Polska historia szkolna jako dyskurs władzy (wybrane przykłady)
Okładka czasopisma Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, nr 4, rok 2015
PDF

Słowa kluczowe

historia szkolna
dyskurs władzy
polityka historyczna
pamięć

Jak cytować

Menz, M. (2015). Polska historia szkolna jako dyskurs władzy (wybrane przykłady). Środkowoeuropejskie Studia Polityczne I Medioznawcze, (4), 281–292. https://doi.org/10.14746/ssp.2015.4.17

Abstrakt

Artykuł przedstawia, w jaki sposób historia szkolna odzwierciedla bieżącą politykę historyczną państwa. Autor stawia tezę, sięgając do Michela Foucaulta, że stanowi ona zawsze dyskurs władzy. Jako przykład podaje przypadek chrztu Mieszka, który w zależności od zmieniających się kontekstów politycznych, społecznych i w mniejszym stopniu kulturowych, był i jest przedstawiany w edukacji szkolnej jako swoiste signum temporis. Sporo miejsca autor poświęca okresowi 1918–1939, pokazując, w jaki sposób programy szkolne do nauczania historii w tym czasie odbijały zmieniające się cele polityki historycznej rządzących. Historię szkolną jako dyskurs władzy uznaje autor za omnipotentny.

 

https://doi.org/10.14746/ssp.2015.4.17
PDF

Bibliografia

Długopolski E. (1927), Program nauki historii w szkole średniej, „Kwartalnik Historyczny”, R. 41.

Foucault M. (1977), Archeologia wiedzy, Warszawa.

Foucault M. (1998), Trzeba bronić społeczeństwa. Wykłady w College de France 1976, Wydawnictwo KR, Warszawa.

Foucault M. (2002), Porządek dyskursu, Wykład inauguracyjny wygłoszony w Collège de France 2 grudnia 1970, przeł. M. Kozłowski, słowo/obraz terytoria.

Kukulski Z. (1923), Pierwiastkowe przepisy pedagogiczne Komisji Edukacji Narodowej z lat 1773–1776, Lublin.

Kulczykowska A. (1972), Programy nauczania historii w Polsce 1918–1932, Warszawa.

Maternicki J. (1974), Dydaktyka historii w Polsce 1773–1918, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

Polityka historyczna (2014), w: Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. M. Saryusz-Wolska, R. Traba, współpraca J. Kalicka, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 378–387.

Program gimnazjum państwowego. Gimnazjum niższe (1925), część I (wydanie 7, zmienione), Warszawa.

Program gimnazjum państwowego. Gimnazjum niższe. Język polski, historia, języki nowożytne (1919), Warszawa.

Program gimnazjum państwowego. Wydział humanistyczny (1922), Warszawa.

Program gimnazjum państwowego. Wydział matematyczno-przyrodniczy (1922), Warszawa.

Program gimnazjum państwowego. Wydział matematyczno-przyrodniczy, humanistyczny, klasyczny (1926), Warszawa.

Program nauki w gimnazjach państwowych z polskim językiem nauczania (tymczasowy) (1934), Lwów.

Rymar L. (1925), O celu nauczania historii w szkole średniej, w: Pamiętnik IV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Poznaniu 6–8 grudnia, t. I, Poznań.

Veyne P. (2007), Foucault rewolucjonizuje historię, przeł. T. Falkowski, Toruń.

Wolff-Powęska A. (2011), Pamięć – brzemię i uwolnienie. Niemcy wobec nazistowskiej przeszłości (1945–2010), Wydawnictwo Zysk i S-ka, Warszawa.