Abstract
The aim of the research was to assess the level of differentiation of the population ageing process in Poland on a regional basis in 2014 and 2024 and to assess the demographic changes that took place over the past 10 years. The study used a critical analysis of the literature, analysis of secondary data obtained from the Central Statistical Office, and quantitative methods. Based on the proposed synthetic indicator describing the scale of the problem of population aging in voivodeships, they were grouped using the standard deviation method. Three groups of voivodeships were identified, characterized by a similar scale of the problem of population aging. This made it possible to assess the spatial diversity of the scale of the problem of population aging in Poland and the changes taking place in this area.
Due to the varying dynamics of changes occurring in individual voivodeships, their position in the ranking and membership in groups selected in terms of the scale of the problem of population aging also changed. The most positive change was observed in the case of the Mazowieckie Voivodeship. In 2014, it was in the group of voivodeships with the relatively largest scale of the problem of population aging, but over the period under study, it changed its position and in 2024 was classified in the group of voivodeships with the smallest scale of this problem. A significant positive change was also noted in the case of the Małopolskie Voivodeship, which moved from the group of voivodeships with a medium scale of the problem of population aging to the group of voivodeships with the smallest scale of this problem. The largest scale of the problem of population aging occurs in two voivodeships: Świętokrzyskie and Łódzkie. The most significant negative change was recorded for the Warmińsko-Mazurskie Voivodeship which moved from the group of voivodeships with the lowest scale of the problem of population aging in 2014 to the group with an average scale of the problem, and the Zachodniopomorskie Voivodeship, which moved from the group with the lowest scale of the problem of population aging to the group with the highest scale of the problem.
References
Abramowska-Kmon A. 2011. O nowych miarach zaawansowania procesu starzenia się ludności. Studia Demograficzne, 1(159): 3-22.
Adrianowska J. 2022. Assessment of the aging process of the populations of EU countries based on the beta convergence model. The Polish Statistician, 67(7): 35-53. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.9301
Barković Bojanić I., Erceg A., Damoska Sekuloska J. 2024. Silver entrepreneurship: A golden opportunity for ageing society. Economics and Business Review, 10(1): 153-178. DOI: https://doi.org/10.18559/ebr.2024.1.1068
Baszczak Ł., Trojanowska M., Wincewicz A., Zyzik R. 2021. Srebrząca się gospodarka. Jak uwolnić potencjał seniorów? Policy Paper, 3. Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa.
Bielecki M., Brzoza-Brzezina M., Kolasa M. 2022. Wpływ procesu starzenia i migracji na polską politykę pieniężną. Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics, 309(1): 5-30. DOI: https://doi.org/10.33119/GN/145536
Cameron M.P. 2023. The Measurement of Structural Ageing – an Axiomatic Approach. Journal of Population Research, 40(1): 1-22. DOI: https://doi.org/10.1007/s12546-023-09300-3
Cieślak M. 2004. Pomiar procesu starzenia się ludności. Studia Demograficzne, 2(146): 3-16.
Frąckiewicz E., Kryk B. (red.) 2020. Srebrna gospodarka. Ujęcie społeczno-ekonomiczne. CeDeWu, Warszawa.
GUS. 2023. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021. Starzenie się ludności Polski w świetle narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań 2021. Warszawa.
GUS. 2025. Sytuacja osób starszych w Polsce w 2024 r. Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Białymstoku, Warszawa-Białystok.
GUS. 2026. Bank Danych Lokalnych (https://bdl.stat.gov.pl/bdl/start; dostęp: 18.02.2026).
Heffner K. 2023. Rozbieżne trendy ludnościowe na obszarach wiejskich i rosnące różnice w zagospodarowaniu przestrzeni wsi polskiej. [W:] P. Łysoń (red.), Konsekwencje zmian demograficznych dla rozwoju rolnictwa. Materiały z III Kongresu Demograficznego. Cz. 16. RRL, GUS, Warszawa, s. 147-173.
Janiszewska A. 2022. Drugie przejście demograficzne w dużych miastach w Polsce i jego implikacje. Space-Society-Economy, 33, 7-40. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.33.01
Jurek Ł. 2012. Ekonomia starzejącego się społeczeństwa. Wydawnictwo Difin SA, Warszawa.
Kaczmarek T. 2022. Problematyka demograficzna we współczesnych koncepcjach miasta. Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 7(35): 7-15. DOI: https://doi.org/10.18778/2543-9421.07.01
Kiniorska I., Brambert P., Kamińska W., Kopacz-Wyrwał I. 2023. Aging of the Society: the European Perspective. Bulletin of Geography. Socio-economic Series, 60(60): 81-100. DOI: https://doi.org/10.12775/bgss-2023-0017
Kolek A.J. 2025. Zmiany demograficzne a system emerytalny: czy jesteśmy przygotowani na przyszłość? Rozprawy Społeczne, 19(1): 157-167. DOI: https://doi.org/10.29316/rs/204740
Kowalczyk E. 2024. Proces starzenia się ludności Polski. Przyczyny i skutki. Wieś i Rolnictwo, 1(202): 7-40. DOI: https://doi.org/10.53098/wir.2024.1.202/01
Kowaleski J.T., Majdzińska A. 2012. Miary i skale zaawansowania starości demograficznej. [W:] A. Rossa (red.), Wprowadzenie do gerontometrii. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. s. 7-34. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-788-5.02
Krupowicz J. 2023. Dywergencja czy konwergencja starzenia się ludności dużych miast w Polsce? Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 8(36): 35-46. DOI: https://doi.org/10.18778/2543-9421.08.01
Kuropka I., Krupowicz J. 2025. Spatial convergence of population ageing in Poland’s provinces in a retrospective and prospective analysis. Bulletin of Geography. Socio-Economic Series, 68: 175-187. DOI: https://doi.org/10.12775/bgss-2025-0020
Litwiński M. 2020. Konsumpcja gospodarstw domowych seniorów w perspektywie 2050 r. [W:] E. Frąckiewicz, B. Kryk (red.), Srebrna gospodarka. Ujęcie społeczno-ekonomiczne. CeDeWu, Warszawa, s. 149-174.
Majdzińska A. 2017. Zróżnicowanie terytorialne starzenia się ludności Polski. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 5(331): 71-90. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6018.331.05
Majdzińska A. 2021. Ocena homogeniczności regionów w Polsce z punktu widzenia struktury wieku ludności. Space-Society-Economy, 32: 131-151. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.32.06
Majdzińska A. 2022. Obszary depopulacyjne w makroregionie centralnym i ich analiza pod kątem zaawansowania starości demograficznej w drugiej dekadzie XXI w. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 59: 201-221. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2022.59.13
Majdzińska A. 2025. Wzorce przemian demograficznych w województwie wielkopolskim w latach 2002-2024. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 77: 95-119. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2025.77.06
Malina A. 2020. Analiza przestrzennego zróżnicowania poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego województw Polski w latach 2005-2017. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 61(1): 138-155. DOI: https://doi.org/10.15584/nsawg.2020.1.10
Niewiadomska A., Sobolewska-Poniedziałek E. 2015. Utilising the professional potential of the elderly in the process of construction of silver economy in Poland. Acta Scientiarum Polonorum. Oeconomia, 14(1): 81-91.
Panek T., Zwierzchowski J. 2013. Statystyczne metody wielowymiarowej analizy porównawczej. Teoria i zastosowania. Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Warszawa.
Perek-Białas J., Mysińska E. 2013. Indeks aktywnego starzenia w ujęciu regionalnym. Ekspertyza dla Departamentu Polityki Senioralnej. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa (https://senior.gov.pl/source/Ekspertyza%20regionalny%20indeks%20aktywnego%20starzenia_27.XI.2013.pdf; dostęp: 20.02.2026).
Podgórniak-Krzykacz A., Przywojska J., Warwas I. 2024. Silver economy as a response to demographic challenges in polish regions: realistic strategy or Utopia? Innovation: The European Journal of Social Science Research, 37(2): 170-197. DOI: https://doi.org/10.1080/13511610.2020.1736011
Podogrodzka M. 2016a. Przestrzenna konwergencja indeksu starości w Polsce. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 4(324): 51-65. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6018.324.04
Podogrodzka M. 2016b. Przestrzenne zróżnicowanie starości demograficznej w Polsce. Wiadomości Statystyczne, 2: 62-72. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.0915
Podogrodzka M. 2016c. Starzenie się ludności Polski w przekroju regionalnym. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 290: 83-94.
Rakowska J. 2016. Analysis of the degree of population ageing in Poland on LAU2 level. Economic and Regional Studies, 9(2): 13-23.
Roszkowska E. 2018. Comprehensive analysis of the process of population ageing in Poland in the years 1950-2016. Optimum. Economic Studies, 2(92): 206-226. DOI: https://doi.org/10.15290/oes.2018.02.92.16
Roszkowska E., Wyszkowska D. 2020. Spatial differentiation of the elderly population in Poland’s voivodeships in the years 2000-2016. Optimum. Economic Studies, 1(99): 89-112. DOI: https://doi.org/10.15290/oes.2020.01.99.07
Skirbekk V.F., Staudinger U.M., Cohen J.E. 2019. How to measure population aging? The answer is less than obvious: a review. Gerontology, 65(2): 136-144. DOI: https://doi.org/10.1159/000494025
Spijker J., MacInnes J., Riffe T. 2014. Population Aging: How Should It Be Measured? [W:] Population Association of America Annual Meeting. Conference Proceeding. Boston, United Kingdom.
Spytek-Bandurska G. 2012. Aktywizacja zawodowa osób w fazie późnej dojrzałości i starszych w Polsce. Problemy Polityki Społecznej, 17: 91-112.
Szafranek-Stefaniuk E. 2024. Procesy demograficzne w miejskich obszarach funkcjonalnych w Polsce. Czasopismo Geograficzne, 95(1): 7-30. DOI: https://doi.org/10.12657/czageo-95-01
Szymańska A. 2022. Variation of Polish voivodships according to selected indicators referring to people aged 65 and over. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 67(3): 28-45. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8065
Śleszyński P. 2018. Demograficzne wyzwania rozwoju regionalnego Polski. Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 183: 225-247.
Trzpiot G. 2016. Dynamika zróżnicowania wybranych procesów demograficznych w regionach Polski. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 290: 13-26.
Walerysiak-Grzechowska K. 2024. Wpływ zmian demograficznych na wzorce konsumpcji gospodarstw domowych w Polsce. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-656-7
Warżała R. 2022. Zmienność koniunktury w warunkach regionalnej depopulacji – wzajemne związki i oddziaływania. [W:] A. Organiściak-Krzykowska, J. Hrynkiewicz (red.), Depopulacja w ujęciu lokalnym. Materiały z III Kongresu Demograficznego. Cz. 3. RRL, GUS, Warszawa, s. 80-90.
Wasilewska E. 2018. Ocena przestrzennego zróżnicowania zjawiska starości demograficznej w Polsce. Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych, 19(2): 171-182. DOI: https://doi.org/10.22630/MIBE.2018.19.2.16
Wichowska A. 2021. Economic Aspects of Shrinking Cities in Poland in the Context of Regional Sustainable Development. Sustainability, 13(6), 3104: 1-12. DOI: https://doi.org/10.3390/su13063104
Wierzbicka W., Farelnik E. 2024. Population Aging and the Potential for Developing a Silver Economy in the Polish National Cittaslow Network. Sustainability, 16(6768): 1-19. DOI: https://doi.org/10.3390/su16166768
Wiśniewski R. 2025. Aktywność seniorów w zakresie korzystania z usług medycznych, kulturalnych i rekreacyjno-sportowych. Przegląd Geograficzny, 97: 209-226. DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.2.5
Wiśniewski R., Mazur M., Śleszyński P., Szejgiec-Kolenda B. 2020. Wpływ zmian demograficznych w Polsce na rozwój lokalny. Prace Geograficzne, 274. Instytut Geografii i Zagospodarowania Przestrzennego PAN, Warszawa.
Wyszkowska D. 2023. Edukacja osób starszych w Polsce – stan obecny i wyzwania. [W:] A. Piotrowska-Piątek (red.), System edukacji wobec zmian demograficznych. Materiały z III Kongresu Demograficznego, 12. RRL, GUS, Warszawa, s. 149-168.
Wyszkowska D., Wyszkowski A. 2023. Depopulacja i starzenie się ludności – konsekwencje dla finansów gmin w Polsce. Studia BAS, 3(75): 27-53. DOI: https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2023.23
Zamorska K., Makuch M. 2018. Starzenie się społeczeństwa. Wymiar społeczny, gospodarczy, polityczny. Księgarnia Akademicka, Kraków. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381380331
Zielińska J. 2024. Potencjał demograficzny a poziom rozwoju gospodarczego województw w Polsce w 2022 roku. Optimum. Economic Studies, 4(118): 194-212. DOI: https://doi.org/10.15290/oes.2024.04.118.12
License
Copyright (c) 2026 Eliza Farelnik
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.