Słowa kluczowe
innovation ecosystems
regional innovation systems
Poland
Jak cytować
Abstrakt
W artykule przedstawiono analizę tego, w jaki sposób Przemysł 4.0 i cyfrowi przedsiębiorcy wpisują się w politykę innowacji i ekosystemy innowacyjności trzech polskich regionów przemysłowych: dolnośląskiego, śląskiego i podkarpackiego. Na podstawie analiz strategii regionalnych i wywiadów z interesariuszami pokazano odmienne trajektorie ich rozwoju. Województwo dolnośląskie traktuje I4.0 jako inteligentną specjalizację, województwo śląskie – jako element szeroko rozumianej transformacji, a województwo podkarpackie wykorzystuje niszowe specjalizacje. Ekosystemy cechują się innowacjami inkrementalnymi, a ograniczone zaufanie, zachowawczość MŚP i zależność od korporacji osłabiają gotowość do podejmowania radykalnych działań i szeroko zakrojonych inicjatyw. Wyniki badania wskazują na potrzebę terytorializacji polityki wsparcia zaawansowanej produkcji przemysłowej.
Finansowanie
The research was conducted with financial support from the National Science Centre (Narodowe Centrum Nauki, NCN) in Poland, within the framework of the project “Digital Entrepreneurs in Industry 4.0: A Key Mechanism for the New Trajectory of Industrial Regions”, grant number NCN OPUS 20 UMO 2020/39/B/HS4/01951.
Bibliografia
Amin A., Thrift N. 1995. Globalization, institutions, and regional development in Europe. Oxford University Press.
Asheim B.T., Gertler M.S. 2006. The Geography of Innovation: Regional Innovation Systems. [In:] J. Fagerberg, D.C. Mowery (eds), The Oxford Handbook of Innovation
Asheim B.T., Grillitsch M. 2025. Twenty years of regional innovation studies. [In:] J. Karlsen, J.O. Rypestøl, M. Trippl (eds), Sustainable Regional Restructuring. Insights from Economic Geography and Regional Innovation Studies. Edward Elgar Publishing, s. 74-91
Bailey D., De Propris L. 2019. Industry 4.0, Regional Disparities and Transformative Industrial Policy. [In:] M. Barzotto, C. Corradini, F.M. Fai, S. Labory, P.R. Tomlinson (eds), Regional Studies Policy Impact Books, 1, 2: 67-78
Balland P.-A., Boschma R. 2021. Mapping the potentials of regions in Europe to contribute to new knowledge production in Industry 4.0 technologies. Regional Studies, 55, 10-11: 1652-1666
Benitez G.B., Ayala N.F., Frank A.G. 2020. Industry 4.0 innovation ecosystems: An evolutionary perspective on value cocreation. International Journal of Production Economics, 228: 107735
Camagni R., Capello R. 2013. Regional Competitiveness and Territorial Capital: A Conceptual Approach and Empirical Evidence from the European Union. Regional Studies, 47(9): 1383-1402
Cobben D., Ooms W., Roijakkers N., Radziwon A. 2022. Ecosystem types: A systematic review on boundaries and goals. Journal of Business Research, 142: 138-164
De Propris L., Bailey D. 2021. Pathways of regional transformation and Industry 4.0. Regional Studies, 55, 10-11: 1617-1629
Dyba W., De Marchi V. 2022. On the road to Industry 4.0 in manufacturing clusters: the role of business support organisations. Competitiveness Review, 32, 5: 760-776
Dyba W., Di Maria E., Chiarvesio M. 2022. Actions fostering the adoption of Industry 4.0 technologies in manufacturing companies in European regions. Investigaciones Regionales – Journal of Regional Research, 53: 27-46
Fraske T. 2022. Industry 4.0 and its geographies: A systematic literature review and the identification of new research avenues. Digital Geography and Society, 3: 100031
Gwosdz K., Baron M., Budka M., Hetmańczyk M., Sobala-Gwosdz A., Szczepanek R. 2024. Territorial coupling in Industry 4.0: assessing the impact of geographical proximity to automotive industry on the digital entrepreneurs in Poland. International Journal of Automotive Technology and Management, 24, 2
Gwosdz K., Sobala-Gwosdz A., Hetmańczyk K. 2022. Cyfrowi przedsiębiorcy przemysłu 4.0 w przestrzeni Polski. Przegląd Geograficzny, 94, 3: 327-349
Igboanua C.O., Sinkovics R.R., Kuivalainen O. 2025. The role of regional policy for Industry 4.0 adoption: A study of Finnish South Karelia. European Management Journal
Klimas P., Czakon W. 2022. Species in the wild: a typology of innovation ecosystems. Review of Managerial Science, 16: 249-282
Kumar R., Kaur S., Erceg Z., Mirović I. 2023. Industry 4.0 and Its Impact on Entrepreneurial Ecosystems: An Examination of Trends and Key Implications. Journal of Organizations, Technology and Entrepreneurship, 1(1): 12-34
Kwiatkowski T. 2023. Kapitał społeczny i wyposażenie instytucjonalne jako czynniki sukcesu regionalnych polityk klastrowych. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ (https://pracownia-wydawnicza.geo.uj.edu.pl/documents/154599412/154883338/2023_Kwiatkowski_nowe/33897ecd-e043-4b15-9068-7081db0f78f4).
Micek G., Gwosdz K., Kocaj A., Sobala-Gwosdz A., Świgost-Kapocsi A. 2022. The role of critical conjunctures in regional path creation: a study of Industry 4.0 in the Silesia region. Regional Studies, Regional Science, 9(1): 23-44
North D.C. 1990. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge University Press, Cambridge.
Przeździecka E., Folfas P., Wilczopolski R., Cygler M. 2024. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce. Oficyna Wydawnicza SGH (https://gazeta.sgh.waw.pl/sites/gazeta.sgh.waw.pl/files/zalaczniki-2024/ZIB_ARCH.pdf).
Suwala L. 2018. Between Location, Persistence and Relocation – Early Historical and Spatial Trajectories of the Polish Aviation Industry. [In:] P. Capik, M. Dej (eds), Relocation of Economic Activity: Contemporary Theory and Practice in Local, Regional and Global Perspectives. Springer International Publishing, p. 15-31
Suwala L., Micek G. 2018. Beyond clusters? Field configuration and regional platforming: The Aviation Valley initiative in the Polish Podkarpackie region. Cambridge Journal of Regions Economy and Society, 11: 353-372
Williamson O.E. 2000. The new institutional economics: taking stock, looking ahead. Journal of Economic Literature, 38(3): 595-613.
Zaevska O.H. 2024. Industry 4.0 Ecosystems: Structure, Value Creation and Impact on Regional Innovation. Copenhagen Business School, PhD Series No. 26
(Dolnośląska) Dolnośląska Strategia Innowacji 2030. Uchwała nr 3270/VI/21 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z 5.01.2021.
(Fundusze1) Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2027. Uchwała nr 6333/VI/22 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z 27.12.2022.
(Fundusze2) Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027. Uchwała nr 2267/382/VI/2022 Zarządu Województwa Śląskiego z 15.12.2022.
(Fundusze3) Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027. Uchwała nr 445/9205/22/2022 Zarządu Województwa Podkarpackiego z 20.12.2022.
(Fundusze4) Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, 6.10.2022.
(Polityka) Polityka Rozwoju Gospodarczego Województwa Śląskiego 2030. Uchwała nr 944/337/VI/2022 Zarządu Województwa Śląskiego z 1.06.2022.
(Regionalna1) Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego 2030. Uchwała nr 1554/246/VI/2021 Zarządu Województwa Śląskiego z 30.06.2021.
(Regionalna2) Regionalna Strategia Innowacji Województwa Podkarpackiego na lata 2021-2030. Uchwała nr 351/6976/ 22 Zarządu Województwa Podkarpackiego z 11.01.2022.
(Strategia1) Strategia Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2030. Uchwała nr L/1790/18 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z 20.09.2018.
(Strategia2) Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2030”. Uchwała nr VI/24/1/2020 Sejmiku Województwa Śląskiego z 19.10.2020.
(Strategia3) Strategia Rozwoju Województwa – Podkarpackie 2030. Uchwała nr XXVII/458/20 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z 28.09.2020.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Marcin Baron, Krzysztof Gwosdz, Tomasz Kwiatkowski, Agnieszka Sobala-Gwosdz, Mariusz Hetmańczyk
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.