Keywords
adaptive management
climate change
urban ecosystem
environmental protection
How to Cite
Abstract
The article presents the results of an assessment of the ecological potential of cities in terms of adaptation and mitigation to climate change. Five cities in Wielkopolska province located in the Warta River Valley were selected for the study: Luboń, Oborniki, Puszczykowo, Pyzdry and Sieraków. The analysis was based on an inventory of blue-green infrastructure (BGI) elements, taking into account their generic structure, function and spatial layout. The assessment used a system of indicators defining the role of BGI in shaping the resilience of cities to threats resulting from climate change. Therefore, the indicators were aggregated into four main categories of characteristics, i.e., natural diversity, modularity of natural structures, ecological connectivity, and ecological functionality. In summarizing the research results, the strengths and weaknesses of blue-green infrastructure in individual cities were identified, and an analysis was conducted of the targeted measures contained in local strategic documents that take into account the role of BGI in adaptive management. To this end, a review of studies in the field of spatial planning and environmental protection was conducted. The analysis revealed a different structure and spatial arrangement of blue-green infrastructure in the studied cities, which weighed on the assessment of their adaptability. Sieraków and Puszczykowo stand out for their comprehensive and well-developed BGI system, with supra-local importance and high functionality. Among the main factors contributing to the high potential of BGI are the large share of natural areas, their generic diversity and functions related to climate regulation and water retention. Lubon is characterized by low potential values in almost all groups of features. Particularly problematic issues include: significant fragmentation of ecological patches, low density of ecological corridors and their collision with technical infrastructure elements, as well as unfavorable spatial distribution of the urban heat island. The negative conditions found in Lubon also partially affect to Pyzdry and Oborniki.
References
Aboagye P.D., Sharifi A. 2024. Urban climate adaptation and mitigation action plans: A critical review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 189: 113886. DOI: https://doi.org/10.1016/j.rser.2023.113886
Benedict M.A., Mc Mahon E.T. (red.) 2006. Green Infrastructure: Linking Landscapes and Communities. The Conservation Fund. Island Press, Washington, London
Bergier T., Kowalewska A. (red.) 2019. Błękitno-zielona infrastruktura dla łagodzenia zmian
klimatu w miastach. Katalog techniczny. Fundacja Sendzimira, Kraków.
Biela A., Biela M., Stalmachová B., Sierka E. 2023. Prawne i środowiskowe aspekty rozwoju zielonej infrastruktury miast w dobie zmian klimatu na przykładzie dachów zielonych. Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska, 2: 1-22. DOI: https://doi.org/10.31261/PPGOS.2023.02.06
Biggs R., Schlüter M., Biggs D., Bohensky E.L., Cundill G., Dakos V., Daw T.M., Evans L. S., Kotschy K., Leitch A.M., Meek C., Quinlan A., Raudsepp-Hearne C., Robarbs M.D., Schoon M.L., Schultz L., West P.C. 2012. Toward principles for enhancing the resilience of ecosystem services. Annual Review of Environment and Resources, 37: 421-448. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev-environ-051211-123836
Bony S., Colman R., Kattsov V., Allan R., Bretherton C., Dufresne J.L., Hall A., Hallegatte S., Holland M., Ingram W., Randall D., Soden B., Tselioudis G., Webb M. 2006. How well do we understand and evaluate climate change feedback processes? Journal of Climate, 19(15): 3445-3482. DOI: https://doi.org/10.1175/JCLI3819.1
Bródka S. 2020. Adaptacyjne zarządzanie środowiskiem. Podstawy teoretyczne i zastosowania Wydawnictwo Naukowe PWN.
Coutts C., Hahn M. 2015. Green infrastructure, ecosystem services, and human health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 12(8): 9768-9798. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph120809768
Elmqvist T., Folke C., Nyström M., Peterson G., Bengtsson J., Walker B., Norberg J. 2003. Response diversity, ecosystem change, and resilience. Frontiers in Ecology and the Environment, 1: 488-494. DOI: https://doi.org/10.1890/1540-9295(2003)001[0488:RDECAR]2.0.CO;2
Folke C., Carpenter S., Walker B., Scheffer M., Elmqvist T., Gunderson L., Holling C.S. 2004. Regime shifts, resilience, and biodiversity in ecosystem management. Annual Review of Ecology Evolution and Systematics, 35: 557-581. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.ecolsys.35.021103.105711
Fussel H.-M., Klein R. 2006. Climate Change Vulnerability Assessments: An Evolution Of Conceptual Thinking. Climatic Change, 75(3): 301-329. DOI: https://doi.org/10.1007/s10584-006-0329-3
Garmendia E., Apostolopoulou E., Adams W.M., Bormpoudakis D. 2016. Biodiversity and green infrastructure in Europe: boundary object or ecological trap? Land Use Policy, 56: 315-319. DOI: https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2016.04.003
Gill S.E., Handley J.F., Ennos A.R., Pauleit S. 2007. Adapting cities for climate change: the role of the green infrastructure. Built Environment, 33(1): 115-133. DOI: https://doi.org/10.2148/benv.33.1.115
Gunderson L.H. 2000. Ecological resilience – in theory and application. Annu. Rev. Ecol. Syst., 31: 425-439. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.ecolsys.31.1.425
Holling C.S. 2001. Understanding the complexity of economic, ecological and social systems. Ecosystems, 4: 390-405. DOI: https://doi.org/10.1007/s10021-001-0101-5
Holling C.S., Gunderson L. 2002. Resilience and adaptive cycles. [W:] L. Gunderson, C.S. Holling (red.), Panarchy: understanding transformations in human and natural systems. Island Press, Washington, s. 25-62.
Januchta-Szostak A. 2020. Błękitno-zielona infrastruktura jako narzędzie adaptacji miast do zmian klimatu i zagospodarowania wód opadowych. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz, 3: 37-74.
Kim D., Song S.K. 2019. The multifunctional benefits of green infrastructure in community development: an analytical review based on 447 cases. Sustainability, 11(14): 3917. DOI: https://doi.org/10.3390/su11143917
Knutelski S. 2018. Różnorodność biotyczna dobrostanem ludzkości. Polish Journal for Sustainable Development, 2(1): 27-38. DOI: https://doi.org/10.15584/pjsd.2018.22.1.4
Koc C.B., Osmond P., Peters A. 2017. Towards a comprehensive green infrastructure typology: a systematic review of approaches, methods and typologies. Urban Ecosystems, 20(1): 15-35. DOI: https://doi.org/10.1007/s11252-016-0578-5
Kornatowska B. 2012. Koncepcja i metody oceny różnorodności biologicznej lasów Europy, Leśne Prace Badawcze, 73(3): 237-244.
Kronenberg J. 2012. Usługi ekosystemów w miastach. Zrównoważony rozwój – Zastosowania, 3(1): 13-30.
Ledda A., Kubacka M., Calia G., Bródka S., Serra V., De Montis A. 2023. Italy vs. Poland: A Comparative Analysis of Regional Planning System Attitudes toward Adaptation to Climate Changes and Green Infrastructures. Sustainability, 15, 3: 1-18. DOI: https://doi.org/10.3390/su15032536
Lupa P. 2020. Wpływ zielonej infrastruktury na warunki termiczne miast północnej wielkopolski oraz jej miejsce w lokalnej polityce klimatycznej. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 52: 219-233. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2020.52.13
Macias A., Bródka S. (red.) 2021. Regiony fizycznogeograficzne województwa wielkopolskiego. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
Mell I., Scott A. 2023. Definitions of blue and green infrastructure. [W:] C. Washbourne, C. Wansbury (red.), The ICE Manuel of Blue Green Infrastructure. Chapter 1, London, s. 3-22. DOI: https://doi.org/10.1680/icembgi.65420.003
Naeem S. 2002. Ecosystem consequences of biodiversity loss: The evolution of a paradigm. Ecology, 83: 1537-1552. DOI: https://doi.org/10.1890/0012-9658(2002)083[1537:ECOBLT]2.0.CO;2
Nowak M., Bera M. (red.) 2024. Prawo planowania przestrzennego a wdrażanie wyzwań klimatycznych. KPZK PAN, Studia, 24/216. Warszawa
Richling A., Solon J., Macias A., Balon J., Kistowski M., Borzyszkowski J. (red.) 2021. Regionalna geografia fizyczna Polski. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
Scheffer M. 2009. Critical Transitions in Nature and Society. Princeton Univ. Press, Princeton. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400833276
Szulczewska B., Stankowska A. (red.) 2020. O znaczeniu zieleni w miastach. Zieleń, Woda, Infrastruktura Techniczna – Bez Granic, 1. Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Kraków.
Walker B.H., Salt D. 2006. Resilience thinking: Sustaining ecosystems and people in a changing world. Island Press, Washington.
Wang J., Banzhaf E. 2018. Towards a better understanding of green infrastructure: a critical review. Ecological Indicators, 85: 758-772. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2017.09.018
Zwierzchowska I., Mizgajski A. 2019. Potencjał zielonej infrastruktury w dużych polskich miastach do świadczenia usług ekosystemowych. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 47: 21-37. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2019.47.03
European Commission 2013. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: Green Infrastructure (GI) – Enhancing Europe’s Natural Capital. European Commission, Brussels, Belgium.
European Commission 2019. Guidance on a Strategic Framework for Further Supporting the Deployment of EU-level Green and Blue Infrastructure. European Commission, Brussels, Belgium.
Program ochrony środowiska dla gminy Oborniki na lata 2019-2022 z perspektywą na lata 2023-2026.
Program ochrony środowiska dla gminy Pyzdry na lata 2017-2020 z perspektywą do roku 2030.
Program ochrony środowiska dla gminy Sieraków na lata 2022-2025 z perspektywą do roku 2030.
Program ochrony środowiska miasta Luboń na lata 2021-2030.
Program ochrony środowiska miasta Puszczykowa na lata 2020-2023.
Przyrodniczo-klimatyczne wskaźniki zrównoważonego rozwoju miast. Przewodnik dla miast. 2022. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Warszawa.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Oborniki. 2018.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Pyzdry. 2015.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Luboń. 2017.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Puszczykowo. 2018.
Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Sieraków. Kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy oraz uzasadnienie zawierające objaśnienia przyjętych rozwiązań wraz z syntezą ustaleń zmiany studium. 2023. Tom II. Tekst jednolity ze zmianami.
License
Copyright (c) 2025 Sylwia Bródka, Oliwia Święczkowska
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.