Abstrakt
Celem artykułu jest przybliżenie istoty socjoterapii oraz możliwości adaptacji jej założeń do pracy z dorosłymi uczestnikami. Tekst łączy wiedzę opartą na dorobku uznanych autorów z osobistymi refleksjami wynikającymi z doświadczeń autora w pracy z dorosłymi w grupie socjoterapeutycznej. W części teoretycznej przedstawiono podstawowe definicje i koncepcje, stanowiące fundament podejścia socjoterapeutycznego. Następnie omówiono specyfikę prowadzenia grupy z osobami dorosłymi, ze szczególnym uwzględnieniem relacyjnych schematów, mechanizmów obronnych oraz konieczności modyfikacji klasycznych metod pracy. Artykuł podkreśla znaczenie uważności, elastyczności i dostosowania procesu do dojrzałości emocjonalnej uczestników. Ostatnia część zawiera osobiste refleksje autora dotyczące przebiegu pracy z dorosłymi kobietami, ukazując, jak teoria może przekładać się na praktykę w warunkach realnej pracy grupowej. Artykuł stanowi próbę spojrzenia na socjoterapię jako narzędzie możliwe do skutecznego wykorzystania także poza kontekstem pracy z dziećmi i młodzieżą.
Bibliografia
Grudziewska, E. (2017). Diagnoza w socjoterapii. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Jagieła, J. (2009). Socjoterapia w szkole. Krótki poradnik psychologiczny. Kraków: Wydawnictwo Rubikon.
Jankowiak, B., Soroko, E. (2014). Socjoterapia jako forma pomocy psychopedagogicznej. W: B. Jankowiak, Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Teoria i praktyka. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Jankowiak, B., Soroko, E. (2021). Socjoterapia młodzieży. Studium psychologiczno-pedagogiczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Jansen, S., Niyonsenga, J., Ingabire, C.M. i in. (2022). Evaluating the Impact of Community- Based Sociotherapy on Social Dignity in Post-genocide Rwanda: StudyProtocol for a Cluster Randomized Controlled Trial. Trials, 23, 1035. DOI: https://doi.org/10.1186/s13063-022-06994-3
Klonowska, K. (2017). Diagnoza w socjoterapii – założenia teoretyczne. W: E. Grudziewska, Diagnoza w socjoterapii. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Konopczyński, M. (2006). Metody twórczej resocjalizacji. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
Król-Fijewska M., Król-Fijewski, P. (1994). Nasze spotkania – przewodnik do realizacji zajęć psychologicznych. Warszawa: Wydawca PARPA, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, IPZiT.
Łuszczyńska, M. (2016). Ewaluacja w socjoterapii. W: E. Grudziewska (red.), Socjoterapia w pracy z dziećmi i młodzieżą. Programy zajęć. Cz. 2. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Molicka, R. (2006). Płaszczyzna struktury społecznej – podstawowe mechanizmy i zjawiska tworzenia się małej grupy społecznej. W: R. Molicka, M. Schejba (red.), Teatr i terapia. Proces artystyczny – proces grupowy. Bielsko Biała: Stowarzyszenie Teatralno-Edukacyjne „Wybrzeżak”.
Molicka, R., Schejbal, M. (red.) (2006). Teatr i terapia. Proces artystyczny – proces grupowy. Bielsko-Biała: Stowarzyszenie Teatralno-Edukacyjne „Wybrzeżak”.
Nosek-Kozłowska, K. (2025). Socjoterapia w murach Uniwersytetu. Program socjoterapeutyczny „Jestem niepowtarzalna, piękna i wyjątkowa” dla kobiet przejawiających trudności w budowaniu pozytywnego obrazu własnej osoby. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Paszkiewicz, A. (2017). Skuteczna praca z wychowankiem niedostosowanym społecznie w grupie socjoterapeutycznej. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Reber, A. (2000). Słownik psychologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar,.
Rozłucka, A.Z. (2022). Socjoterapia: teoria, praktyka. Olsztyn: BO OKPRESS.EU.
Sawicka, K. (1999). Socjoterapia. Warszawa: Wydawnictwo: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno Pedagogicznej.
Sawicka K. (1999b). Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W: K. Sawicka, Socjoterapia, Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.
Sęk, H., Brzezińska, A. (2011). Podstawy pomocy psychologicznej. W: J. Strelau, D. Doliński (red.), Psychologia akademicka. T. 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Sikorski, W. (2014). Socjoterapia w praktyce psychopedagogicznej. Nysa: Oficyna Wydawnicza PWSZ w Nysie.
Strzemieczny, J. (1993). Zajęcia socjoterapeutyczne dla dzieci i młodzieży. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Edukacji.
Wilk, M. (2014). Diagnoza psychodynamiczna w socjoterapii. W: B. Jankowiak (red.), Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Teoria i praktyka. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Wilk, M. (2018). Diagnoza w socjoterapii. Ujęcie psychodynamiczne. Sopot: Wydawnictwo GWP.
Wysocka, E. (2008). Diagnoza w resocjalizacji. Obszary problemowe i modele rozwiązań w ujęciu psychopedagogicznym. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Nosek-Kozłowska

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
