Rola prawa w zapewnianiu dostępności informacyjno-komunikacyjnej – wybrane zagadnienia
Okładka czasopisma Studia Prawa Publicznego, nr 2 (54), rok 2026
PDF

Słowa kluczowe

accessibility
disability
law
AAC
administration

Jak cytować

Mędrzycki, R. (2026). Rola prawa w zapewnianiu dostępności informacyjno-komunikacyjnej – wybrane zagadnienia. Studia Prawa Publicznego, (2 (54), 9–26. https://doi.org/10.14746/spp.2026.2.54.1

Abstrakt

This article attempts to demonstrate the primary role of the law in ensuring information and communication accessibility for people with disabilities in a democratic state governed by the rule of law. Information and communication accessibility is – alongside architectural accessibility and digital accessibility – one of the types of accessibility recognized under Polish law. In pursuit of the
primary research objective, an attempt was made to identify the main sources of law governing accessibility at the international, supranational, and – most importantly – national levels. The issue at hand was addressed primarily from the perspective of administrative law, as it is administrative regulations that directly influence how public administration in Poland functions. The principles of promoting the common good and the administration’s obligation to comply with the law were also characterized as key general issues that influence the assurance of information and communication accessibility, albeit in a general way. The study employs a legal-dogmatic approach. The work is divided into five sections, titled as follows: Introduction; The axiological framework for ensuring accessibility; Primary legal sources governing accessibility; Selected determinants of information and communication accessibility; Conclusion and recommendations. The analysis confirms that the law is undeniably one of the key factors in the implementation of accessibility solutions within the Polish public administration. An attempt was made to demonstrate the impact of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities and EU regulations on Polish law within the historical process of transforming Polish law. An important conclusion of the study is the finding that the values underlying accessibility, such as solidarity, do not constitute a sufficient legal basis for making public administration more accessible without specific legal solutions. Attention is also drawn to non-legal aspects, which, together with the law, ultimately shape accessibility in public administration.

https://doi.org/10.14746/spp.2026.2.54.1
PDF

Bibliografia

Bożek W., Kowalewska E., Musiał M., Dostępność usług bankowości detalicznej dla osób ze szczególnymi potrzebami – ujęcie prawno-ekonomiczne, Toruń 2025.

Cała-Wacinkiewicz E., Od konstytucyjnie wywodzonej dostępności w stronę prawa do dostępności?, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2023, nr 6(76), s. 163–175. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2023.06.12

Cebera A., Postępowanie skargowe w związku z brakiem zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 2023, numer specjalny (W trosce o godność, życie i zdrowie człowieka – zagadnienia administracyjnoprawne), s. 41–51. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6069.S.2023.04

Cieślak Z., Istota i zakres prawa administracyjnego, w: Prawo administracyjne, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 49–66.

Drabarz A., Harmonising Accessibility In The Eu Single Market: Challenges For Making The European Accessibility Act Work, „Review of European and Comparative Law” 2020, t. 43, nr 4, s. 83–102.

Jaworska-Dębska B., Kontrola społeczna, w: Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, pod red. M. Stahl, Warszawa 2019, s. 637–648.

Konior A., Pluszczyńska A., Raport z badań. Wdrażanie dostępności w publicznych instytucjach kultury w Polsce, Kraków 2024, https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/08bfda8a-a238-491d-a8c8-e4e41edba37c/content (dostęp: 18 IV 2026).

Konior A., Pluszyńska A., Grabowska A., Dostępność cyfrowa, architektoniczna i informacyjno-komunikacyjna w publicznych instytucjach kultury. Małopolska, Kraków 2021, https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/6476bf62-c616-427e-8fe0-fc0ce6d27f69/content (dostęp: 18 IV 2026).

Korczak J., Akty polityki administracyjnej, w: Prawo administracyjne. Zagadnienia ogólne i ustrojowe, pod red. J. Blicharz, P. Lisowskiego, Warszawa 2022, s. 287–295.

Kusiak-Winter R., Odpowiedzialność administracji publicznej. Struktura odpowiedzialności z perspektywy determinantów prawnych, Wrocław 2019.

Lipowicz I., Dobro wspólne, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2017, t. 79, nr 3, s. 17–31. DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2017.79.3.3

Lipowicz I., Istota administracji, w: Prawo administracyjne, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 20–48.

Longchamps F., Założenia nauki administracji, Wrocław 1991 (reprint).

Mędrzycki R., Dostępność informacyjno-komunikacyjna w świetle przepisów prawa administracyjnego, Warszawa 2024.

Mędrzycki R., Obowiązki jednostek samorządu terytorialnego w zakresie zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, „Studia Prawnoustrojowe” 2023, nr 60, s. 279–295. DOI: https://doi.org/10.31648/sp.8819

Model realizacji usług publicznych dla osób z trudnościami w komunikowaniu się (o złożonych potrzebach w komunikowaniu się). Opracowany w ramach projektu: Elementarz AAC – urząd przyjazny osobom z trudnościami w komunikowaniu się POWR.04.03.00-00-0131/18, https://wydzialy.uksw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/10/2022/12/MODEL-REALIZACJI-USLUG-PUBLICZNYCH-DLA-OSOB-Z-TRUDNOSCIAMI-W-KOMUNIKOWANIU-SIE_0.pdf (dostęp: 18 IV 2026).

Najważniejsze wyzwania po ratyfikacji przez Polskę Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych, pod red. A. Błaszczak, Warszawa 2012.

Nowotny-Czupryna O., Powszechna pułapka myślenia: określenia „osoba ze szczególnymi potrzebami” i „osoba z niepełnosprawnością” są tożsame, w: Działania na rzecz poprawy jakości życia osób ze specjalnymi potrzebami, pod red. O. Nowotny-Czupryna, Dąbrowa Górnicza 2024, s. 11–20.

Piechowak M., Dobro wspólne jako fundament polskiego porządku konstytucyjnego, Warszawa 2012.

Pluszyńska A., Konior A., Accessibility Coordinator: Manager and Leader of Change, „Krakow Review of Economics and Management. Zeszyty Naukowe” 2026, nr 1, s. 143–160. DOI: https://doi.org/10.15678/krem.18697

Prawo administracyjne. Pytania i odpowiedzi, pod red. I. Lipowicz, Warszawa 2024.

Roszewska K., Art. 14, w: Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Komentarz, pod red. K. Roszewskiej, LEX/el. 2021.

Roszewska K., Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami – podłoże prawne i społeczne przyjęcia ustawy. Część 1, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2022, nr 12, s. 19–25.

Wilczyński P., Atrybuty służebnej funkcji prawa administracyjnego, w: Prawo administracyjne w służbie jednostki i wspólnoty, pod red. Z. Duniewskiej, M. Karcz-Kaczmarek, P. Wilczyńskiego, Warszawa–Łódź 2022, s. 61–78. DOI: https://doi.org/10.18778/8220-918-1.04