Kształtowanie relacji państwo–diaspora: przykład czarnogórski

Main Article Content

Agata Domachowska

Abstrakt

Celem artykułu jest dokonanie analizy relacji państwo-diaspora na przykładzie Czarnogóry. W literaturze przedmiotu zauważalny jest brak dogłębnych badań tego zjawiska. Czarnogóra stanowi interesujący przypadek ze względu fakt, że liczba osób żyjących w diasporach jest porównywalna do liczby mieszkańców tego państwa. Artykuł składa się z czterech części. Pierwsza z nich stanowi przedstawienie rozważań teoretycznych na temat diaspor, ale także relacji państwo-diaspora. W ko­lejnej została pokrótce scharakteryzowana czarnogórska diaspora - jej historia, li­czebność oraz kierunki emigracji. Trzecia część stanowi analizę kształtowanych przez Czarnogórę relacji z diasporą. Szczególną uwagę zwrócono na proces instytucjonali­zacji owych stosunków. Artykuł kończy podsumowanie.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Domachowska, A. (2019). Kształtowanie relacji państwo–diaspora: przykład czarnogórski. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, (1), 41-58. https://doi.org/10.14746/ssp.2019.1.3
Dział
Artykuły
Biogram autora

Agata Domachowska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika

adiunkt w Katedrze Bałkanistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz ekspert w Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego. Stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej. Prowadziła badania na University of Pittsburgh, George Washington University, Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie, a także w archiwach i bibliotekach w Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii czy Chorwacji. Odbyła również staż w Parlamencie Europejskim oraz praktyki w Ambasadzie RP w Tiranie (Albania). Jej zainteresowania badawcze dotyczą etnopolityki, diaspor, emigracji z Europy Południowo-Wschodniej, polityki pamięci, problematyki mniejszości etnicznych i religijnych oraz historii państw bałkańskich.

Bibliografia

  1. Akcioni plan za realizaciju Strategije za 2015 godinu, http://www.skupstina.me/index.php/en/o-nama/saradnja-sa-iseljenicima, 6 stycznia 2018.
  2. Analytical Study of Montenegrin Diaspora, http://www.ukf.hr/UserDocsImages/Study%20of%20Montenegrin%20Scientific%20Diaspora.pdf, 6 stycznia 2018.
  3. Anteby-Yemeni L., Berthomière W. (2005), Diaspora: A Look Back on a Concept, „Bulletin du Centre de recherches français à Jérusalem”, s. 262-270, http://bcrfj.revues.org/257, 8 stycznia 2018.
  4. Bekteši E.. (2006), Crnogorska dijaspora: zbornik asocijacija crnogorskih iseljenika, Centar za iseljenike Crne Gore, Podgorica.
  5. Brah A. (1996), Cartographies of diaspora: Contesting identities, Routledge, London-New York.
  6. Bruneau M. (2010), Diasporas, transnational spaces and communities, w: Diaspora and Transnationalism: Concepts, Theories and Methods, red. R. Baubock, T. Faist, Amsterdam University Press, Amsterdam.
  7. Clifford J. (1994), Diasporas, „Cultural Anthropology”, nr 9(3), s. 302-338.
  8. Cohen R. (1997), Global Diasporas: An Introduction, University of Washington Press, Seattle.
  9. Collyer M. (2014), A Geography of Extra-territorial Citizenship: Explanations of External Voting, „Migration Studies”, vol. 2, nr 1, s. 55-72.
  10. Crnogorci uskoro u Ustavu Kosova, http://www.rtcg.me/vijesti/politika/78640/cmo-gorci-uskoro-u-ustavu-kosova.html, 14 stycznia 2018.
  11. Crnoj Gori dijaspora godisnje posalje oko 500 miliona eura (2018), https://www.cdm.me/ekonomija/crnoj-gori-dijaspora-godisnje-posalje-oko-500-miliona-eura/, 11 stycznia 2018.
  12. Dan iseljenika u Petnjici - priznanje Bihoru i Bihorcima (2017), https://www.ra-diopetnjica.me/2017/08/01/dan-iseljenika-u-petnjici-priznanje-bihoru-i-bihorcima/, 15 stycznia 2018.
  13. DestanovićO.(2017),JavnaraspravaonacrtuzakonaosaradnjiCGsaiseljenicima,http://www.radiopetnjica.me/2017/12/04/javna-rasprava-o-nacrtu-zakona-o-iz-mjenama-i-dopunama-zakona-o-saradnji-cg-sa-iseljenicima/, 15 stycznia 2018.
  14. Dufoix S. (2008), Diasporas, Berkeley University Press, Berkeley-Los Angeles.
  15. Formiran Savjet za saradnju sa iseljenicima (2016), http://www.rtcg.me/vijesti/dija-spora/142555/formiran-savjet-za-saradnju-sa-iseljenitima.html, 12 stycznia 2018.
  16. Gazsó D. (2017), Diaspora Policies in Theory and Practice, „Hungarian Journal of Minority Studies”, nr 1, s. 65-87.
  17. Gojnić V. (1999), Crnogorci u američkim rudokopima, Obod, Cetinje.
  18. Gojnić V. (2002), Crnogorci u Americi: prve iseljeničke organizacje, Cid, Podgorica.
  19. Iseljenici da ulazu u Crnu Goru (2017), http://www.rtcg.me/vijesti/dijaspora/173419/iseljenici-da-ulazu-u-crnu-goru.html, 14 stycznia 2018.
  20. Javne rasprave povodom predloga zakona o izmjenama i dopunama zakona o sa- radnji Crne Gore sa iseljenicima (2017), http://www.dijaspora.mvpei.gov.me/vijesti/178745/JAVNE-RASPRAVE-POVODOM-PREDLOGA-ZAKONA-O-IZMJENAMA-I-DOPUNAMA-ZAKONA-O-SARADNJI-CRNE-GORE-SA-ISELJENICIMA.html, 11 stycznia 2018.
  21. Kovács (2017), Post-Socialist Diaspora Policies: Is There a Central-European Diaspora Policy Path?, „Hungarian Journal of Minority Studies”, s. 89-109.
  22. Lainer-Vos D. (2010), Diaspora-homeland relations as a framework to examine nation building, „Sociology Compass”, nr 4, s. 894-908.
  23. Lesińska M. (2015), Partycypacja polityczna i wyborcza diaspory w kraju pochodzenia: przegląd literatury przedmiotu, Ośrodek badań nad migracjami, http://www.migracje.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2016/06/WP85143_5. pdf, 12 stycznia 2018.
  24. Medojević S. B. (2012), Crnogorsko iseljenistvo izmedu dva svjetska rata: statisticki pregled, Dukljanska akademija nauka i umjetnosti, Podgorica.
  25. Medunarodna kodifkacija crnogorskog jezika (2017), http://www.dijaspora.mvpei.gov.me/vijesti/179522/MEdUNARODNA-KODIFIKACIJA-CRNOGOR-SKOG-JEZIKA.html, 8 stycznia 2018.
  26. Mijenjaju zakon o iseljenicima (2017), http://www.rtcg.me/vijesti/dijaspora/180307/mijenjaju-zakon-o-iseljenicima.html, 15 stycznia 2018.
  27. Miljić M. (1999), Prilog proučavanju nastanka i djelovanja crnogorske političke emigracije, s posebnim osvrtom na Crnu Goru i dinastiju Petrović Njegoš u emigrantskim publikacijama do 1914. Godine, w: Međunarodno priznanje Crne Gore – Zbornik radova sa naučnog skupa, Nikšić 11–12 maj 1998 Godine, Podgorica, s. 477–506.
  28. Montenegro. Migration Profile Country perspective. Extended version, https://www.google.pl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1ved=0ahUKEwjqgsHO9YfZAhVTa8AKHfsTDlIQFggoMAA&url=http%3A%2F%2Fwww.southeast-europe.net%2Fdocument.cmt%3Fid%3D969&usg=AOvVaw3em5Eiwh9pWEzsw2R2gozd, 8 stycznia 2018.
  29. Nikolić O. (2013), Dijaspora po potrebi: Kako povezati dvije Crne Gore, https://www.slobodnaevropa.org/a/dijaspora-po-potrebi-/24895408.html, 15 stycznia 2018.
  30. Održana druga sjednica Savjeta za saradnju sa cg. Iseljenicima (2017), http://senat.me/2-sjednica-savjet-iseljenici-cg/, 16 stycznia 2018.
  31. Održana konstitutivna sjednica, izabrano rukovodstvo Savjeta za saradnju Crne Gore sa iseljenicima (2016), https://www.radiopetnjica.me/2017/08/01/dan-iseljenika-u-petnjici-priznanje-bihoru-i-bihorcima/, 14 stycznia 2018.
  32. Parliamentary Elections, 16 October 2016 OSCE/ODIHR Election Observation Mission Final Report (2017), https://www.radiopetnjica.me/2017/08/01/daniseljenika-u-petnjici-priznanje-bihoru-i-bihorcima/, 21 stycznia 2018.
  33. Pejović B. D. (2003), Iseljavanje Crnogoraca u XIX vijeku, Centar za iseljenike CG, Podgorica.
  34. Platforma o saradnji Odbora za medunarodne odnose i iseljenike i iseljenika iż Crne Gore (2013), http://www.skupstina.me/images/dokumenti/saradnja_sa_isel-jenicima/Platforma_scen.PDF, 6 stycznia 2018.
  35. Popis. Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik (2013), http://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2, 14 stycznia 2018.
  36. Rajović G. (2011), Crnogorski iseljenici u Danskoj, Agencija PC sistem, Beograd.
  37. Rastoder Š. (2000), Crnogorski iseljenici u Turskoj, odšteta i potraživanja poslije I svjetskog rata, „Matica”, (1), Cetinje, s. 227–236.
  38. Shain Y. (2010), Kinship and Diasporas in International Affairs, the University of Michigan Press, Ann Arbor.
  39. Sheffer G. (2006), Diaspora Politics: At Home Abroad, Cambridge University Press, Cambridge.
  40. Sredanović B. (2007), Crnogorska dijaspora od raspada SRJ do suvereniteta, MAA, San Francisko.
  41. Stevović N. (2010), Crnogorsko iseljenistvo kroz diplomatske arhivske izvore, Crno-gorski kulturni forum, Cetinje.
  42. Stojović G. (2016), Crnogorski iseljenici u novom svijetu, Matica crnogorska, Pod-gorica.
  43. Strategija saradnje sa iseljenicima za period 2015-2018 (2015), http://zakoni.skup-stina.me/25saziv/index.php/me/dokumentacija/strategija-saradnje-sa-dija-sporom, 6 stycznia 2018.
  44. Taylor J., Rubin J., Giulietti C., Giacomantonio Ch., Tsang F., Constant A., Mbaye L., Nejad M., Kruithof K., Pardal M., Hull A., Hellgren T. (2014), Mapping Diasporas in the European Union and United States Comparative analysis and recommendations for Engagement, https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RR600/RR671/RAND_RR671.pdf, 8 stycznia 2018.
  45. Tuđina teža bez podrške matice (2009), http://www.montenegro.org.au/Pobjeda30-nov2009.html, 19 stycznia 2018.
  46. Uključiti Odbor u aktivnosti Uprave za diasporu (2017), https://www.cdm.me/politika/ukljuciti-odbor-u-aktivnosti-uprave-za-dijasporu/, 12 stycznia 2018.
  47. Van granica živi oko 500.000 Crnogoraca, https://www.cdm.me/drustvo/van-granicazivi-oko-500-000-crnogoraca/, 28 stycznia 2018.
  48. Vukić P. (2008), Migraciona strujanja iz Golije krajem 19. i početkom 20. vijeka: prema sačuvanim pasoškim protokolima, Državni arhiv, Cetinje.
  49. Williams N. E. (2018), Mobilising diaspora to promote homeland and investment: the progress of policy in post-conflict economies, http://eprints.whiterose.ac.uk/125309/3/Mobilising%20diaspora.pdf, 12 stycznia 2018.
  50. Zakon o saradnji Crne Gore sa iseljenicima (2015), Sluzbeni list Crne Gore, broj 47/2015, http://www.sluzbenilist.me/PravniAktDetalji.aspx?tag=%7BDB842A1D-E0F6-43A5-9B3D-ED583ACC4EFA%7D, 6 stycznia 2018.