Słowa kluczowe
socjoterapia
procesy grupowe
Jak cytować
Abstrakt
Artykuł omawia zastosowanie kart metaforycznych w pracy socjoterapeutycznej, akcentując ich rolę jako narzędzia wspierającego proces grupowy. Socjoterapia jako grupowa forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej skierowana jest głównie do dzieci i młodzieży z grup ryzyka lub przejawiających trudności psychospołeczne. Wyróżnia się jej trzy główne cele: rozwojowe, profilaktyczne i korekcyjno-terapeutyczne. Praca grupowa przebiega przez cztery etapy: adaptacji, eksploracji różnic, konstruktywnej współpracy oraz zamykania procesu. Karty metaforyczne, poprzez uruchamianie mechanizmów projekcyjnych, wspierają uczestników w ekspresji emocji, refleksji i integracji doświadczeń. Ich stosowanie wymaga respektowania zasad dobrowolności, akceptacji i nieinterpretowania wypowiedzi. Artykuł prezentuje konkretne przykłady ćwiczeń z kartami dostosowane do poszczególnych faz rozwoju grupy.
Bibliografia
Ayalon, O. (2007). Healing Trauma with Metaphoric Cards. Therapy Today, 18 (7), 22–24.
Brzezińska, A. (2000). Nauczyciel jako organizator społecznego środowiska uczenia się. W: E. Filipiak (red.), Rozwijanie zdolności uczenia się. Wybrane konteksty i problemy (35–50). Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
Bourgeois, A. (2000). The Power of OH. A Path to Growth, Insight of Self and Others.Chicago: Ants & Archetypes Inc.
Brzezińska, A., Jankowiak, B., Soroko, E. (2023). Funkcjonowanie świetlic socjoterapeutycznych w czasie pandemii COVID-19 w Gdańsku, Poznaniu i Katowicach.Studia Edukacyjne, 69, 23–38. DOI: https://doi.org/10.14746/se.2023.69.2
Brzezińska, A., Jankowiak, B., Soroko, E. (2024). Socjoterapia w świetlicy socjoterapeutycznej. Badanie świetlic socjoterapeutycznych w Gdańsku, Katowicach i Poznaniu. Resocjalizacja Polska, 26(26), 117–135. DOI: https://doi.org/10.22432/pjsr.2023.26.09
Corey, M.S., Corey, G. (2002). Grupy: Metody grupowej pomocy psychologicznej. Tłum. S. Bulaszewski. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia.
Grudziewska, E. (red.). (2015). Socjoterapia w pracy z dziećmi i młodzieżą. Warszawa: Difin.
Jankowiak, B., Soroko, E. (2020). Wyzwania w pracy socjoterapeutycznej z dziećmi i młodzieżą. Perspektywa prowadzących grupy. Resocjalizacja Polska, 20, 299–318. DOI: https://doi.org/10.22432/pjsr.2020.20.19
Jankowiak, B., Soroko, E. (2021). Socjoterapia młodzieży. Studium psychologiczno-pedagogiczne. Warszawa: PWN.
Jankowiak, B., Brzezińska, A., Soroko, E. (2024). Funkcjonowanie świetlic socjoterapeutycznych oraz branding oferowanych usług. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. DOI: https://doi.org/10.14746/amup.9788323243601
Jankowiak, B., Soroko, E., Pietrzak, S., Wilk, M. (2023). Unveiling Sociotherapists’ Coping Resources: Exploring Professional Experiences through Thematic Analysis. Humanities & Social Sciences Communications, 2024, 1–11. DOI: https://doi.org/10.1057/s41599-024-03907-4
Kirschke, W. (1997). “Strawberries beyond My Window”. Games of Association for Opening the Door to Creativity and Communication. Victoria: OH Publishing.
Kubacka-Jasiecka, D. (2010). Interwencja kryzysowa. Pomoc w kryzysach psychologicznych. Seria: Psychologia wobec współczesności. Warszawa: WAiP.
Lawrence, J., & Raman, E. (2005). The Little Book about the OH Cards. Eos Interactive Cards. (Pierwotne wydanie 1993). Pobrane z: http://en.wikipedia.org [dostęp:10.07.2025].
Lahad, M., Shacham, M., Ayalon, O. (2013). “Basic Ph”. Model of Coping and Resiliency. Theory, research and Cross-Cultural Application, London–Philadelphia: Jessica Kingsley Publishers.
Sawicka, K. (red.). (1998). Socjoterapia. Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Szczepanik, R., Jaros, A. (2016). Techniki socjoterapeutyczne w pracy z dzieckiem agresywnym. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-881-3
Vinogradov, S., Yalom, I.D. (2007). Psychoterapia grupowa: Krótki przewodnik dla terapeutów.Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia, Polskie Towarzystwo Psychologiczne.
Zając, M. (2019). Socjoterapia. W: M. Jerzak (red.), Zaburzenia psychiczne i rozwojowe u dzieci a szkolna rzeczywistość. Warszawa: PWN.
OH-card, https://www.oh-cards.com [dostęp: 25.10.2025].
Stories Cards, https://www.storiescards.pl [dostęp: 25.10.2025].
Story and Therapy, https://www.storyandtherapy.com [dostęp: 25.10.2025].
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Magdalena Szutarska, Anna Gulczyńska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.