Słowa kluczowe
spółdzielnia energetyczna
odnawialne źródła energii
województwo wielkopolskie
bezpieczeństwo energetyczne
Jak cytować
Abstrakt
Społeczności energetyczne to inicjatywy, które przekuwają lokalne zasoby w realne projekty zielonej energii. Głównym celem badań było uwypuklenie roli społeczności lokalnych w transformacji energetycznej na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego oraz wskazanie możliwości ich ekspansji. W szczególności rozwoju spółdzielni energetycznych w regionie w kontekście krajowych realiów prawnych i ekonomicznych oraz wyzwań europejskiej polityki klimatyczno-energetycznej. W pracy zobrazowano koncepcję spółdzielni energetycznych, wskazując na korzyści wynikające z rozwoju lokalnych inicjatyw energetycznych. Szans dynamizacji prezentowanych podmiotów w regionie należy upatrywać m.in. w realizowanych na obszarach wiejskich projektach i programach wsparcia inwestycji z zakresu odnawialnych źródeł energii.
Bibliografia
Bąk N.J., Grzejszczak W., Kupiec B., Krenz R. 2022. Manual Społeczności Energetycznych. CoopTech, Warszawa (https://www.hub.coop/publikacja/manual-spolecznosci-energetycznych).
Błażejowska M., Gostomczyk W. 2018. Warunki tworzenia i stan rozwoju spółdzielni i klastrów energetycznych w Polsce na tle doświadczeń niemieckich. Problemy Rolnictwa Światowego, 18(2): 20-32. DOI: https://doi.org/10.22630/PRS.2018.18.2.31
Candelise C., Ruggieri G. 2020. Status and evolution of the community energy sector in Italy. Energies, 13(8): 1888. DOI: https://doi.org/10.3390/en13081888
Caramizaru A., Uihlein A. 2020. Energy Communities: An Overview of Energy and Social Innovation. EUR 30083 EN, Publications Office of the European Union, Luxembourg.
Dane finansowe Spółdzielni Energetycznej Czerwonak (https://aleo.com/pl/firma/spoldzielnia-energetyczna-czerwonak; dostęp: 30.06.2025).
Fehler W. (red.) 2009. Bezpieczeństwo w środowisku lokalnym. Arte, Grójec.
Hawran K., Kowalik J. 2017. „Zielone” spółdzielnie jako innowacyjne podejście w wykorzystaniu alternatywnych źródeł energii. Studia i Prace WNEIZ US, 47(2): 187-196. DOI: https://doi.org/10.18276/sip.2017.47/2-17
Hoicka C.E., MacArthur J.L. 2018. From tip to toes: Mapping community energy models in Canada and New Zealand. Energy Policy, 12: 162-174. DOI: https://doi.org/10.1016/j.enpol.2018.06.002
Kostecka-Jurczyk D., Marak K., Struś M. 2022. Economic conditions for the development of energy cooperatives in Poland. Energies, 15(8): 1-14. DOI: https://doi.org/10.3390/en15186831
Lissoń P. 2022. Energetyka obywatelska jako nowy etap rozwoju prawa energetycznego. Acta Universitatis Wratislaviensis, 4101: 1-801. DOI: https://doi.org/10.19195/0524-4544.334.68
Łakomiak A. 2022. Civic energy in an orchard farm – prosumer and energy cooperative: A NEW approach to electricity generation. Energies, 15(19): 1-28. DOI: https://doi.org/10.3390/en15196918
Marzec T. 2021. Prawne perspektywy rozwoju spółdzielni energetycznych w Polsce. Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, 2(10): 24-40. DOI: https://doi.org/10.7172/2299-5749.IKAR.2.10.2
Maśloch G., Czaja R. 2020. Spółdzielnie energetyczne jako nowy podmiot na lokalnym rynku energii – szansa rozwoju dla gmin i ich społeczności. Gospodarz Samorządowy, 9(2020): 32-36.
Milczyńska-Kowalska M., Filipiak O. 2019. Bezpieczeństwo energetyczne w społeczeństwie ryzyka. Forum Socjologiczne, 10: 115-130. DOI: https://doi.org/10.19195/2083-7763.10.10
Moczuk E. 2009. Socjologiczne aspekty bezpieczeństwa lokalnego. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Mól B., Bargiel J., Halinka A., Sowa P. 2022. Lokalne bezpieczeństwo energetyczne w kontekście nowych zagrożeń globalnych. Przegląd Elektrotechniczny, 98, 12: 283-288. DOI: https://doi.org/10.15199/48.2022.12.65
Narzędzia wspierające transformację energetyczną. Spółdzielnia energetyczna jako czynnik poprawy konkurencyjności gospodarstw rolnych i poprawy jakości życia na obszarach wiejskich (lokalny wymiar transformacji energetycznej). Stowarzyszenie na rzecz Efektywności im. prof. Krzysztofa Żmijewskiego (https://stowarzyszenie-zmijewski.pl/sites/default/files/images/narzedzia_wspierajace_transformacje_energetyczna_-_spoldzielnie_energetyczne.pdf; dostęp: 11.06.2025).
Nowakowska P., Leśniak A. 2022. Spółdzielnie energetyczne. Przegląd regulacji prawnych. Nowa Energia, 2(83): 34-37.
Recent Survey Highlights Potential of Energy Communities in the EU (https://interreg--danube-eu.translate.goog/projects/nrgcom/news/recent-survey-highlights-potential-of-energy-communities-in-the-eu?; dostęp: 10.07.2025).
Rehm M., Karaczun Z.M. 2014. Spółdzielnie energetyczne w Niemczech. [W:] Z.M. Karaczun (red.), Energetyka obywatelska w Polsce i w Niemczech: własne źródła, najmniejsze koszty. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
Sawicki Ł. 2021. Amerykański model spółdzielni energetycznych. Postępy Techniki Jądrowej, 64(1): 29-37.
Soeiro S., Dias M.F. 2019. Energy cooperatives in southern European countries: Are they relevant for sustainability targets? Energy Reports, 6(1): 448-453. DOI: https://doi.org/10.1016/j.egyr.2019.09.006
Skutki społeczne społeczności energetycznych – dziesięć korzyści, jakie przynoszą. Fundacja im. Heinricha Bölla (https://pl.boell.org/pl/2023/06/07/social-impact-energy-communities-ten-benefits-they-bring; dostęp: 5.06.2025).
Spółdzielnia energetyczna. Lokalna energia dla lokalnych potrzeb (https://spoldzielnia-energetyczna.pl/; dostęp: 5.06.2025).
Stupkiewicz A., Włoskowicz M., Gąsowska-Paprota M. 2023. Prawne aspekty tworzenia społeczności energetycznych. Poradnik. Fundacja Frank Bold, Kraków.
Suchoń A. 2022. Cooperatives as Entities Influencing the Sustainable Development of Rural Areas in European Union. Indonesian Comparative Law Review, 4(2): 81-99. DOI: https://doi.org/10.18196/iclr.v4i2.15913
Szyrski M. 2019. Energetyka lokalna. Studium administracyjnoprawne. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała S. Wyszyńskiego, Warszawa.
Tarhan M.D. 2015. Renewable energy cooperatives: A review of demonstrated impacts and limitations. Journal of Enterpreneurial and Organizational Diversity, 4(1): 104-120. DOI: https://doi.org/10.5947/jeod.2015.006
Urban A. 2009. Bezpieczeństwo społeczności lokalnych. WAiP, Warszawa.
Wierling A., Schwanitz V., Zeiß J.P., Bout C., Candelise C., Gilcrease W., Gregg J.S. 2018. Statistical evidence on the role of energy cooperatives for the energy transition in European countries. Sustainability, 10(9): 33-39. DOI: https://doi.org/10.3390/su10093339
Wykaz spółdzielni energetycznych prowadzony przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (https://www.gov.pl/web/kowr/wykaz-spoldzielni-energetycznych; dostęp: 14.07.2025).
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 23 marca 2022 r. w sprawie dokonywania rejestracji, bilansowania i udostępniania danych pomiarowych oraz rozliczeń spółdzielni energetycznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 703).
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2021 r. poz. 648 ze zm.).
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U z 2024 r. poz. 1361).
Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (Dz.U. z 2018 r. poz. 2073 ze zm.).
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1524 ze zm.).
Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2376 ze zm.).
Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1762).
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Gabriela Czapiewska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.