województwa małopolskiego i mazowieckiego). Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 365: 93-119.

Jadach-Sepioło A., Krystek-Kucewicz B., Lechman G., Matuszko A., Muszyńska-Jeleszyńska D., Ogrodowski J., Tomczyk E. 2018. Gminny program rewitalizacji. Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju.

Kaczmarek S., Marcinczak S. 2013. The blessing in disguise: urban regeneration in Poland in a neo-liberal milieu. [W:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge companion to urban regeneration. Routledge, s. 98-106.

Martin J.F. 1998. Reorienting a nation: Consultants and Australian public policy. Ashgate, Aldershot, UK.

McCann E.J. 2001. Collaborative visioning or urban planning as therapy? The politics of public-private policy making. The Professional Geographer, 53(2): 207-218. DOI: https://doi.org/10.1111/0033-0124.00280

McLean B.L., Borén T. 2015. Barriers to implementing sustainability locally: A case study of policy immobilities. Local Environment, 20(12): 1489-1506. DOI: https://doi.org/10.1080/13549839.2014.909798

Nowak M.J., Mitrea A., Lukstiņa G., Jukneliene D., Jürgenson E., Filepné Kovács K., … Blaszke M. 2024. Directions of change in spatial planning systems in Central and Eastern Europe after 1989. Planning Practice and Research, s. 1-24. DOI: https://doi.org/10.1080/02697459.2024.2407229

Parysek J. 2010. Rola planowania w rozwoju społeczno-gospodarczym i przestrzennym miast polskich po 1989 roku. Studia Miejskie, 1: 14-28.

Raudla R. 2013. Fiscal retrenchment in Estonia during the financial crisis: The role of institutional factors. Public Administration, 91(1): 32-50. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9299.2011.01963.x

Rewitalizacja w Polsce. Pierwsze obserwacje i wnioski. 2018. Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju

Saint-Martin D. 1998. The new managerialism and the policy influence of consultants in government: An historical-institutionalist analysis of Britain, Canada and France. Governance, 11(3): 319-356. DOI: https://doi.org/10.1111/0952-1895.00074

Scott J.W., Kühn M. 2012. Urban change and urban development strategies in Central East Europe: A selective assessment of events since 1989. European Planning Studies, 20(7): 1093-1109. DOI: https://doi.org/10.1080/09654313.2012.674345

Stone D., Pal L.A., de Oliveira O.P. 2021. Private consultants and policy advisory organisations: a blind spot on policy transfer research. [W:] O. Porto de Oliveira (red.), Handbook of policy transfer, diffusion and circulation. Edward Elgar Publishing, s. 173-195. DOI: https://doi.org/10.4337/9781789905601.00017

Temenos C., Lauermann J. 2020. The urban politics of policy failure. Urban Geography, 41(9): 1109-1118. DOI: https://doi.org/10.1080/02723638.2020.1827194

Ustawa z dnia 9 października 2015 roku o rewitalizacji.

Vogelpohl A. 2018. Consulting as a threat to local democracy? Flexible management consultants, pacified citizens, and political tactics of strategic development in German cities. Urban Geography, 39(9): 1345-1365. DOI: https://doi.org/10.1080/02723638.2018.1452872

Ylönen M., Kuusela H. 2018. Consultocracy and its discontents: A critical typology and a call for a research agenda. Governance, 32(2): 241-258. DOI: https://doi.org/10.1111/gove.12369