Zasady etyki

Redakcja przykłada szczególną wagę do rzetelności naukowej i przestrzegania zasad etyki obowiązujących w nauce. W kwestii dobrych praktyk i zasad etyki publikacyjnej Redakcja stosuje się do zaleceń Committee on Publication Ethics (COPE), w tym zaleceń dotyczących wykorzystania sztucznej inteligencji w działalności naukowej (Authorship and AI tools). Redakcja kieruje się też zaleceniami Komisji Europejskiej Ethics in Social Science and Humanities. Redakcja stosuje się również do zasad przypisywania wkładu autorskiego zgodnie z taksonomią CRediT (Contributor Roles Taxonomy). Dodatkowo w celu zapewnienia oryginalności publikacji naukowych Redakcja korzysta z systemu antyplagiatowego iThenticate.

Przy pełnej akceptacji tych zaleceń, na potrzeby czasopisma „Zeszyt Prawniczy UAM” wdrożono zasady etyki wydawniczej obowiązujące każdą ze stron – redakcję, recenzentów oraz autorów zaangażowanych w proces publikacji.

 

Obowiązki Autorów

Autorzy powinni prezentować wyniki badań w sposób rzetelny, wiarygodny i uczciwy.

1. Autorzy przesyłają jedynie teksty oryginalne, które nie zostały dotąd opublikowane ani w części, ani w całości, a także nie zostały zgłoszone do innego czasopisma.

2. Autorzy ujawniają istnienie potencjalnego konfliktu interesów.

3. Autorzy ujawniają wszelkie źródła finansowania badań, których efektem jest zgłoszony artykuł.

4. W wypadku opracowań przygotowanych przez dwóch lub więcej autorów wskazują swój indywidualny wkład w powstanie publikacji, zgodnie z taksonomią ról autorskich CRediT (Contributor Roles Taxonomy).

5. W przypadku opracowań o charakterze dogmatycznoprawnym, opartych na analizie aktów prawnych, orzecznictwa i literatury przedmiotu, Autorzy są zobowiązani do pełnego i precyzyjnego cytowania wykorzystanych źródeł w przypisach, tak aby przedstawiona analiza mogła zostać zweryfikowana przez czytelnika. Jeżeli zgłoszony tekst zawiera wyniki badań empirycznych (np. analizy ilościowe, badania ankietowe, analizy statystyczne orzecznictwa), Autorzy są zobowiązani do opisania zastosowanej metodologii w sposób umożliwiający odtworzenie badania, a także zachęcani są do udostępnienia wykorzystanych danych w publicznie dostępnym repozytorium, o ile nie stoją temu na przeszkodzie względy prawne, etyczne lub dotyczące poufności danych.

6. Jeżeli badania empiryczne opisane w zgłoszonym tekście prowadzone są z udziałem ludzi (np. badania ankietowe), Autorzy są zobowiązani do uzyskania uprzedniej zgody właściwej komisji etycznej oraz do zamieszczenia w tekście artykułu oświadczenia wskazującego nazwę instytucji wydającej zgodę oraz numer referencyjny decyzji.

7. Autorzy zobowiązani są do przestrzegania zaleceń Komisji Europejskiej Ethics in Social Science and Humanities oraz zaleceń COPE dotyczących etyki publikacyjnej, w tym wykorzystania sztucznej inteligencji w działalności naukowej (Authorship and AI tools).

8. Autorzy ujawniają zakres wykorzystania sztucznej inteligencji w procesie przygotowania tekstu, wskazując nazwę zastosowanego narzędzia, cel jego użycia oraz zakres sprawowanego nad nim nadzoru autorskiego. Narzędzia sztucznej inteligencji nie mogą zostać wskazane jako autor lub współautor tekstu.

 

Obowiązki recenzentów

Podstawowym obowiązkiem recenzenta jest obiektywna ocena tekstu. Wszelkie komentarze, oceny i sugestie powinny być wskazane w sposób jasny i wsparte argumentami.

1. Recenzenci przygotowują recenzje rzetelne, merytoryczne i zakończone jednoznaczną konkluzją.

2. Recenzenci przestrzegają procedury recenzyjnej czasopisma:

     1) przygotowują recenzje anonimowe;

     2) przygotowują recenzje zgodnie z kryteriami formularza recenzji (formularz recenzji).

3. Recenzenci przygotowują recenzję w wyznaczonym terminie, tzn. jednego miesiąca. Jeżeli nie mogą przygotować recenzji, informują o tym w ciągu tygodnia od otrzymania prośby o przygotowanie recenzji.

4. Recenzenci informują Redakcję o możliwym konflikcie interesów.

5. Recenzenci informują Redakcję o wszelkich wykrytych przejawem nierzetelności naukowej autora (plagiat, autoplagiat, ghostwriting, guest authorship).

6. Recenzenci przygotowują recenzje bezpłatnie według przyjętego wcześniej zwyczaju.

7. Recenzenci nie mogą wykorzystywać narzędzi sztucznej inteligencji do sporządzania oceny merytorycznej recenzowanego tekstu ani przesyłać recenzowanego manuskryptu, w całości lub w części, do jakichkolwiek narzędzi sztucznej inteligencji z uwagi na możliwość naruszenia poufności procesu recenzyjnego oraz praw autorskich Autora tekstu. Recenzent ponosi pełną odpowiedzialność za merytoryczną ocenę i wnioski przedstawione w recenzji.

 

Obowiązki członków Redakcji

1. Redaktorzy przyjmują tylko artykuły i glosy oryginalne, zgodne z profilem, a także zakresem i celem czasopisma.

2. Na ocenę tekstu nie mają wpływu: obywatelstwo, pochodzenie etniczne, rasa, płeć, orientacja seksualna czy przekonania religijne i polityczne autorów.

3. Redaktorzy przyjmują tylko teksty pozbawione wad prawnych. Ponieważ plagiat, autoplagiat, ghostwriting i guest authorship są przejawem nierzetelności naukowej, zobowiązani są demaskować wszystkie wykryte przypadki, włącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów (instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.).

4. Kierując się merytoryczną zawartością tekstów, redaktorzy wyznaczają dwóch recenzentów spoza ośrodka afiliacji autora tekstu. Recenzje są dwustronnie anonimowe.

5. Jeśli recenzent nie przygotuje recenzji w terminie lub ze względów etycznych nie może przygotować recenzji określonego tekstu, redaktorzy wyznaczają nowego recenzenta.

6. Redaktorzy przyjmują jedynie recenzje rzetelne i merytoryczne.

7. Członkowie Redakcji przyjmują do druku jedynie teksty, które otrzymały dwie jednoznacznie pozytywne recenzje.

8. Redaktorzy gwarantują poufność procesu recenzyjnego oraz danych personalnych autorów i recenzentów.

 

Postępowanie w przypadku naruszenia zasad etyki czasopisma

1. Plagiat i autoplagiat, ghostwriting oraz guest authorship są przejawem nierzetelności naukowej i stanowią przykład nieetycznej praktyki naukowej. Redakcja będzie dokumentować wszelkie przejawy nierzetelności naukowej, zwłaszcza łamania i naruszania zasad etyki obowiązujących w nauce.

2. W celu w celu zapewnienia oryginalności publikacji naukowych Redakcja korzysta z systemu antyplagiatowego iThenticate. Wszystkie wyniki badania antyplagiatowego są analizowane przez redaktorów. W wypadku wykrycia plagiatu lub autoplagiatu zgłoszony tekst zostaje odrzucony, a autor jest informowany na piśmie o podstawie odrzucenia tekstu.

3. Jeżeli recenzenci zgłoszą redaktorom podejrzenie o plagiat lub autoplagiat, redaktorzy sprawdzają zasadność podejrzeń i o wynikach badania sprawdzającego informują recenzentów, autora i Redakcję. W przypadku potwierdzenia zasadności podejrzeń zgłoszony tekst zostaje odrzucony, a autor jest informowany o podstawie odrzucenia tekstu.

4. Jeżeli czytelnicy czasopisma zgłoszą redaktorom podejrzenie o plagiat lub autoplagiat, redaktorzy sprawdzają zasadność podejrzeń i o wynikach badania sprawdzającego informują recenzentów, autora i Redakcję. W przypadku potwierdzenia zasadności podejrzeń opublikowany tekst zostaje wycofany z wszystkich platform internetowych, na których dostępne jest czasopismo. Informacja o podstawie usunięcia tekstu zostaje podana na platformach elektronicznych oraz w wersji drukowanej czasopisma.

5. O wszystkich wykrytych przypadkach plagiatu redaktorzy informują odpowiednie podmioty (instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.).

6. W przypadku wykrycia ghostwriting oraz guest authorship tekst zostaje odrzucony. O decyzji i jej podstawie redaktorzy informują autora/autorów tekstu oraz odpowiednie instytucje zatrudniające autora/autorów bądź towarzystwa naukowe, z którymi związany jest autor/autorzy.

7. W przypadku wykrycia błędu w opublikowanym tekście, niewynikającego z nierzetelności naukowej, Redakcja publikuje sprostowanie (erratę) wskazujące zakres i przyczynę korekty. Sprostowanie zostaje opublikowane na wszystkich platformach elektronicznych, na których dostępny jest tekst, wraz z odesłaniem do pierwotnej wersji artykułu.

8. Redakcja nie zezwala na manipulację procesem cytowań (np. wymuszanie przez recenzentów lub redaktorów cytowania własnych prac bez uzasadnienia merytorycznego) ani na fałszowanie lub fabrykowanie danych badawczych. W przypadku wykrycia takich praktyk stosuje się odpowiednio procedurę opisaną w pkt 1–6 powyżej.

 

Postępowanie w przypadku skarg i odwołań

Odwołania od decyzji redakcyjnych
Autorzy niezgadzający się z decyzją o odrzuceniu tekstu mogą złożyć pisemne odwołanie na adres zeszyt@amu.edu.pl, w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Odwołanie powinno zawierać konkretne uzasadnienie merytoryczne, odnoszące się do uwag recenzentów lub redakcji, a także ewentualne nowe informacje istotne dla sprawy. Redaktor naczelna, w porozumieniu z pozostałymi członkami Redakcji, rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni i informuje autora o podjętej decyzji wraz z uzasadnieniem. Decyzja podjęta w wyniku rozpatrzenia odwołania jest ostateczna.

Skargi dotyczące procesu redakcyjnego
Skargi dotyczące funkcjonowania redakcji, postępowania recenzentów lub przebiegu procesu wydawniczego (np. nadmierne opóźnienia, podejrzenie konfliktu interesów) należy kierować pisemnie na adres zeszyt@amu.edu.pl. Redakcja rozpatruje skargę rzetelnie, obiektywnie i z zachowaniem poufności, w terminie 30 dni, informując skarżącego o wyniku postępowania.