Abstrakt
Artykuł analizuje politykę bezpieczeństwa Polski wobec Federacji Rosyjskiej w latach 2014–2022 w następstwie aneksji Krymu i konfliktu w Donbasie. Zastosowano w nim jakościowe podejście badawcze, oparte między innymi na analizie dokumentów strategicznych i oficjalnych stanowisk Rzeczypospolitej Polskiej, NATO, Unii Europejskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych, uzupełnionych wybranymi danymi dotyczącymi wydatków na obronę, obecności wojskowej i ćwiczeń wojskowych. W artykule postawiono hipotezę, że reakcja Polski miała charakter adaptacyjny, a nie rewolucyjny: była spójna politycznie i aktywna, lecz ograniczona pod względem skuteczności strategicznej. Analiza wskazuje, że rzeczywisty wpływ Polski wyrażał się głównie we wspieraniu adaptacji NATO na wschodniej flance, od działań wzmacniających poczucie bezpieczeństwa po odstraszanie terytorialne. Jednocześnie jej szersza skuteczność pozostawała ograniczona przez rozbieżne interesy w Unii Europejskiej oraz strukturalne ograniczenia Rady Bezpieczeństwa ONZ. Ogólnie rzecz biorąc, Polska odegrała znaczącą rolę polityczną w diagnozowaniu zagrożeń i kształtowaniu debaty, ale pozostawała zależna od decyzji i możliwości sojuszniczych.
Bibliografia
Araszkiewicz A. (2024), Rywalizacja USA–Chiny na obszarze Indo-Pacyfiku w XXI wieku w ujęciu modelu supercykli, PhD dissertation, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Zakład Studiów Strategicznych, Poznań.
Bukowski P. (2019), Obwód Kaliningradzki w polityce Federacji Rosyjskiej, „Przegląd Geopolityczny”, no. 28.
Chesterman S. (2026), United Nations? Saving the UN Security Council, “European Journal of International Law”.
Dyner A.M. (2017), Manewry Zapad-2017: charakter i znaczenie, Komentarz PISM, Warszawa, https://www.pism.pl/publikacje/Manewry_Zapad_2017_charakter_i_znaczenie, 05.01.2026.
Dyner A.M. (2021), Ocena programu przezbrojenia rosyjskich sił zbrojnych w latach 2011–2020, PISM, Warszawa.
Ellis A. (2003), A Deterrence Theory of Punishment, „The Philosophical Quarterly”, vol. 53, no. 212.
Embassy of India in Moscow (2019), India-Russia Trade Statistics, https://indianembassy-moscow.gov.in/statistics.php [accessed: 05.01.2026].
Gallagher M. (2019), State of (Deterrence by) Denial, “The Washington Quarterly”, vol. 42, no. 2.
Grzebyk P. (2020), Polska w Radzie Bezpieczeństwa ONZ – niewielkie możliwości, jeszcze mniejsze osiągnięcia, Klub Jagielloński, https://klubjagiellonski.pl/2020/12/14/polska-w-radzie-bezpieczenstwa-onz-niewielkie-mozliwoscijeszcze-mniejsze-osiagniecia/, 05.01.2026.
Kacprzyk A. (2023), Nuklearna adaptacja NATO. Przesłanki za zwiększeniem sił nuklearnych w Europie, PISM, Warszawa.
Kłaczyński R. (2012), Kultura strategiczna Federacji Rosyjskiej, “Nowa Polityka Wschodnia”, vol. 1, no. 2.
Kowalczyk M. (2017), Przyczyny wojny gruzińsko-rosyjskiej w 2008 roku, “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio M”, vol. 2.
Kubiczek R. (2021), Steadfast Pyramid/Pinnacle 2021: JFTC Conducts Exercises in Latvia, Joint Force Training Centre, NATO, https://www.jftc1.nato.int/articles/steadfast-pyramid-pinnacle-2021-jftc-conducts-exercises-latvia, 05.01.2026.
Legucka A. (2019), Polityka zagraniczna Polski wobec Rosji po aneksji Krymu, PISM, Warszawa.
Major C. (2015), NATO and European Security: Back to the Roots?, IAI Working Papers, nr 15/53, Roma: Istituto Affari Internazionali, https://www.iai.it/sites/default/files/iaiwp1553.pdf, 05.01.2026.
Mubarok A.R., Susanto S.R. (2021), Policy Consistency of Poland Responding to Russia’s Annexation Policy of 2014: In the Group Level of Analysis, “Journal of International Relations”, vol. 7, no. 2.
NATO (2021), Defence Expenditure of NATO Countries (2013-2020), Table 3: Defence Expenditure as a Share of GDP, https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_184647.htm, 05.01.2026.
NATO (2023), Allied Command Operations: Command Structure Overview, https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_52091.htm, 05.01.2026.
NATO (2024), Defence Expenditure of NATO Countries (2014-2024), https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_123943.htm, 05.01.2026.
NATO (2025), Deterrence and Defence, https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_133127.htm, 05.01.2026.
OEC World (2025), Fertilisers: reporter Russia (RUS), https://oec.world/en/profile/bilateral-product/fertilizers/reporter/rus, 05.01.2026.
Olech A. (2022), Zagraniczna aktywność militarna Republiki Francuskiej, Wydawnictwo Kontekst, Poznań.
Paszkowski M. (2023), Stanowisko Prawa i Sprawiedliwości wobec wpływu gazociągów Nord Stream 1 oraz Nord Stream 2 na bezpieczeństwo energetyczne państw Europy Środkowej, „Przegląd Zachodni”, no. 3.
Pełczyńska-Nałęcz K. (2016), Jak uniknąć rozmów ponad naszymi głowami? Polska wobec Rosji w dobie konfrontacji, Fundacja im. Stefana Batorego, Warszawa.
Perekhozhuk O. (2024), Concentration of Russian Wheat Exports to Egypt and Turkey: Evidence from the Ports of Novorossiysk and Rostov, “Russian Analytical Digest”, no. 318, https://www.ssoar.info/ssoar/handle/document/101709, 05.01.2026.
Płaczek J. (2021), Wydatki wojskowe jako standard oceny poziomu obronności w państwach NATO, [in:] Bezpieczeństwo – wyzwania i zagrożenia współczesnego świata, ed. M. Lachowicz, Lotnicza Akademia Wojskowa, Dęblin.
Polska Agencja Prasowa (PAP) (2023), Generałowie: ujawnienie planu przez Błaszczaka było szkodliwe, nieodpowiedzialne i…, https://www.pap.pl/aktualnosci/generalowie-ujawnienie-planu-przez-blaszczaka-bylo-szkodliwe-nieodpowiedzialne-i, 05.01.2026.
SHAPE Public Affairs Office (2015), NATO Spearhead Force Deploys for First Time: Exercise Noble Jump Underway, https://www.mo.gov.cz/en/ministry-of-defence/newsroom/news/nato-spearhead-force-deploys-for-first-time--exercise-noble-jump-underway-111424/, 28.01.2026.
SHAPE (2021), NATO Announces Official Kick-Off of Flagship Exercise Steadfast Defender 2021, https://shape.nato.int/steadfast-defender/newsroom/news/nato-announces-official-kickoff-of-flagship-exercise-2021.
SIPRI (n.d.), SIPRI Military Expenditure Database, https://www.sipri.org/databases/milex, 28.01.2026.
Soloch P., Pietrzak P. (2016), Szczyt NATO w Warszawie: uwarunkowania, rezultaty, wnioski dla Polski, „Bezpieczeństwo Narodowe”.
Stolarczyk M. (2013), Rosja w polityce zagranicznej Polski w okresie pozimnowojennym (aspekty polityczne), „Studia Politicae Universitatis Silesiensis”, vol. 11.
Stoicescu K. (2018), Vostok 2018: Political and Military Significance, International Centre for Defence and Security, https://icds.ee/en/vostok-2018-political-and-military-significance/, 28.01.2026.
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (2014), https://www.bbn.gov.pl/ftp/SBN%20RP.pdf, 08.04.2026
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (2020), https://www.bbn.gov.pl/ftp/dokumenty/Strategia_Bezpieczenstwa_Narodowego_RP_2020.pdf, 08.04.2026.
Sutyagin I. (2017), Zapad-2017: Why Do the Numbers Matter?, Royal United Services Institute (RUSI), https://www.rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/zapad-2017-why-do-the-numbers-matter, 28.01.2026.
Tarociński J. (2023), Ćwiczenia wojskowe na północno-wschodniej flance NATO, „Komentarze OSW”, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2023-12-28/cwiczenia-wojskowe-na-polnocno-wschodniej-flance-nato, 28.01.2026.
TASS (2020), About 80,000 People Are to Be Involved in the Kavkaz-2020 Military Drill, https://tass.com/defense/1200337, 28.01.2026.
Topolski I. (2019), Manewry wojskowe jako forma demonstracji siły militarnej Federacji Rosyjskiej w Europie, „Wschód Europy”, t. 5, nr 1.
Topolski I. (2022), Potencjał militarny Federacji Rosyjskiej w obwodzie kaliningradzkim, „Komentarze IEŚ”, no. 708, Instytut Europy Środkowej, Lublin.
Trading Economics (2021), Russia Exports to India, https://tradingeconomics.com/russia/exports/india, 28.01.2026.
Trojanowska D. (2023), Wzmacnianie wschodniej flanki NATO w kontekście rosyjsko-ukraińskiego konfliktu zbrojnego, “Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Securitate”, vol. 13, no. 1.
UN Dag Hammarskjöld Library (2023), Repertory of United Nations Security Council Vetoes (1946-2022), https://research.un.org/en/docs/sc/quick/veto, 28.01.2026.
United Nations Security Council (2014), Draft Resolution S/2014/189 (15 March 2014), https://docs.un.org/en/S/2014/189, 28.01.2026.
U.S. Army Europe and Africa (2021), DEFENDER-Europe 21 Fact Sheet, https://www.europeafrica.army.mil/Portals/19/documents/DEFENDEREurope/DE21%20Factsheet.pdf, 28.01.2026.
Waingertner P. (2022), Międzymorze – wizja, iluzja czy… racja stanu? Z dziejów polskiej myśli i praktyki politycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, https://repozytorium.uni.lodz.pl/bitstream/handle/11089/56506/Waingertner_Miedzymorze--oa.pdf?isAllowed=y&sequence=1 [accessed: 28.01.2026].
Wilk A., Żochowski P. (2021), The Zapad-2021 Exercises: Russian Strategy in Practice, „OSW Commentary”, https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2021-09-03/zapad-2021-exercises-russian-strategy-practice [accessed: 28.01.2026].
Wiśniewski G. (2018), Podstawowe problemy modernizacji technicznej wojsk lądowych Sił Zbrojnych RP…, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, Warszawa.
World Bank / UN Comtrade (2014), Russian Federation Trade Summary: Exports to China (2014), https://wits.worldbank.org/, 28.01.2026.
World Bank (n.d.), World Development Indicators: MS.MIL.XPND.GD.ZS (Military Expenditure, % of GDP), https://data.worldbank.org/indicator/MS.MIL.XPND.GD.ZS, 28.01.2026.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Fabian Kobalczyk-Gruda

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
