Słowa kluczowe
badania geograficzne
zróżnicowanie przestrzenne
rozwój gospodarczy
handel międzynarodowy
Jak cytować
Abstrakt
Choć początkowo koncepcja kapitału społecznego była rozwijana przede wszystkim na gruncie socjologii, stopniowo zainteresowanie nią pojawiło się wśród innych dyscyplin, w tym geografii. Z punktu widzenia geografii istotny jest nie tyle sam fakt istnienia tego kapitału, ile raczej to, gdzie on powstaje, jak jest przestrzennie zróżnicowany oraz czy za pomocą kapitału społecznego można wyjaśniać przestrzenne zróżnicowanie innych zjawisk i procesów społecznych, takich jak rozwój gospodarczy. Celem niniejszego artykułu jest przegląd wybranej problematyki badawczej dotyczącej kapitału społecznego w perspektywie geograficznej oraz dyskusja nad nią. Uwaga autorów skupiona jest przede wszystkim na zagadnieniach przestrzennego zróżnicowania kapitału społecznego oraz przyczyn tego zróżnicowania, wpływu kapitału społecznego na rozwój gospodarczy oraz mechanizmów tego wpływu, a także znaczenia kapitału tego typu dla międzynarodowej wymiany gospodarczej.
Bibliografia
Agampodi T.C., Agampodi S.B., Glozier N., Siribaddana S. 2015. Measurement of social capital in relation to health in low and middle income countries (LMIC): a systematic review. Social Science & Medicine, 128: 95-104 DOI: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2015.01.005
Agliari E., Barra A., Galluzzi A., Requena-Silvente F., Tantari D. 2015. Insights in Economical Complexity in Spain: the hidden boost of migrants in international tradings
Arrow K.J. 2000. Observations on social capital. Social Capital: A Multifaceted Perspective, 6: 3-5.
Bailey M., Gupta A., Hillenbrand S., Kuchler T., Richmond R.J., Stroebel J. 2020. International Trade and Social Connectedness. National Bureau of Economic Research Working Paper, 26960 DOI: https://doi.org/10.3386/w26960
Bednarek-Szczepańska M. 2013. Zróżnicowanie przestrzenne kapitału społecznego w Polsce – ujęcie przeglądowe. Przegląd Geograficzny, 85(4): 537-597. DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.4.4
Bjørnskov C. 2006. The multiple facets of social capital. European Journal of Political Economy, 22(1): 22-40 DOI: https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2005.05.006
Bourdieu P., Richardson J. 1985. The forms of capital. Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, 241-258. Greenwood, New York.
Ciommi M., Mariani F., Recchioni M.C., Zallocco R. 2021. The role of social capital in economic performance across European regions. Rivista Italiana di Economia Demografia e Statistica, 75: 77-88 (https://www.rieds-journal.org/rieds/article/view/80).
Coleman J.S. 1988. Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94: 95-120 DOI: https://doi.org/10.1086/228943
Combes P.-P., Lafourcade M., Mayer T. 2005. The trade-creating effects of business and social networks: Evidence from France. Journal of International Economics, 66(1): 1-29 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2004.07.003
Daraganova G., Pattison P., Koskinen J., Mitchell B., Bill A., Watts M., Baum S. 2012. Networks and geography: Modelling community network structures as the outcome of both spatial and network processes. Social Networks, 34(1): 6-17 DOI: https://doi.org/10.1016/j.socnet.2010.12.001
Del Río J.M. 2005. The Social Capital Effect on Economic Growth. Doctoral dissertation, Ohio State University.
Działek J. 2011a. Kapitał społeczny jako czynnik rozwoju gospodarczego w skali regionalnej i lokalnej w Polsce. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Działek J. 2011b. Kapitał społeczny – ujęcia teoretyczne i praktyka badawcza. Studia Regionalne i Lokalne, 12(45): 100-118 (https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=261154).
Działek J. 2014. Is social capital useful for explaining economic development in polish regions? Geografiska Annaler, B, 96(2): 177-193 DOI: https://doi.org/10.1111/geob.12044
Felício J.A., Couto E., Caiado J. 2014. Human capital, social capital and organizational performance. Management Decision, 52(2): 350-364 DOI: https://doi.org/10.1108/MD-04-2013-0260
Foster K.A., Smith R.J., Bell B.A., Shaw T.C. 2017. Testing the importance of geographic distance for social capital resources. Urban Affairs Review, 55(1): 231-256 DOI: https://doi.org/10.1177/1078087417714895
Glaeser E.L., Laibson D., Scheinkman J.A., Soutter C.L. 2000. Measuring Trust. The Quarterly Journal of Economics, 115(3): 811-846. DOI: https://doi.org/10.1162/003355300554926
Granovetter M. 1985. Economic Action and Social Structure: The Problem of Embeddedness. American Journal of Sociology, 91(3): 481-510 DOI: https://doi.org/10.1086/228311
Granovetter M.S. 1973. The strength of weak ties. American Journal of Sociology, 78(6): 1360-1380 DOI: https://doi.org/10.1086/225469
Iyer S., Kitson M., Toh B. 2005. Social capital, economic growth and regional development. Regional Studies, 39(8): 1015-1040 DOI: https://doi.org/10.1080/00343400500327943
Janc K. 2009. Zróżnicowanie przestrzenne kapitału ludzkiego i społecznego w Polsce. Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Jones M., Jones R., Woods M., Whitehead M., Dixon D., Hannah M. 2014. An introduction to political geography: space, place and politics. Routledge DOI: https://doi.org/10.4324/9780203092163
Kaasa A., Parts E. 2008. Individual-level determinants of social capital in Europe: Differences between country groups. Acta Sociologica, 51(2): 145-168 DOI: https://doi.org/10.1177/0001699308090040
Knack S. 2003. Groups, growth and trust: cross-country evidence on the Olson and Putnam hypotheses. Public Choice, 117(3): 341-355 (https://link.springer.com/article/10.1023/B:PUCH.0000003736.82456.04). DOI: https://doi.org/10.1023/B:PUCH.0000003736.82456.04
Kontinen T., Ojala A. 2011. Social capital in relation to the foreign market entry and post-entry operations of family SMEs. Journal of International Entrepreneurship, 9(2): 133-151 (https://link.springer.com/article/10.1007/s10843-010-0072-8). DOI: https://doi.org/10.1007/s10843-010-0072-8
Kyne D., Aldrich D.P. 2020. Capturing bonding, bridging, and linking social capital through publicly available data. Risk, Hazards & Crisis in Public Policy, 11(1): 61-86 DOI: https://doi.org/10.1002/rhc3.12183
Łopaciuk-Gonczaryk B. 2012. Mierzenie kapitału społecznego. Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics, 253(1-2): 1-24. DOI: https://doi.org/10.33119/GN/100999
Markowska-Przybyła U., Ramsey D.M. 2017. Metoda eksperymentu ekonomicznego w szacowaniu kapitału społecznego – wady, zalety, możliwości stosowania. Społeczeństwo i Ekonomia, 2(8): 7-19. DOI: https://doi.org/10.15611/sie.2017.2.01
Maskell P. 2000. Social Capital, Innovation, and Competitiveness. [W:] S. Baron, J. Field, T. Schuller (red.), Social Capital: Critical Perspectives. Oxford University Press DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198297130.003.0006
Mazumdar S., Learnihan V., Cochrane T., Davey R. 2018. The built environment and social capital: A systematic review. Environment and Behavior, 50(2): 119-158 DOI: https://doi.org/10.1177/0013916516687343
Mączyńska E. 2023. Kapitał społeczny w społeczno-gospodarczym rozwoju. Biuletyn PTE, 3(102): 2.
Miguel E., Gertler P., Levine D.I. 2005. Does social capital promote industrialization? Evidence from a rapid industrializer. Review of Economics and Statistics, 87(4): 754-762 DOI: https://doi.org/10.1162/003465305775098099
Mishra S. 2020. Social networks, social capital, social support and academic success in higher education: A systematic review with a special focus on ‘underrepresented’ students. Educational Research Review, 29: 100307 DOI: https://doi.org/10.1016/j.edurev.2019.100307
Mohan G., Mohan J. 2002. Placing social capital. Progress in Human Geography, 26(2): 191-210 DOI: https://doi.org/10.1191/0309132502ph364ra
Mok D., Wellman B., Carrasco J. 2010. Does distance matter in the age of the Internet? Urban Studies, 47(13): 2747-2783 DOI: https://doi.org/10.1177/0042098010377363
OECD. 2011. How’s Life? Measuring Well-being. OECD Publishing, Paris.
Paasi A. 2003. Region and place: regional identity in question. Progress in Human Geography, 27(4): 475-485 DOI: https://doi.org/10.1191/0309132503ph439pr
Paldam M., Svendsen G.T. 2000. Missing social capital and the transition in Eastern Europe.
Putnam R.D. 1993. Making Democracy Work: Civic Traditions in Modern Italy. Princeton University Press. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt7s8r7
Putnam R.D. 2008. Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Rauch J.E. 1999. Networks versus markets in international trade. Journal of International Economics, 48(1): 7-35 DOI: https://doi.org/10.1016/S0022-1996(98)00009-9
Roth F.M. 2007. Social capital, trust, and economic growth – A cross-sectional and panel analysis. Georg-August-Universitaet Goettingen (Germany).
Rothstein B., Stolle D. 2008. The state and social capital: An institutional theory of generalized trust. Comparative Politics, 40(4): 441-459 DOI: https://doi.org/10.5129/001041508X12911362383354
Rutten R., Gelissen J. 2010. Social values and the economic development of regions. European Planning Studies, 18(6): 921-939 DOI: https://doi.org/10.1080/09654311003701456
Sabatini F. 2008. Social capital and the quality of economic development. Kyklos, 61(3): 466-499 DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-6435.2008.00413.x
Sabatini F. 2009. Social capital as social networks: A new framework for measurement and an empirical analysis of its determinants and consequences. The Journal of Socio-Economics, 38(3): 429-442 DOI: https://doi.org/10.1016/j.socec.2008.06.001
Sierocińska K. 2011. Kapitał społeczny. Definiowanie, pomiar, typy. Studia Ekonomiczne, 1: 69-86 (https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=66591).
Storper M. 1997. The Regional World: Territorial Development in a Global Economy. Guilford Press.
Suseno Y., Standing C., Kiani-Mavi R., Jackson P. 2018. National innovation performance: the role of human capital and social capital. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 33(3): 296-310 DOI: https://doi.org/10.1080/13511610.2018.1536536
Sztompka P. 2016. Kapitał społeczny. Społeczne Wydawnictwo Znak, Kraków (https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=517286).
Ter Wal A.L., Boschma R.A. 2009. Applying social network analysis in economic geography: framing some key analytic issues. Annals of Regional Science, 43(3): 739-756 (https://link.springer.com/article/10.1007/s00168-008-0258-3). DOI: https://doi.org/10.1007/s00168-008-0258-3
van Oorschot W., Arts W., Gelissen J. 2006. Social capital in Europe: Measurement and social and regional distribution of a multifaceted phenomenon. Acta Sociologica, 49(2): 149-167 DOI: https://doi.org/10.1177/0001699306064770
Veenstra G., Luginaah I., Wakefield S., Birch S., Eyles J., Elliott S. 2005. Who you know, where you live: social capital, neighbourhood and health. Social Science & Medicine, 60(12): 2799-2818 DOI: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2004.11.013
Villalonga-Olives E., Kawachi I. 2017. The dark side of social capital: A systematic review of the negative health effects of social capital. Social Science & Medicine, 194: 105-127 DOI: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2017.10.020
Westlund H., Adam F. 2010a. Social capital and economic performance: A meta-analysis of 65 studies. European Planning Studies, 18(6): 893-919 DOI: https://doi.org/10.1080/09654311003701431
Westlund H., Rutten R., Boekema F. 2010b. Social capital, distance, borders and levels of space: Conclusions and further issues. European Planning Studies, 18(6): 965-970 DOI: https://doi.org/10.1080/09654311003701506
Węziak-Białowolska D. 2010. Kapitał społeczny w Polsce – propozycja pomiaru i wyniki. Zeszyty Naukowe Instytutu Statystyki i Demografii SGH w Warszawie, 4 (https://cor.sgh.waw.pl/handle/20.500.12182/1229).
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Barbara Sadowska, Katarzyna Marek, Weronika Jóźwiak, Inga Urbaniak, Robert Kudłak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.