Real estate tax rates in the tax policy of municipalities in Poland and the spatial differentiation of its effects
Journal cover , no. 75 Numer specjalny, year 2025
PDF (Język Polski)

Keywords

local taxes
municipal tax policy
tax authority
tax expenditure

How to Cite

Śmiechowicz, J. (2025). Real estate tax rates in the tax policy of municipalities in Poland and the spatial differentiation of its effects. Rozwój Regionalny I Polityka Regionalna, (75), 173–190. https://doi.org/10.14746/rrpr.2025.75s.13

Abstract

Pursuing tax policy, municipalities are authorized to model tax rates imposed on various types of real estate. As a result, they lose part of their tax revenues. The tendency to reduce rates varies both in terms of the type of tax and the type of municipality. The most significant losses are recorded in real estate tax and the highest deprivation of revenues is affected by urban municipalities. Reduction of tax rate in agricultural tax is more significant in rural municipalities compare to other types of municipalities but it does not influence badly on revenues collected from this tax. Hardly any unit decides to reduce forest tax. Cities with poviat rights usually conduct active tax policy but they are oriented on maximizing tax revenues. According to that the reduction of tax rates in these units is moderate. Percentage of lost revenues caused by reducing tax rates by municipal council in total revenues of real estate tax, agricultural tax and forest tax decreased in years 2014–2023.

There are spatial dependencies between neighbouring municipalities – the amount of lost revenue from taxes levied on real estate per capita is similar. Areas of concentration of high losses in municipal income per capita are clearly marked, as are areas where these losses are low or non-existent. The smallest differentiation, and thus the greatest similarity between units, occurs in the case of forest tax. The largest differences are revealed in the property tax. Neighboring municipalities try not to stand out negatively by using higher tax rates so as not to discourage voters.

https://doi.org/10.14746/rrpr.2025.75s.13
PDF (Język Polski)

References

Bassanini A., Scarpetta S. 2010. The Driving Forces of Economic Growth: Panel Data Evidence for the OECD Countries, OECD Economic Studies (OECD Publishing): 2(2001).

Cashin P. 1994. Government Spending, Taxes, and Economic Growth. IMF Working Papers, 94/92, International Monetary Fund. DOI: https://doi.org/10.5089/9781451951479.001

Devas N., Alam M., Delay S., Oppong Koranteng R., Venkatachalam P. 2008. Financing Local Government. Commonwealth Secretariat, London. DOI: https://doi.org/10.14217/9781848590076-en

Dowgier R. 2010. Polityka podatkowa gmin w świetle kryzysu gospodarczego. [W:] E. Ruśkowski, I. Zawerucha (red.), Finanse publiczne i prawo finansowe w Europie Centralnej i Wschodniej w warunkach kryzysu finansowego. Białystok-Lwów, s. 265-272 (http://hdl.handle.net/11320/13683).

Dziemianowicz R., Kargol-Wasiluk A., Bołtromiuk A. 2018. Samodzielność finansowa gmin w Polsce w kontekście koncepcji good governance. Optimum. Economic Studies, 4(94): 204-219. DOI: https://doi.org/10.15290/oes.2018.04.94.16

Dziuba J. 2016. Zróżnicowanie fiskalnych skutków polityki podatkowej jednostek samorządu terytorialnego. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H. Oeconomia, 50(1): 352-360. DOI: https://doi.org/10.17951/h.2016.50.1.351

Felis P. 2014. Możliwości oddziaływania władz samorządowych na wydajność wybranych kategorii źródeł dochodów własnych na przykładzie gmin w Polsce. Finanse i Prawo Finansowe, 1(4): 37-51. DOI: https://doi.org/10.18778/2391-6478.1.4.04

Felis P., Otczyk G. 2021. Zróżnicowanie fiskalnych skutków gminnej polityki podatkowej w Polsce. Studia BAS, 1(65): 77-101. DOI: https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2021.06

Folster S., Henrekson M. 1999. Growth and the Public Sector: A Critique of the Critics. European Journal of Political Economy (Elsevier), 15(2): 337-358. DOI: https://doi.org/10.1016/S0176-2680(99)00010-5

Główny Urząd Statystyczny (https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/teryt; dostęp: 10.03.2025).

Jastrzębska M. 2000. Podstawy polityki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Samorząd Terytorialny, 7-8: 22-35.

Kańduła S., Śmiechowicz J. 2016. Podatki i opłaty lokalne w kontekście międzygminnych nierówności dochodowych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H. Oeconomia, 50(1): 735-744. DOI: https://doi.org/10.17951/h.2016.50.1.735

Kornberger-Sokołowska E. 2001. Decentralizacja finansów publicznych a samodzielność finansowa jednostek samorządu terytorialnego. Dom Wydawniczy PWN, Warszawa.

Leibfritz W., Thornton J., Bibbee A. 1997. Taxation and Economic Performance. OECD Economics Department Working Papers, 176. OECD Publishing.

Łukomska J., Swianiewicz P. 2015. Polityka podatkowa władz lokalnych w Polsce. Municipium SA, Warszawa.

Majchrzycka-Guzowska A. 2011. Finanse i prawo finansowe. LexisNexis, Warszawa.

Malinowska-Misiąg E., Misiąg W. 2021. Dostosowanie dochodów do zadań samorządu terytorialnego w Polsce. Praktyka i rekomendacje. Studia BAS, 1(65): 21-41. DOI: https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2021.03

Ministerstwo Finansów (https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdania-budzetowe; dostęp: 5.02.2025).

Owsiak S. 2017. Finanse publiczne. Współczesne ujęcie. Wyd. Naukowe PWN SA, Warszawa.

Reśko D., Skica T., Wołowiec T. 2012. Stawki podatkowe jako instrument stymulujący rozwój gminy a założenia racjonalnej strategii podatkowej gminy. Samorząd Terytorialny, 12: 39-57 (https://sip.lex.pl/komentarze-i-publikacje/czasopisma/stawki-podatkowe-jako-instrument-stymulujacy-rozwoj-gminy-a-151153666).

Śmiechowicz J. 2019. Wydajność fiskalna i wykorzystanie władztwa podatkowego przez gminy w podatku rolnym. Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 49(4): 175-190. DOI: https://doi.org/10.31743/ppe.9949

Śmiechowicz J., Kozak P. 2016. Diagnoza skutków polityki podatkowej gmin w Polsce w latach 2003-2015. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 451: 468-478.

Wołowiec T. 2018. Preferencje podatkowe w podatku od nieruchomości a zachowania lokalizacyjno-konkurencyjne podatników prowadzących działalność gospodarczą. Roczniki Ekonomii i Zarządzania, 1(46): 81-114. DOI: https://doi.org/10.18290/reiz.2018.10.1-5

Wołowiec T., Skrzypek-Ahmed S. 2018. Podatek od nieruchomości i podatek od środków transportowych. Wysokość stawek i ulgi podatkowe a zachowania konkurencyjne podatników prowadzących działalność gospodarczą. Zeszyty Naukowe WSEI. Seria: Ekonomia, 2(65): 71-99.

Wyszkowska D. 2018. Samodzielność finansowa jako determinanta potencjału inwestycyjnego jednostek samorządu terytorialnego. Studium empiryczne gmin w Polsce. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok.

Wyszkowska D., Wyszkowski A. 2021. Tax expenditures w podatkach lokalnych w Polsce jako instrument lokalnej polityki podatkowej. Studia BAS, 1(65): 103-126. DOI: https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2021.07

Ministerstwo Finansów (https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdania-budzetowe; dostęp: 5.02.2025).

Europejska Karta Samorządu Terytorialnego (Lokalnego) sporządzona w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r. nr 124, sprost. Dz.U. z 2006 r. nr 154, poz. 1107).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.).

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1176 ze zm.).

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70 ze zm.).

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 888).