Słowa kluczowe
mimetyczność
strategia narracyjna
narratologia kognitywna
tożsamość lokalna
wzorce wyrażania emocji
Jak cytować
Abstrakt
Artykuł rozważa strategie narracyjne tworzenia efektu zaangażowania czytelnika w doświadczenia życiowe postaci w powieści Tamary Horichy Zerni Docia, poświęconej aktualnym problemom wojny na wschodzie Ukrainy. Teoretyczne podstawy pracy oparte są na zaproponowanej przez Monikę Fludernik w badaniach narratologii kognitywnej koncepcji ‘doświadczeniowości’ (‘experientiality’), związanej z reprezentacją świadomości bohatera lub reprezentacją roli mówcy w utworze. Głównymi strategiami tworzenia ‘doświadczeniowości’ w powieści Docia są mimetyczność w odtwarzaniu realiów regionu, manipulowanie kategorią tożsamości lokalnej i żywa emocjonalna narracja dzieła. Najczęstszymi wzorcami wyrażania emocji w powieści są depersonalizacja, ukazanie reakcji ciała na wydarzenia oraz elementy demaskujące inwektywne dygresje autorskie w dyskursie artystycznym.
Bibliografia
Dolhushyna I., Dim, u yakomu ty plakala, uzhe nikoly ne bude zovsim chuzhym [The House where you Have Cried Will Never be Alien], [v:] Elektronnyi resurs: https://www.bbc.com/ukrainian/features-50287695 (04.11.2019).
Zabuzhko O., U viiny — zhinoche oblychchia [War Has a Woman’ Face], [v:] Elektronnyi resurs: https://spektrnews.in.ua/news/u-v-yni---zh-noche-oblichchya---oksana-zabuzhko/82764 (17.07.2019).
Kotsarev O., „Dotsia”: pryhodnytskyi roman pro viinu, yakyi „prosytsia” v serial [„Dotsia”: an Adventure Novel about War Yearning for Series], [v:] Elektronnyi resurs: https://texty.org.ua/articles/99927/Doca_prygodnyckyj_roman_pro_vijnu_jakyj_prosytsa-99927/ (17.02.2020).
Kurennaia D., „My z moieiu heroineiu svidomo pereikhaly v Donetsk” — avtorka knyhy roku VVS Tamara Horikha Zernia [„I and my Protagonist Consciously Moved to Donetsk” — an Author of the BBC Book Prize Tamara Horikha Zernia], [v:] Elektronnyi resurs: https://www.radiosvoboda.org/a/30324618.html (13.12.2019).
Petrenko T., Isuse, synku: „Dotsia” yak mesiia z Donbasu [Jesus, Sonny: „Dotsia” as a Donbass Messiah], [v:] Elektronnyi resurs: http://www.chytomo.com/isuse-synku-dotsia-iak-mesiiaz-donbasu/ (26.02.2020).
Polishchuk Ya., Dosvid lokalnoi identychnosti [An Experience of the Local Identity], [v:] „Studia Ukrainica Posnaniensia”, 2018, zeszyt VI, s. 257–267.
Polishchuk Ya., Metaforyka Donbasu [Metaphors of Donbass], [v:] „Studia Ukrainica Posnaniensia”, 2019, zeszyt VII/2, s. 259–267
Rostyslav Semkiv: Normalno ukrainska literatura vostannie funktsionuvala za hetmana Ivana Mazepy. Interviu. Rozmovliav I. Prokopenko [Ukrainian Literature Last Functioned Nornally under Hetman Ivan Mazepa’s Rule. Interview. Talked I. Prokopenko], [v:] Elektronnyi resurs: https://rozmova.wordpress.com/2020/02/06/rostyslav-semkiv-4/ (06.02.2020).
Sobchuk O.V., Pereosmyslennia poniat naratyvnosti, personazha i fokalizatsii v suchasnii kohnityvnii naratolohii [Reconsideration of the Notions of Narrativity, Character, and Focalization in Contemporary Cognitive Narratology], [v:] Mahisterium. Literaturoznavchi studii, 2012, nr 48, s. 108–113.
Shmyd V., Narratolohyia, [Narratology], Moskva 2003.
Caracciolo M., The Experientiality of Narrative: An Enactivist Approach, Berlin 2014.
Fludernik M., Towards a ‘Natural’ Narratology, London 1996.
Herman D., Basic Elements of Narrative, Chichester 2009.
Jakubowska-Krawczyk K., Tema maidanu i ATO v ukrainskii i polskii literaturi. Riznomanitnist zhanriv [Maidan and ATO Themes in Ukrainian and Polish Fiction. Genre Diversity], [v:] „Studia Ukrainica Posnaniensia”, 2017, nr 5, s. 259–267.
Mäkelä M., Literary Facebook Narratology: Experientiality, Simultaneity, Tellability, [in:] „Partial Answers: Journal of Literature and the History of Ideas”, 2019, vol. 17, No. 1, p. 159–182.
Mar R.A., Oatley K., Djikic M., Mullin J., Emotion and narrative fiction: Interactive influences before, during, and after reading,. [in:] „Cognition and Emotion”, 2011, No. 25 (5), p. 818–833.
Palmer A., Fictional Minds, Lincoln 2004.
Sternberg M., How Narrativity Makes a Difference, [in:] „Narrative”, 2001, No. 9 (2), p. 115–122.
Wee S.C., Songs of ‘Experientiality’: Reconsidering the Relationship between Poeticity and Narrativity in Postclassical Narratology, [in:] „Word and Text A Journal of Literary Studies and Linguistics”, 2019, No. IX, p. 93–106.
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.