Słowa kluczowe
męskość
seksizm wrogi
seksizm życzliwy
wiara
Jak cytować
Abstrakt
Cel badania to analiza wpływu religijności oraz pozycji na kontinuum męskość–kobiecość na natężenie poziomu seksizmu wrogiego i życzliwego. Dodatkowo sprawdzono rolę wybranych czynników demograficznych. Trafność teoretyczną narzędzia oceniono poprzez aspekt teoretyczny, z wykorzystaniem analizy korelacji z innymi zmiennymi. Skala służy przede wszystkim do celów naukowych. Zbadano 132 losowo dobrane osoby z różnych środowisk (uczelnie, duszpasterstwa, harcerstwo). Respondenci wypełnili kwestionariusze mierzące natężenie i centrowość wiary, poziom seksizmu ambiwalentnego, oraz skalę określającą wymiar męskości–kobiecości. Analiza statystyczna wykazała, że religijność i płeć istotnie oddziałują na postawy seksistowskie, podczas gdy wymiar męskość–kobiecość nie jest czynnikiem różnicującym.
Bibliografia
Allport, G. W. (1961). Pattern and growth in personality. Holt, Rinehart and Winston.
Banaji, M. R., Jost, J. T. (1994). The role of stereotyping in system-justification and the production of false consciousness. British Journal of Social Psychology, 33(1), 1–27. DOI: https://doi.org/10.1111/j.2044-8309.1994.tb01008.x
Boccaccini, M., Plante, T. G. (1997). Reliability and Validity of the Santa Clara Strength of Religious Faith Questionnaire. Pastoral Psychology, 45, 429-437. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02310643
Chomczyńska-Rubacha, M., Pankowska, D. (2014). Wyznaczniki tożsamości młodych kobiet i mężczyzn w percepcji studentów i studentek. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 68(4), 133-146.
Fiske, S. T., Glick, P. (1996). The ambivalent sexism inventory: Differentiating hostile and benevolent sexism. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 491–512. DOI: https://doi.org/10.1037/0022-3514.70.3.491
Fiske, S. T., Glick, P. (1997). Hostile and benevolent sexism measuring ambivalent sexist attitudes toward women. Psychology of Women Quarterly, 21, 119–135. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1471-6402.1997.tb00104.x
Fiske, S. T., Glick, P. (2001). An ambivalent alliance: Hostile and benevolent sexism as complementary justifications for gender inequality. American Psychologist, 56, 109. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.2.109
Florek, S., Gulla, B., Piotrowski, P. (2019). Radykalizacja: konteksty psychologiczne. Uniwersytet Jagielloński, Biblioteka Jagiellońska.
Glock, Ch. Y., Stark, R. (1965). Religion and society in tension. Rand McNally.
Glock, Ch. Y., Stark, R. (1970). American Piety: The nature of religious commitment. University of California Press.
Kosakowska-Berezecka, N., Sobiecki, J., Sawicki, A. (2024). The relationship between religiosity and ambivalent sexism: a systematic review and meta-analysis. Current Issues in Personality Psychology, 13(2), 67-81.
Lipińska-Grobelny, A., Gorczycka, K. (2011). Rekonstrukcja narzędzia do pomiaru płci psychologicznej. Przegląd Psychologiczny, 54(2), 179-192.
Mikołajczak, M., Pietrzak, J. (2011). Religia i legitymizacja nierówności płciowej w Polsce. W: M. Kofta, M. Bilewicz (red.), Wobec Obcych: Zagrożenia Psychologiczne a Stosunki Międzygrupowe (s. 115-128). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Mikołajczak, A., Pietrzak, J. (2014). Ambivalent Sexism and Religion: Connected through values. Sex Roles, 70, 387-399. DOI: https://doi.org/10.1007/s11199-014-0379-3
Roccas, S. (2005). Religion and value systems. Journal of Social Issues, 61, 747–759. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.2005.00430.x
Sierakowska, K. (2021). Dyskusje o wpływie wojny na emancypację kobiet w prasie kobiecej dwudziestolecia międzywojennego. Dzieje Najnowsze, 53(1), 41–53. DOI: https://doi.org/10.12775/DN.2021.1.02
Tomczyk, J. (2014). Patriarchat, a rozwój cywilizacji. Podejście feministyczne. Forum Socjologiczne, 5, 169-180.
Wnuk, M. (2009). Właściwości psychometryczne Kwestionariusza Siły Wiary Religijnej dla populacji Anonimowych Alkoholików oraz studentów. Problemy Higieny i Epidemiologii, 90, 588-594.
Wnuk, M. (2017). A Psychometric Evaluation of the Santa Clara Strength of Religious Faith Questionnaire among Students from Poland and Chile. Pastoral Psychology, 66(4), 551–562. DOI: https://doi.org/10.1007/s11089-017-0754-4
Zarzycka, B. (2007). Skala centralności religijności S. Hubera [The Polish version of S. Huber’s Centrality of Religiosity Scale]. Roczniki Psychologiczne, 10, 133–157.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Paulina Szymańska, Kaja Ormicka, Ewa Dorożalska, Marcin Pawlikowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.